Mustafa Bayır Başvurusu (B. No: 2021/2756)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, beyanı mahkûmiyet kararında belirleyici

ölçüde delil olarak kullanılan tanığın duruşmada sorgulanamaması nedeniyle

tanık sorgulama hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 15/1/2021 tarihinde yapılmıştır. Komisyon,

tanık sorgulama hakkı dışındaki şikâyetlerin kabul edilemez olduğuna, anılan

hakka ilişkin şikâyetin kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından

yapılmasına karar vermiştir.

3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet

Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir.

Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.

III. OLAY VE

OLGULAR

4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle

ilgili olaylar özetle şöyledir:

5. Batman Cumhuriyet Başsavcılığı (Başsavcılık) başvurucu

hakkında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve Fetullahçı Terör

Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) silahlı terör örgütü yöneticiliği

suçlarından 4/6/2018 tarihinde iddianame tanzim etmiştir.

6. İddianamede özetle;

- Başvurucunun FETÖ/PDY güdümünde faaliyet göstermesi

nedeni ile kanun hükmünde kararname ile kapatılan çeşitli şirketler

bünyesindeki özel okullarda öğretmenlik yaptığı,

- Batman Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen

başka bir soruşturma kapsamında ifadesi alınan Ö.F.A.nın beyanlarına göre;

başvurucunun sohbet adı verilen toplantıları düzenlediği, toplantılarda para

toplamaya ve katılanları motive etmeye çalıştığı, Murat kod adını kullandığı,

darbe teşebbüsü sırasında Ö.F.A.ya "bizim arkadaşlar emniyet olarak

darbeyi destekliyoruz, sonuna kadar askerin yanında olacağız, bulunduğunuz

yerlerde askerlere emniyet olarak yardımcı olun" şeklinde mesaj atarak

darbe teşebbüsünü önlemede aktif görev ve yetkisi olan emniyet personeline aksi

yönde talimat vererek darbe teşebbüsüne fiilen iştirak ettiği,

- Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/64652 sayılı

soruşturması kapsamında elde edilen ve imajı alınan dijital veriye göre

başvurucunun FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM)

yapılanması içerisinde mahrem imam olarak tabir edilen örgüt üyeleri arasında olduğu,

- İmajı alınan dijital verilerde bulunan bilgilerin;

başvurucunun bağlı bulunduğu ilin "Batman", kod adının "Murat",

görevi ve konumunun "öğretmen", vasfının "B",

mahrem yapıya katıldığı yılın "2015", acil durumda ulaşılacak

kişinin "Yüksel bey" olarak belirtildiği,

- Ö.F.A.nın o tarihteki rütbesinin akademi mezunu komiser

olması ve ifadesinde başvurucunun kod adının Murat olduğunu belirtmesinin,

imajı alınan dijital verideki bilgilerle de örtüştüğü,

- İmajı alınan dijital veride başvurucunun acil durumda

aranacak kişinin "Yüksel Bey" olarak yazılı olduğu, adı geçen

kişinin gerçek adının A.S. olduğu, hakkında Batman Cumhuriyet Başsavcılığının

2017/17890 sayılı soruşturmasında işlem yapıldığı, imajı alınan dijital veride

FETÖ/PDY Batman EGM mahrem yapılanması içerisinde örgüt tarafından

"Üniversite" (Örgüt Üyesi Akademi Mezunu Amirlerden Sorumlu olan

birim) olarak adlandırılan birimde "Müdür" pozisyonunda görev

aldığı, vasfının "A" olduğu ve örgüt içerisinde Yüksel kod

adını kullandığına yönelik bilgiler bulunduğu, bu bağlamda başvurucunun A.S.ye

bağlı olarak ondan aldığı talimatlar doğrultusunda örgütün Batman EGM

yapılanması içerisinde kendisine zimmetlenen akademi mezunu polis amirlerinden

sorumlu olduğu, dosyada mevcut HTS analiz raporuna göre de başvurucu ile A.S.

