İsmail Karakaş Başvurusu (B. No: 2022/20005)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, emniyet hizmetleri sınıfından genel idari hizmetler sınıfına atama yapılması sonucu bedeli ödenen silahın iade edilmemesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 24/2/2022 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.

3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmuştur.

III. OLAY VE OLGULAR

4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünde (Emniyet Müdürlüğü) polis memuru olarak görev yapmakta iken 18/7/2016 tarihinde görevden uzaklaştırılan başvurucunun zatî demirbaş silahı Emniyet Müdürlüğü deposunda geçici muhafaza edilmek üzere teslim alınmış, başvurucu 6/1/2017 tarihli ve 29872 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 679 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarılmıştır.

6. Başvurucunun söz konusu işleme itiraz etmesi üzerine Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonu (OHAL Komisyonu) tarafından yapılan inceleme sonucunda 9/7/2019 tarihinde kamu görevine iade edilmesine karar verilmiş ancak başvurucu eski görevine iade edilmeyip 15/9/2019 tarihinde İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü Araştırma Merkezi Müdürlüğünde genel idari hizmetler sınıfına atanmıştır.

7. Başvurucu, kamu görevine iade edilmesinin ardından zatî demirbaş silahının iadesi için İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne (İdare) başvuruda bulunmuştur.

Başvurucu; dava dilekçesinde zatî demirbaş silahının açık mevzuat maddeleri uyarınca her türlü resim, vergi ve harçtan ari şekilde taşıma ruhsatlı olarak kendisine teslimini talep ettiğini ancak İdarece zatî silahın teslim edilmeyeceğinin, bilabedelli ruhsat da verilmeyeceğinin, dilerse silahın bedelinin kendisine ödenebileceğinin bildirildiğini, hukuka aykırı şekilde talebinin reddedildiğini ileri sürmüştür.

Başvurucu ayrıca mevzuata göre on yıl görev yapmış bir emniyet mensubunun istifa etmiş olsa dahi taşıma ruhsatı ile zatî demirbaş silahını taşıma hakkına sahip olduğu hâlde kendisine bu hakkın tanınmamasının hukuka aykırı olduğunu, nitekim İdarece yapılan meslekten çıkarma işleminin hatalı olduğunun tespit edilerek görevine iade edildiğini, zatî silahlarını taşıma ruhsatı ile taşıyabileceğinin son derece açık olduğunu, hatalı işlem tesis edildiğini iddia etmiştir.

8. İdarece savunma dilekçesinde araştırma merkezlerinin özel bir kanunla kurulduğundan bu kapsamda atama işlemlerinin nakil olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla yönetmelik hükümlerinin davacıya uygulanamayacağı, tesis edilen işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilmiştir.

9. Mahkemece 30/9/2021 tarihinde davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkemenin gerekçesinde; zatî demirbaş silah verilmesi için emniyet hizmetleri sınıfı personeli olmak ve bu hizmet sınıfında yerine getirilen görevin ifası amacıyla kullanılması şartlarının bir arada arandığı, zatî demirbaş tabancanın geri verilebilmesi için söz konusu şartların bulunması gerektiği, dava konusu işlemin sebep unsurunu, davacının genel idari hizmetler sınıfında memur kadrosuna atanması nedeniyle zatî demirbaş tabancası verilemeyeceği hususunun oluşturduğu belirtilmiştir.

Gerekçede ayrıca 1/2/2018 tarihli ve 7075 sayılı Kanun'un 10/A maddesinin altıncı fıkrası uyarınca başvurucunun önceki statülerinden kaynaklanan rütbe, ünvan, kimlik ve sosyal haklarını kullanamayacağının hüküm altına alındığı, başvurucunun emniyet hizmetleri sınıfı içinde yer alıp önceki statüsü olan polis memurluğundan doğan bedeli mukabili zatî demirbaş silah hakkından bu madde kapsamında yararlanamayacağı da değerlendirilmiştir.

10. Anılan kararın istinaf incelemesi sonucunda Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi 23/12/2021 tarihinde istinaf başvurusunun reddine, kararın onanmasına kesin olarak karar vermiştir.

11. Başvurucuya nihai karar 5/2/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. Başvurucu 24/2/2022 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. Başvurucuya Anayasa Mahkemesi tarafından gönderilen 19/2/2025 tarihli yazı ile Bakanlık görüşüne karşı varsa beyanlarını sunması bildirilmiştir. Başvurucu 5/3/2025 tarihli cevabında 2024 yılında başvuruya konu silahın kendisine teslim edildiğini, Anayasa Mahkemesinden herhangi bir talebinin kalmadığını bildirmiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Anayasa Mahkemesinin 6/1/2026 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

13. Başvurucu; zatî demirbaş silahını 15/10/1996 tarihinde 36.900.000 TL bedel ödemesi karşılığında aldığını, 29 yıl polis memuru olarak görev yaptığını, 2007 yılında PKK terör örgütünün tehdidi ile karşı karşıya kalması nedeniyle koruma altına alındığını, 2016 yılında önce görevden uzaklaştırılıp sonra kamu görevinden çıkarıldığını, daha sonra OHAL Komisyonu kararı ile kamu görevine iade edildiğini, kamu görevinden hiç çıkarılmamış gibi tüm yasal haklarının iade edildiğini ancak bedelini ödediği silahın geri verilmesine ilişkin olarak İdareye yaptığı başvurunun reddedildiğini,

anılan işleme karşı açtığı iptal davasının da haksız şekilde reddedildiğini belirtmiştir.

Başvurucu, yönetmeliğe göre 10 hizmet yılını tamamladıktan sonra meslekten veya memuriyetten ayrılanlardan dahi satışı yapılan tabancanın geri alınamadığını, kendisinin 29 yıl polis memuru olarak görev yaptığını ve silah bedelini ödediğini, silahın mülkiyetinin kendisine geçtiğini, iade talebinin reddinin mevzuata aykırı olduğunu, aynı durumda olan bazı polis memurlarına silahlarının verildiğini belirterek eşitlik ilkesinin, adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

B. Değerlendirme

14. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (5) numaralı fıkrasında davadan feragat hâlinde düşme kararı verileceği belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 80. maddesinde ise başvurucunun davadan açıkça feragat etmesi hâlinde düşme kararı verilebileceği ancak Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı hâllerde incelemeye devam edilebileceği ifade edilmiştir. Somut olayda, başvurucu Anayasa Mahkemesinden herhangi bir talebinin kalmadığını belirtmiştir.

Bu doğrultuda başvurucunun bireysel başvurusundan feragat ettiği ve incelemeye devam edilmesini gerektiren bir durum bulunmadığı dikkate alındığında başvuru hakkından feragat nedeniyle düşme kararı verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

15. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kabul edilebilirlik şartları yönünden incelenmeksizin feragat nedeniyle düşmesine karar verilmesi gerekir.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Yılmaz AKÇİL Raportör : Ahmet Faruk TANYILDIZI Başvurucu : İsmail KARAKAŞ