Kemal Öztürk ve Diğerleri Başvurusu (B. No: 2014/680)

KÜNYE

Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm Kemal Öztürk Ve Diğerleri Başvurusu

Karar tarihi: 7 Haziran 2017
Başvuru Numarası: 2014/680

Karar metni, AYM Kararlar Bilgi Bankası kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

2.564 kelime·13 dk okuma·133 bölüm

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 16/1/2014 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Başvurucular tarafından yapılan 2014/680, 2014/4626,

2014/6058, 2014/8481, 2014/14209 ve 2014/15973 numaralı başvurular, aralarında

konu yönünden irtibat bulunduğu anlaşıldığından birleştirilmiş; incelemeye

2014/680 numaralı bireysel başvuru dosyası üzerinden devam edilmiştir.

5. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına

gönderilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucuların bir kısmı ile diğerlerinin murisleri aleyhine

1/4/1986 tarihinde Ordu 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.1986/148 sayılı

dosyasında tapu iptali ve tescil davası açılmıştır. Mahkemece 8/10/1993 tarihli

karar ile Mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş, dava dosyası görevli ve

yetkili Gülyalı Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir. Gülyalı Asliye Hukuk

Mahkemesinde yargılama devam ederken Gülyalı Adliyesi kapatılmış, dava Ordu 1.

Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2004/242 sayılı dosyasına kaydedilmiştir. Mahkemece

19/12/2011 tarihli karar ile davanın reddine karar verilmiştir. Karar, tebliğ

aşamasında olup henüz kesinleşmemiştir.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

10. Mahkemenin 7/6/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

11. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlal

edildiğini ileri sürmüşlerdir.

A. Kabul Edilebilirlik

Yönünden

1. Başvurucu Hüseyin Öztürk Yönünden

12. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

(İçtüzük) 80. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (ç) bendine göre başvurunun

incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine

varılması hâlinde başvurunun düşmesine karar verilebilir. Bununla birlikteİçtüzük'ün 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası

gereği Anayasa'nın uygulanması ve yorumlanması veya temel hakların kapsamının

ve sınırlarının belirlenmesi ya da insan haklarına saygının gerekli kıldığı

hâllerde başvurunun incelenmesine devam edilebileceği öngörülmüştür.

13. Başvuru tarihinden sonra ölen başvurucuların mirasçılarının makul

bir süre içinde başvuruyu devam ettirme yönünde iradeleriniAnayasa

Mahkemesine bildirmemeleri hâlinde anılan İçtüzük hükümleri uyarınca başvurunun

incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir sebebin olmadığı kanaatine

varılabilir (Abdurrahman Miişoğlu

ve diğerleri, B. No: 2014/7674, 23/3/2017, §§18-21). Somut olayda

başvuruculardan Hüseyin Öztürk başvuru tarihinden sonra 22/4/2015 tarihinde

ölmüş ancak mirasçıları makul bir süre içinde başvuruya devam etme yönünde

iradelerini bildirmemişlerdir. Anılan başvurucu yönünden başvurunun

incelenmesine devam etmeyi gerekli kılan ve İçtüzük'ün

80. maddesinin (2) numaralı fıkrasında öngörülen nedenlerden biri de

bulunmamaktadır.

14. Açıklanan nedenlerle başvuruculardan Hüseyin Öztürk yönünden

başvurunun düşmesine karar

verilmesi gerekir.

2. Başvurucular Emine

Öztürk, Zeliha Yurtseven, Fatma Yeşilyurt , Zülbiye Şenel, Selime Yavuz, Cavit Öztürk, Zahit Öztürk,

Nazım Yiğit ve Nazmi YiğitYönünden

15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (3),48.

maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları uyarınca bireysel başvuruda,kamu gücünün neden olduğu iddia edilen

ihlale dair olayların tarih sırasına göre özeti yapılmalı; bireysel başvuru

kapsamındaki hakların ne şekilde ihlal edildiği, bunun gerekçeleri ve delilleri

açıklanmalıdır (Veli Özdemir, B.

No: 2013/276, 9/1/2014, §§ 19, 20).

16. Başvurucular Nazım Yiğit ve Nazmi Yiğit, Ordu 1. Asliye

Hukuk Mahkemesinin E.2004/242 sayılı dosyasında, murisi Selime Yiğit'in davalı

sıfatıyla yer aldığını belirterek mirasçılık belgelerini bireysel başvuru

formuna ek olarak sunmuşlardır. Aynı şekilde, başvurucular Emine Öztürk, Cavit

Öztürk ve Zahit Öztürk murisi İsmail Öztürk'ün anılan davada davalı sıfatıyla

yer aldığını belirterek mirasçılık belgelerini bireysel başvuru formuna ek

olarak sunmuşlardır. Gerekçeli karar incelenmiş olup anılan davada

başvurucuların murislerinin davalı sıfatıyla yer aldıkları tespit

edilememiştir.