arasında dört kez irtibatın bulunduğu,

- İmajı alınan dijital veride başvurucunun şahsi telefon

numarası olarak yer alan 50559...77 numaralı telefon hattının başvurucu adına

kayıtlı olduğunun tespit edildiği,

- Batman Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen

başka bir soruşturma kapsamında ifadesi alınan C.K.nın beyanlarına göre;

başvurucunun Yılmaz kod adını kullandığı, başvurucunun C.K.ya sohbet

gruplarının olduğunu, iki haftada bir toplandıklarını söylediği ve C.K.dan

sohbet grubuna katılmasını istediği, kendisi gibi komiser olan H.M., A.A. ve

Ü.G.nin de bulunduğu bir toplantıda başvurucunun kendi telefonundan örgüt

lideri F.G.nin videosunu izlettirdiği,

- C.K.nın beyanlarında adı geçen kişilerin emniyet

teşkilatında akademi mezunu polis amiri olarak görev yaptıkları bilgisi ile

imajı alınan dijital veride akademi mezunu polis amirlerinin örgüt içerisinde

"Üniversite" olarak adlandırıldığı tespiti karşısında

başvurucunun "Üniversite" olarak adlandırılan bu birimdeki

kendisine zimmetlenen akademi mezunu polis amirlerinden sorumlu olduğu ve imajı

alınan dijital verideki bilgiler ile başvurucu hakkındaki anlatımların uyumlu

olduğu,

- Örgüt liderinin Bank Asyaya para yatırın çağrısı

yaptığı dönemde başvurucunun hesabında da artış olduğu belirtilmiştir.

7. İddianamenin kabulüyle açılan davayla ilgili 13/6/2018

tarihinde düzenlenen tensip zaptında Batman 2. Ağır Ceza Mahkemesi (Mahkeme),

diğer kararlarının yanı sıra tanıklar Ö.F.A. ile C.K.nın bulundukları yer

mahkemesince beyanlarının tespiti için istinabe yoluna başvurmuştur.

8. Duruşmanın 4/9/2018 tarihli ilk celsesinde

başvurucunun müdafii de hazır bulunmak suretiyle savunması alınmış ve ardından

tanık C.K.nın Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) vasıtasıyla beyanları

tespit edilmiştir. Tanık C.K. ifadesinde aşağıdaki şekilde beyanda bulunmuştur.

"Bana SEGBİS'te gösterilen şahsı

tanırım. İsmini Yılmaz olarak bilirim. Ben 2015 Eylül ayında Batman'a tayin

oldum. Ben polis memuruyum. Batman TEM Şube'ye tayin oldum. Yaklaşık 2 ay kadar

sonra [Ü.] ve

[H.] isimli devrelerim vardı. Zaman zaman onlar beni evlerine davet

ediyorlardı. [Ü.G.] beni bir akşam kendi evine yemeğe davet etti.

[Ü.] beni araçla aldı. Araçta Yılmaz isimli bu şahıs vardı. Araç Fiat Uno

marka eski bir araç idi. Daha sonra [Ü.nün] evine gittik. [H.M.]

ve [A.A.] da oradaydı. Ben geldiğimde evdeydiler. Normal tanışma sohbeti

yaptık. Sanık kendisinin sohbet abisi olduğunu söyledi. Sanık cemaatin sohbet

abisi olduğunu söyledi. Yılmaz isimli bu şahıs bana [H.], [Ü.] ve

[A.dan] sorumlu olduğunu söyledi. Kendisi beni de davet etti, o zaman

için bir cevap vermedim. Daha sonra bir kez daha [A.A.]nın evine gittik.

[A.A.] çay içmeye çağırdı. [H.M.] beni evden aldı. [H.], [Ü.]

ve [A.] evdeydi. Yılmaz bize Fetö'ye ait vaaz videosu izletti. Yılmaz

bizden sonra gelmişti. Çocuğunun da yanında olduğunu hatırlıyorum. Sadece vaaz

kaseti izlettirildi, onun dışında FETÖ'ye ilişkin bir talimat gibi durum söz

konusu olmadı. Daha sonra Yılmaz ile hiç görüşmedim. Yılmaz da beni hiç aramadı.

