Hazare Demir Başvurusu (B. No: 2018/1798)

I. BAŞVURUNUN ÖZETİ

1. Başvuru, kamulaştırma bedelinin değer kaybına uğratılması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. Başvurucu nihai hükmü 8/12/2017 tarihinde öğrendikten sonra 8/1/2018 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurunun makul sürede yargılanma hakkına ilişkin kısmı ayrılarak 2018/34617 başvuru numarasına kaydedilmiştir. Mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiası yönünden ise kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

2. Başvurucunun maliki olduğu gayrimenkul için yapılan yargılamanın sonucunda taşınmazın kamulaştırma bedeli 81.489 TL olarak tespit edilmiş ve bu bedelin 20.400,69 TL'sinin 2009 yılında acele kamulaştırma kararı sonrasında ödendiği dikkate alınarak kalan 61.089,06 TL'nin yasal faiziyle ödenmesine karar verilmiştir.

Acele kamulaştırma bedeli olan20.400,69 TL başvurucu adına 2009 yılında açılan vadesiz hesaba yatırılmış, bu durumdan habersiz olduğunu belirten başvurucu 12/6/2015 tarihinde faiz işletilmeyen bu tutarı bankadan almıştır.

Başvurucu beş yıllık süre içinde paranın enflasyon karşısında değer kaybına uğradığına ilişkin iddiasını temyiz dilekçesinde açıkça ileri sürdüğü hâlde Yargıtay Dairesi tarafından bu iddia yönünden bir gerekçe gösterilmeden başvurucunun temyiz talebi reddedilmiştir. Başvurucu, beş yıllık süre içinde paranın enflasyon karşısında değer kaybına uğraması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

II. DEĞERLENDİRME

3. Anayasa Mahkemesi, olay ve olguları somut başvuru ile benzer nitelikte olan Mehmet Akdoğan ve diğerleri (B. No: 2013/817, 19/12/2013), Ali Şimşek ve diğerleri (B. No: 2014/2073, 6/7/2017), Kadir Çakar (B. No: 2015/18908, 21/3/2018), Hanım Çeyiz ve Mehmet Gündüz (B. No: 2015/19289, 17/7/2018) ve Türkan Poyraz (B. No: 2015/15388, 13/9/2018) kararlarında uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemiştir.

Bu çerçevede davanın açıldığı tarih ile bedelin ödendiği tarih arasındaki enflasyon oranları karşısında kamulaştırma bedelinin hissedilir/önemli derecede değer kaybetmesi nedeniyle başvuruculara şahsi olarak aşırı bir külfet yüklendiği gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Somut başvuruda da anılan kararlarda açıklanan ilkelerden ve ulaşılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

III. GİDERİM

4. Başvurucu; ihlalin tespiti ile 20.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmaktadır.

Bu kapsamda kararın gönderildiği yargı mercilerince yapılması gereken iş, yeniden yargılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Doğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60. Aligül Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019, §§ 53-60, 66; Kadri Enis Berberoğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, §§ 93-100).

İhlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasının yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Selahaddin MENTEŞ İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Mehmet Sadık YAMLI Başvurucu : Hazare DEMİR Vekili : Av. Ziver AKSEL