17. Başvurucular Zeliha Yurtseven, Fatma Yeşilyurt, Zülbiye Şenel ve Selime Yavuz gerekçeli kararda isimlerinin

yer almadığını ancak anılan davada davalı sıfatıyla yer aldıklarını beyan

etmişlerdir. Bununla birlikte taraf sıfatlarını kanıtlayan herhangi bir belge

sunmamışlardır.

18. Somut olayda başvurucular, ihlal iddialarına ilişkin

delillerini sunma ve temel hak ve özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin

açıklamalarda bulunma yönündeki yükümlülüklerini yerine getirmemişlerdir.

Dolayısıyla başvurucular tarafından ileri sürülen iddiaların kanıtlanamadığı

sonucuna ulaşılmıştır.

19. Açıklanan nedenlerle başvurunun, başvurucular Emine Öztürk,

Zeliha Yurtseven, Fatma Yeşilyurt, Zülbiye Şenel,

Selime Yavuz, Cavit Öztürk, Zahit Öztürk, Nazım Yiğit ve Nazmi Yiğit yönünden, diğer kabul edilebilirlik koşulları

yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan

yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

3. Diğer Başvurucular

Yönünden

20. Diğer başvurucular yönünden açıkça dayanaktan yoksun

olmadığı ve kabul edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir

nedeni de bulunmadığı anlaşılan makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Esas Yönünden

21. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın

ikame edildiği tarih esas alınır (Güher

Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, § 50).

22. Başvuruya konu dava, başvurucuların bir kısmının miras

bırakanlarından intikalle takip etmekte oldukları bir uyuşmazlık olup bu

yönüyle makul süre değerlendirmesi bakımından dikkate alınacak sürenin

başlangıç anı mirasçıların yargılamaya katıldıkları an değil somut olayda muris

açısından değerlendirmeye esas alınan sürenin başlangıç anıdır (Gülseren Gürdal ve diğerleri, B. No:

2013/1115, 5/12/2013, § 51).

23. Sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını

da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar

yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal

edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, § 52).

24. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin

yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın

karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama

sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki

menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).

25. Anılan ilkeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesinin benzer

başvurularda verdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda otuz bir yıldır

devam eden yargılamanın süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.

26. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence

altına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi

gerekir.

C. 6216 Sayılı Kanun'un

50. Maddesi Yönünden

27. 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının

ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi

hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere

hükmedilir…”

28. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.

29. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği

sonucuna varılmıştır.

30. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları

karşılığında başvuruculara, dava konusu hukuki menfaat, dava dosyasındaki taraf

sayısı ve başvurucular murislerinin tüm mirasçılarının sayısı da dikkate alındığında

ekli tabloda gösterilen miktarlarda manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi

gerekir.

31. 2014/680 numaralı dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10

TL harç bedelinin karara ekli tabloda gösterilen 2014/680 numaralı dosyada

kayıtlı başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

32. 2014/4626 numaralı dosyadaki belgelerden tespit edilen

206,10 TL harç bedelinin karara ekli tabloda gösterilen 2014/4626 numaralı

dosyada kayıtlı başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

33. 2014/6058 numaralı dosyadaki belgelerden tespit edilen

206,10 TL harç bedelinin karara ekli tabloda gösterilen 2014/6058 numaralı

dosyada kayıtlı başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

34. 2014/8481 numaralı dosyadaki belgelerden tespit edilen

206,10 TL harç bedelinin karara ekli tabloda gösterilen 2014/8481 numaralı

dosyada kayıtlı başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

35. 2014/14209 numaralı dosyadaki belgelerden tespit edilen

206,10 TL harç bedelinin karara ekli tabloda gösterilen 2014/14209 numaralı

dosyada kayıtlı başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

36. 2014/15973 numaralı dosyadaki belgelerden tespit edilen

206,10 TL harç bedelinin karara ekli tabloda gösterilen 2014/15973 numaralı dosyada

kayıtlı başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir.

37. 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderinin

karara ekli tabloda gösterilen tüm başvuruculara müştereken ödenmesine karar

verilmesi gerekir.

C. Ekli tabloda gösterilen miktarlarda başvuruculara manevi

tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,

D. 1. Başvurucular Hüseyin Öztürk, Emine Öztürk, Zeliha

Yurtseven, Fatma Yeşilyurt, Zülbiye Şenel, Selime

Yavuz, Cavit Öztürk , Zahit Öztürk, Nazım Yiğit ve

Nazmi Yiğit tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde

BIRAKILMASINA,

2. 206,10 TL harç

bedelinin karara ekli tabloda gösterilen 2014/680 numaralı dosyada kayıtlı

başvurucuya ÖDENMESİNE,

3. 206,10 TL harç

bedelinin karara ekli tabloda gösterilen 2014/4626 numaralı dosyada kayıtlı