Devrelerim beni çaya çağırıyorlardı ancak ben gitmedim. Himmet adı altında

Yılmaz para istemedi. "

9. Mahkemece tanık beyanı sonunda tanığa doğrudan soru

sorma hakkı hatırlatılmış, başvurucu ve müdafii soru sorma hakkını

kullanmamıştır. Bu celsede Mahkeme tanık Ö.F.A.nın Hassa/Hatay adresindeki

mahal mahkemesine zorla getirilmek suretiyle SEGBİS ile beyanının alınması için

talimat yazılmasına karar vermiştir.

10. İkinci celsede tanık Ö.F.A. için Hassa Asliye Ceza

Mahkemesine yazılan talimata cevap verilmediği, yapılan görüşmede tanığın

Batman'da ikamet ettiğinin bildirildiği belirtilerek tanık Ö.F.A.nın adresinin

araştırılması için kolluğa müzekkere yazılmasına karar verilmiştir. Aynı

celsede tanık H.M. SEGBİS vasıtasıyla, tanık A.A. duruşmada hazır bulunmak

suretiyle dinlenmiş; tanık beyanları sonunda başvurucuya tanıklara doğrudan

soru sorma hakkı hatırlatılmış ve bu hakları kullandırılmıştır.

11. Üçüncü celsede tanık Ö.F.A.nın adresinin

araştırılması için kolluğa yazılan müzekkereye cevap verildiği, tanığın Menemen

ilçesinde bulunan adresinin bildirildiği belirtilerek tanığın adresinden zorla

getirilmek suretiyle SEGBİS ile hazır edilmesi için talimat yazılmasına karar

verilmiştir. Yine bu celsede tanık Ü.G. duruşmada hazır bulunmak suretiyle

dinlenmiş, başvurucu ve müdafiine tanığa doğrudan soru sorma hakkı

hatırlatılmış ve bu hakkı kullandırılmıştır.

12. Dördüncü celsede tanık Ö.F.A.nın Hassa ilçesinde

ikamet ettiği, kendisine telefonla ulaşıldığında Ankara'da olduğunu beyan

ettiğine dair tutanak düzenlendiği görülmekle Mahkeme tarafından tanık

Ö.F.A.nın Hassa ilçesindeki adresine dönme ihtimaline binaen zorla getirilmek

suretiyle SEGBİS ile hazır edilmesi için talimat yazılmasına karar verilmiştir.

13. Beşinci celsede tanık Ö.F.A. için Hassa Asliye Ceza

Mahkemesine yazılan talimata cevap verildiği, tanığın SEGBİS vasıtasıyla ifade

vermek istemediğini bildirir dilekçe sunduğu belirtilerek dinlenemeyen tanık

Ö.F.A.nın Hatay'ın Hassa ilçesinde ikamet ettiği sabit olduğundan yeniden

SEGBİS ile dinlenmek üzere Hassa Asliye Ceza Mahkemesine talimat yazılarak

tanığın -işin tutuklu oluşu da gözönüne alınarak- zorla getirilmek suretiyle

dinlenilmesinin istenmesine karar verilmiştir.

14. Altıncı celsede tanık Ö.F.A. için Hassa Asliye Ceza

Mahkemesine yazılan talimata cevap verilmiştir. Tanık Ö.F.A. "önceki

beyanlarımı aynen tekrar ederim. Mustafa BAYIR isimli şahsı şuan

hatırlayamıyorum. Bize kendisini başka bir isimle tanıtmış olabilir. Hazırlıkta

ifade vermiştim. O ifadem doğrudur. Beyanlarımı aynen tekrar ederim. Benim

bilgim ve görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tanığın alınan beyanları başvurucuya okunmuş ve diyecekleri sorulmuştur.

15. İddia makamı yedinci celsede esas hakkında

mütalaasını bildirmiştir. Başvurucu ve müdafii esas hakkında mütalaaya karşı

savunma hazırlamak üzere süre talebinde bulunmuştur. Mahkeme, savunmanın süre

talebini kabul etmiştir. Başvurucu müdafii bu husustaki beyanlarını celse

arasında yazılı olarak sunmuş, başvurucu ise 10/7/2019 tarihli sekizinci ve son

celsede mütalaaya karşı sözlü savunma yapmıştır. Bu celsede Mahkeme, başvurucu

hakkında FETÖ/PDY'ye üye olma suçundan 10 yıl hapis cezasına hükmetmiştir.

Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:

"... sanık Mustafa Bayır'ın Ankara

Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Suçlar Soruşturma

Bürosu'nun 25.04.2017 tarih ve 2017/68532 soruşturma sayılı soruşturması

kapsamında elde edilen ve imajı alınan dijital veri içeriğinde büyük bölgesinin

Gaziantep, küçük bölgesinin Diyarbakır, bağlı olduğu ilin Batman, görevi ve

konumunun öğretmen, vasfının B (müdür yardımcısı, zümre başkanı), kod adının

Murat, biriminin lise görevi ve konumunun öğretmen olduğunun anlaşıldığı,

MASAK ve BDDK tarafından hazırlanan

raporlarla örgütün finans kaynağı olduğu konusunda tereddüt bulunmayan Bank

Asya Katılım Bankası kayıtlarına göre de sanığın bankada hesaplarının

bulunduğu, hesap hareketleri incelendiğinde ise bankanın TMSF'ye devrinin önüne

geçmek adına 2014 sonrası yoğun olarak hesaba havale, para yatırma şeklindeki

işlemlerle hesaplarını kullanmaya devam ettiği, döviz cinsinden alım ve

satımlar yaptığı, 08/01/2014 tarihinde 1040,5951038 TL; 19/02/2014 tarihinde

593,858752 TL tutarında altın alımları yaptığı,

Sanık hakkında beyanda bulunan tanık [Ö.F.A] sanığın Murat kod adını

kullandığını, örgütsel toplantıları organize ettiğini, toplantıya katılan polis

memurlarına örgüt ele başının konuşmalarını dinlettiği, kitaplarından okuduğu,

örgüte eleman kazandırmak adına örgütsel söylemlerde bulunduğu, sanığın 15

Temmuz darbe girişimi gecesi whatsapp görünümlü eagle hesabından sanığın 'Bizim

arkadaşlar emniyet olarak darbeyi destekliyoruz, sonuna kadar askerin yanında

olacağız, bulunduğunuz yerlerde askere emniyet olarak yardımcı olun' şeklinde

bireysel mesaj gönderdiği ve bu mesajı hemen sildiğini beyan ettiği, tanık [C.K.]

ise sanığın Yılmaz kod adını kullandığını ve diğer tanığın da ifadesinde

belirtilen örgütsel toplantıları organize etmek şeklindeki faaliyette

bulunduğunu beyan ettiği,

HTS analiz raporuna göre de sanığın

kullanmış olduğu 050559... ve 55352... numaraların yoğun olarak haklarında aynı

suçlardan soruşturma veya kamu davası bulunan şahıslarla irtibatlı olduğu,

örgütle irtibatlı ve iltisaklı kurumlarla iletişiminin bulunduğu, Kakao Talk

programına ilişkin irtibat bilgisinin olduğu, 2013 sonrası yoğunluklu olarak

gerçekleştirdiği uluslararası görüşmelerinin dikkat çektiği,

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal

Düzene Karşı İşlenen Suçlar Suçlar Soruşturma Bürosu'nun 25.04.2017 tarih ve

2017/68532 soruşturma sayılı soruşturması kapsamında elde edilen ve imajı

alınan dijital veri içeriği, Bankasya hesap hareketleri, tanık anlatımları, HTS

analiz raporu, örgüte ait kurum ve kuruluşlarda çalıştığına ilişkin SGK

kayıtları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde sanık savunmasının

kendisini suçtan kurtarmaya yönelik olduğu kanaatine varıldığı, sanığın

örgütsel haberleşme amacıyla kullanılan Eagle ve Kakao Talk programlarını

yüklediği ve kullandığı, özel olarak gizli haberleşme amacıyla kullanıldığı değerlendirilen

