Ozanteks Tekstil Sanayi ve Ticaret A.ş. Başvurusu (B. No: 2018/33535)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, yargılama aşamasında yürürlüğe giren kanun

hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanması nedeniyle mülkiyet hakkının

ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 7/11/2018 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle

olaylar özetle şöyledir:

6. Elektrik abonesi olan başvurucu Şirket, elektrik

faturalarına yansıtılan kayıp kaçak, dağıtım, iletim, sayaç okuma, perakende

hizmet satış bedelleri ile bunlara dayalı olarak alınan katma değer vergisinin

haksız olarak tahsil edildiğini ileri sürerek 9/2/2015 tarihinde alacak davası

açmıştır.

7. Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi (Mahkeme) 5/4/2017

tarihinde davayı reddetmiştir. Mahkeme gerekçesinde, dava tarihinden sonra

yürürlüğe giren 4/6/2016 tarihli ve 6719 sayılı Kanun ile 14/3/2013 tarihli ve

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen geçici 20. madde uyarınca

başvurucudan tahsil edilen dava konu konusu bedellerin Enerji Piyasası

Düzenleme Kurumunun düzenleyici işlemlerine uygun olduğunu belirtmiştir. Ayrıca

Mahkeme, davanın reddedilmiş olması nedeniyle başvurucu lehine vekâlet ücretine

hükmedilmediğini açıklamıştır.

8. Başvurucu, davanın esasına ve vekâlet ücretine ilişkin

itirazları kapsamında istinaf yoluna başvurmuştur. Antalya Bölge Adliye

Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 14/7/2017 tarihinde istinaf talebini kısmen kabul

etmiş ve Mahkeme kararını kaldırmıştır. İstinaf Mahkemesi 6719 sayılı Kanun

hükümleri uyarınca dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ve

başvurucunun dava tarihi itibarıyla dava açmakta haklı olduğundan 1.980 TL maktu

vekâlet ücretine hükmetmiştir.

9. İstinaf Mahkemesinin kararı başvurucu ve davalı

tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 11/9/2018 tarihinde

kararı onamıştır.

10. Nihai karar 2/11/2018 tarihinde başvurucuya tebliğ

edilmiştir.

11. Başvurucu 7/11/2018 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İLGİLİ

HUKUK

12. İlgili hukuk için bkz. Aksaray Tır Nakliyat San.

ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/9/2018, §§ 17-46.

V. İNCELEME VE

GEREKÇE

13. Mahkemenin 19/11/2020 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun

İddiaları

14. Başvurucu 6719 sayılı Kanun hükümlerinin geçmişe

etkili olarak yürürlüğe girdiğini, aleyhe olan kanun değişikliğin derdest

davalara uygulanmasının öngörülebilirlik, belirlilik ve hukuki güvenlik

ilkelerine aykırı olduğunu belirtmiştir. Başvurucu, haksız olarak tahsil edilen

kayıp kaçak bedelinin kanun değişikliği nedeniyle iade edilmediğini iddia

etmiştir. Başvurucu sonuç olarak bu gerekçelerle adil yargılanma ve mülkiyet

haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

15. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından

yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki

tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,

§ 16). Başvurucunun kayıp kaçak ve diğer bedeller adı altında yapmış olduğu

ödemelerin iadesi istemiyle başlattığı hukuki sürecin kanun değişikliği

nedeniyle sonuçsuz kalmasına ilişkin tüm iddialarının mülkiyet hakkı kapsamında

incelenmesi uygun görülmüştür.

16. Başvuru konusuna ilişkin ilkeler Anayasa Mahkemesince

daha önce Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında ortaya

konulmuştur.

17. Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında

kayıp kaçak bedeli adı altında başvuruculardan tahsil edilen paranın mülk

teşkil ettiği, yapılan tahsilat işleminin mülkiyet hakkına yönelik bir müdahale

niteliğinde olduğu ifade edilmiş ve söz konusu müdahalenin niteliği sebebiyle

mülkiyetin kullanımının kontrolüne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kural

çerçevesinde incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Müdahalenin 6719 sayılı

Kanun'un 26. maddesi ile 6446 sayılı Kanun'a eklenen geçici 20. maddeye

dayandığını, bu düzenleme ile elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük

maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulmasının

amaçlandığını (meşru amaç) vurgulayan Anayasa Mahkemesi ölçülülük incelemesi

yaparak sonuca ulaşmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., §§

52-68).

18. Anılan kararda, idare tarafından tahsil edilen kayıp

kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik

bulunduğu ve farklı yargı kolları arasında açık ve istikrarlı bir uygulama

bulunmadığı tespit edildikten sonra adli yargı yerinde açılan davaların mutlak

surette lehe sonuçlanması yönünde haklı bir beklentiden söz edilemeyeceği

açıklanarak kanun koyucunun amacının yargı kolları arasındaki farklılığı

gidermeye ve dolayısıyla hukuki güvenliği sağlamaya yönelik olduğu ifade

edilmiştir. Başvurucunun tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz olduğu

hususunda da bir açıklama yapmadığını ve herhangi bir sebep de bildirmediğini

dikkate alan Anayasa Mahkemesi, müdahalenin başvurucuya şahsi olarak aşırı bir

külfet yüklemediğini belirtmiştir. Sonuç olarak müdahalenin meşru amacının

dayandığı kamu yararı ile başvurucunun mülkiyet hakkının korunması arasındaki

adil dengenin bozulmadığı kanaatine varılmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San.

ve Tic. Ltd. Şti., §§ 69-76).

19. Başvurucu, yargılama sırasında yürürlüğe giren kanun

hükmünün aleyhe sonuç doğurmuş olmasından yakınmaktadır. Benzer şikâyetin

incelendiği Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. kararında

açıklanan ilkelerden somut olay özelinde ayrılmayı gerektirir bir durum

bulunmadığı anlaşıldığından mülkiyet hakkına yönelik açık bir ihlalin

bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

20. Açıklanan gerekçelerle başvurunun mülkiyet hakkının

ihlal edildiğine ilişkin kısmının diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden

incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez

olduğuna karar verilmesi gerekir.

A. Mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde

BIRAKILMASINA 19/11/2020 OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Kadir ÖZKAYA

Üyeler

:

Engin YILDIRIM

M. Emin KUZ

Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Kamber Ozan TUTAL Başvurucu : Ozanteks Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. Vekili : Av. Mehmet Ali DOKUMACI