Hayri Felekten Başvurusu (B. No: 2020/4446)

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, geçmişte ödenen yaşlılık aylıkların iadesinin istenmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ve yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. Başvurucu, nihai hükmü 6/1/2020 tarihinde öğrendikten sonra 28/1/2020 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

II. DEĞERLENDİRME

A. Mülkiyet Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

2. Anayasa Mahkemesi, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Tevfik Baltacı (B. No: 2013/8074, 9/3/2016), Uğur Ziyaretli (B. No: 2014/5724, 15/2/2017), Yusuf Serdar Batmanoğlu (B. No: 2014/15723, 25/10/2017), Fatma Ülker Akkaya (B. No: 2014/18979, 22/2/2018) ve Musa Baylan ([GK], B. No: 2016/4384, 12/12/2019) kararlarında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir.

Bu çerçevede başvuruculara bağlanan aylığın kesilmesiyle yersiz olarak ödenen aylıkların iadesinin müstahak olduğu ve idarece yersiz ödendiği tespit edilen aylıkların iadesinin talep edilebileceği vurgulanmıştır.

Buna karşın alacağın başvuruculardan tahsilindeki yönteme dikkat çekilerek aradan uzun bir zaman geçtikten sonra idarenin hatasının tüm sonuçlarının başvurucular üzerinde oluşmasına neden olacak şekilde, aylıklar hâlinde yapılan ödemelerin defaeten istenmesi ve anaparanın yanında ayrıca faiz ödemekle yükümlü kılınmış olmalarının başvuruculara aşırı bir külfet yüklediği belirtilerek mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Somut başvuruda da anılan kararlarda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır. Bu doğrultuda başvurucunun Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

B. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

3. Anayasa Mahkemesi, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Güher Ergun ve diğerleri (B. No: 2012/13, 2/7/2013) kararında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir. Bu çerçevede başvuruya konu yargılamada 4 yıl 6 ayı geçmeyen yargılama süresinin makul olduğu sonucuna varılmıştır. Bu doğrultuda başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

III. GİDERİM

4. Başvurucu, ihlalin tespiti ile 50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır.

Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60. Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).

İhlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasının yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucu : Hayri FELEKTEN