telegram hesabı da bulunduğu, emniyet personellerinden sorumlu mahrem yapıda

yer aldığı, örgütün finans kaynağı olan Bankasya'nın TMSF'nin önüne geçmek için

işlem hacmini artırmak adına hesaplarını kullandığı, örgüt talimatıyla hem

Murat hem de Yılmaz kod adlarını kullandığı, örgütün sohbet adı altında yapılan

toplantılarını yaptığı, örgüte nitelikli eleman yani 15 Temmuz darbe

girişiminde Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine yine kamu görevi ifa etmekte

olan emniyet personelini kullanmak adına eleman yetiştirme faaliyetinde

bulunduğu ..."

16. Başvurucu, istinaf ve temyiz dilekçelerinde

-diğerlerinin yanı sıra- beyanları mahkûmiyet hükmüne esas alınan Ö.F.A.nın

istinabe yolu ile dinlenmesi nedeniyle tanıkla yüzleşme, tanığı sorgulayarak

beyanlarının doğruluğunu test etme imkânı bulamadığını ileri sürmüştür.

17. Hüküm, Yargıtay 16. Ceza Dairesince 22/10/2020

tarihinde onanmıştır.

IV. İLGİLİ

HUKUK

A. Ulusal Hukuk

18. Tanık sorgulama hakkı yönünden ilgili ulusal mevzuat

için bkz. Uğur Özcan, B. No: 2021/12137, 26/7/2022, §§ 17-22.

B. Uluslararası

Hukuk

19. Tanık sorgulama hakkı yönünden ilgili uluslararası

hukuk için bkz. Nurcan Gülabi, B. No: 2015/15355, 23/5/2018, §§ 24-27.

V. İNCELEME VE

GEREKÇE

20. Anayasa Mahkemesinin 13/2/2024 tarihinde yapmış

olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları ve Bakanlık Görüşü

21. Başvurucu; Ö.F.A. isimli kişinin beyanlarının

duruşmada alınmaması ya da en azından SEGBİS ile dinlenilmemesi nedeniyle

tanığa soru soramadığını, tanık ile yüzleşemediğini ve beyanlarının

güvenilirliğini test edemediğini ileri sürmüştür. Gerçeğe aykırı beyanda

bulunan tanığın sınanamayan beyanlarına itibar edilerek mahkûmiyet hükmüne

belirleyici delil olarak esas alındığını ve bu suretle adil yargılanma hakkının

ihlal edildiğini iddia etmiştir.

22. Bakanlık görüşünde; başvurucuya ağır ceza mahkemesi

tarafından duruşmalarda hakkında beyanda bulunan tanığın talimatla alınan

ifadelerinin okunduğu ve bu beyanlara karşı varsa itiraz ve savunmalarını sunmasının

istenildiği, başvurucu ve müdafinin de söz konusu tanık ifadesine yönelik

savunmalarını mahkemeye sundukları belirtilmiştir. Ayrıca ağır ceza mahkemesi

huzurunda da başkaca tanıkların dinlenildiği, başvurucu ve müdafii tarafından

tanık beyanlarına yönelik açıklamalarda bulunulduğu vurgulanmış, Mahkemece

mahkûmiyet hükmünün söz konusu tanık beyanları dışında gerekçeli kararda yer

verilen delil ve değerlendirmelerle kurulduğu ifade edilmiştir.

23. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında başvuru

dilekçesindeki iddialarını yinelemiştir.

B. Değerlendirme

24. Anayasa’nın "Hak arama hürriyeti"

kenar başlıklı 36. maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Herkes, meşru vasıta ve yollardan

faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve

savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir."

25. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından

yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki

tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,

§ 16). Başvurucunun iddiaları adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık

sorgulama hakkı yönünden incelenmiştir.

26. Anayasa Mahkemesi, birçok kararında tanık

kavramını sanığa isnat edilen fiil hakkında bilgi veren herhangi bir kişi

şeklinde özerk olarak yorumlamış ve tanık sorgulama hakkı ile ilgili

ilkeleri belirlemiştir (Atila Oğuz Boyalı, B. No: 2013/99, 20/3/2014; Selçuk

Demir, B. No: 2014/9783, 22/1/2015; AZ. M., B. No: 2013/560,

16/4/2015; Baran Karadağ, B. No: 2014/12906, 7/5/2015; Orhan Güleryüz,

B. No: 2019/30221, 28/12/2021). Buna göre bir ceza yargılamasında sanığın

aleyhine olan tanıkları sorguya çekme veya çektirme hakkı vardır. Hakkında

gerçekleştirilen ceza yargılaması sürecinde sanığın tanıklara soru

yöneltebilmesi, onlarla yüzleşebilmesi ve tanıkların beyanlarının doğruluğunu

sınama imkânına sahip olması adil bir yargılamanın yapılabilmesi bakımından

gereklidir (AZ. M., § 55). Diğer yandan bir mahkûmiyet -sadece veya

belirleyici ölçüde- sanığın soruşturma veya yargılama aşamasında sorgulama veya

sorgulatma imkânı bulamadığı bir kimse tarafından verilen ifadelere

dayandırılmış ve dengeleyici güvenceler sağlayan bir usul öngörülmemişse

sanığın hakları Anayasa'nın 36. maddesindeki güvencelerle bağdaşmayacak ölçüde

kısıtlanmış olur (Orhan Güleryüz, § 35).

27. Anayasa Mahkemesi, tanık sorgulama hakkıyla ilgili

olarak verdiği kararlarında somut bir yargılama öncesinde veya haricinde elde

edilen tanık beyanlarının delil olarak kabulünün yargılamanın adilliğine zarar

verip vermediğini değerlendirmek için üç aşamalı bir test uygulanması

gerektiğini ifade etmektedir. Buna göre ilk olarak tanığın mahkemede hazır

edilmemesi geçerli bir nedenin mevcudiyetine dayanmalıdır. İkinci olarak

sanığın sorgulama veya sorgulatma imkânı bulamadığı tanık tarafından verilen

beyanın mahkûmiyetin dayandığı tek veya belirleyici delil olup olmadığının

değerlendirilmesi gerekir. Sorgulama veya sorgulatma imkânı tanınmayan tanığın

beyanının tek veya belirleyici delil olduğunun tespit edilmesi durumunda ise

üçüncü aşama olarak savunma tarafının maruz kaldığı bu olumsuzluğun telafi

edilmesi amacıyla yeterli düzeyde karşı dengeleyici güvenceler sağlayan bir

usulün yürütülüp yürütülmediği ortaya konulmalıdır (bazı değişikliklerle

birlikte bkz. Abdurrahim Balur, B. No: 2013/5467, 7/1/2016, § 80; Onur

Urbay, B. No: 2014/6222, 6/3/2019, §§ 36, 40; Zekeriya Sevim, B. No:

2018/18989, 16/6/2021, §§ 44, 51). Bu kapsamda, hükme ulaşılırken sorgulanmamış

tanık beyanını destekleyen başka doğrulayıcı delillere dayanılması telafi edici

güvencelerden biri olarak kabul edilebilir (Orhan Güleryüz, § 39).

Sorgulanmayan tanığın beyanının güvenilirliğinin ve doğruluğunun saptanması

amacıyla savunma tarafına sağlanabilecek bir diğer telafi edici güvence ise

sanığa olayın kendi versiyonunu anlatma ve delillerini sunma imkânının

tanınmasıdır (Orhan Güleryüz, § 40).

28. Başvuru konusu olayda incelenmesi gereken ilk sorun,

beyanı delil olarak kabul edilen tanığın duruşmada dinlenmemesinin geçerli bir

nedene dayanıp dayanmadığıdır. Tanık Ö.F.A. soruşturma aşamasında müdafi

huzurunda kollukta ve Batman Cumhuriyet Başsavcılığında verdiği ifadelerde

başvurucuyu tanıdığını ve teşhis ettiğini, başvurucunun Murat kod adını

kullandığını, başvurucunun polis memurlarından sorumlu olduğunu, 15 Temmuz

darbe teşebbüsü gecesi WhatsApp görünümlü Eagle hesabından

sanığın "Bizim arkadaşlar emniyet olarak darbeyi destekliyoruz, sonuna

kadar askerin yanında olacağız, bulunduğunuz yerlerde askere emniyet olarak

yardımcı olun" şeklinde bireysel mesaj gönderdiğini beyan etmiştir.

Mahkemece SEGBİS yoluyla dinlenilmesine karar verilmesine karşın -talebi

üzerine- tanık Ö.F.A daha sonra istinabe yoluyla dinlemiştir. Bu noktada

Mahkeme tanık Ö.F.A.nın SEGBİS ile dinlenilmesine karar vermesine rağmen

tanığın neden istinabe suretiyle dinlendiğine ilişkin bir açıklamaya yer

vermemiştir. Diğer bir ifadeyle tanığın savunmanın da hazır bulunduğu bir

celsede dinlenmemesine ilişkin olarak herhangi bir geçerli neden ileri

sürülmemiştir. Ancak buna ilişkin bir neden ileri sürülmemesi, tanık sorgulama

hakkının ihlal edildiğinin kabul edilmesi için yeterli değildir.

29. İkinci olarak hükmün tek veya belirleyici ölçüde

başvurucunun sorgulama imkânına sahip olmadığı bir tanık tarafından verilen

ifadeye dayalı olup olmadığı ortaya çıkarılmalıdır. Somut olayda Mahkeme; tanık

Ö.F.A. beyanı dışında tanık C.K.nın SEGBİS vasıtasıyla vermiş olduğu

başvurucuyu tanıdığına, başvurucunun emniyet mensuplarından sorumlu cemaat

abisi olduğuna, başvurucunun Yılmaz kod adını kullandığına, diğer

emniyet mensuplarının da bulunduğu toplantıda FETÖ/PDY liderine ait video

izlettiğine dair beyanlarını mahkûmiyete esas almıştır. Mahkeme ayrıca

başvurucunun Batman'daki emniyet mahrem yapılanması içinde farklı emniyet amiri

gruplarında iki farklı kod isim kullandığı tespitinde bulunmuştur. Bunun yanı

sıra başvurucunun yoğun olarak haklarında aynı suçlardan soruşturma veya kamu

davası bulunan şahıslarla irtibatlı olduğu, örgütle irtibatlı ve iltisaklı

kurumlarla iletişiminin bulunduğu, 2013 sonrası yoğunluklu olarak uluslararası

görüşmeler gerçekleştirdiği, ele geçirilen dijital veri içeriğinde başvurucunun

vasfının B (müdür yardımcısı, zümre başkanı), kod adının Murat, biriminin lise

görevi ve konumunun öğretmen olduğu, Bank Asyanın Tasarruf Mevduatı Sigorta

Fonuna devrinin önüne geçmek için işlem hacmini artırmak adına altın alımları

yaptığı hususları birlikte değerlendirilmek suretiyle isnat edilen suçun

oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır.

30. Gerekçeli karar içeriğinden Mahkemenin -tanık Ö.F.A.

beyanı dışında- başvurucu hakkında beyanda bulunan Mahkeme huzurunda alınan

C.K.nın ifadesi başta olmak üzere pek çok farklı delile dayandığı

anlaşılmıştır. Bu kapsamda duruşmada sorgulanamayan tanığın beyanının

mahkûmiyet kararına götüren tek veya belirleyici nitelikte delil

olduğunun kabulü mümkün görünmemektedir. Başvurucunun sorgulama veya sorgulatma

imkânı bulmadığı tanığın beyanının tek veya belirleyici delil olarak

mahkûmiyette kullanılmadığının tespit edilmesi nedeniyle tanık sorgulama

hakkıyla ilgili uygulanan testin üçüncü aşamasıyla ilgili bir inceleme

yapılmamıştır.

31. Açıklanan gerekçelerle başvurunun açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi

gerekir.

A. Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olması

nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

BIRAKILMASINA 13/2/2024 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTEŞ İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucu : Mustafa BAYIR Vekili : Av. Ali Osman YAĞLI