Ramazan Korkmaz Başvurusu (B. No: 2016/36550)

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, özel öğretim kurumunun kapatılmasına karar verilmesi

ve bu kararın doğurduğu hukuki sonuçlar nedeniyle Anayasa'da düzenlenen bir

kısım ilke ve hakkın ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 28/11/2016 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

6. 15 Temmuz 2016 gecesi Türk Silahlı Kuvvetleri içinde

örgütlenmiş bir grup tarafından darbe girişiminde bulunulmuştur.

7. Bu kapsamda devletin yetkili organları tarafından tehdit

değerlendirmesi yapılarak başta Fetullahçı Terör

Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) olmak üzere demokratik anayasal

düzene, bireylerin temel hak ve hürriyetlerine, millî güvenliğe yönelik tehdit

oluşturan tüm terör örgütlerine ve illegal yapılanmalara karşı tedbirler

alınması kararlaştırılmıştır.

8. Anılan tedbirler kapsamında olağanüstü hâl ilan edilmiş ve

birçok olağanüstü hâl kanun hükmünde kararnamesi çıkarılmıştır.

9. Bu kapsamda Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar

Kurulunca 22/7/2016 tarihinde kararlaştırılan 667 sayılı Olağanüstü Hal

Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname (KHK) 23/7/2016

tarihli ve 29779 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak

yürürlüğe girmiştir. Anılan KHK ile millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit

edilen FETÖ/PDY aidiyeti, iltisakı veya irtibatı

belirlenen özel öğretim kurum ve kuruluşları da kapatılmıştır.

10. Başvurucunun sahibi olduğu özel temel lisesi de 667 sayılı

KHK ile kapatılmıştır.

11. Bireysel başvuru yapılması sonrasında Cumhurbaşkanı'nın

başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulunca 2/1/2017 tarihinde kararlaştırılan

685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun

Hükmünde Kararname, 23/1/2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmî Gazete'de

yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

12. 685 sayılı KHK'nın 1. maddesiyle olağanüstü hâl kapsamında

tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak

üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu (Komisyon) kurulmuştur.

Anılan KHK'nın 2. maddesinde, Komisyonun olağanüstü hâl kapsamında doğrudan

kanun hükmünde kararnameler ile "özel öğretim kurumlarının kapatılması"na ilişkin işlemler hakkındaki başvuruları

da değerlendirip karar vereceği belirtilmiştir.

13. Başbakanlık tarafından yapılan duyuruda Komisyona

başvuruların 17/7/2017 tarihinde başlayacağı ilan edilmiştir.

IV. İLGİLİ HUKUK

14. 667 sayılı KHK'nın “Kapatılan

kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler” kenar başlıklı 2. maddesinin

(1) numaralı fıkrası şöyledir:

"1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit

edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY)

aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen;

...

b) Ekli (II) sayılı listede yer alan özel

öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları,

...

kapatılmıştır."

15. 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında

Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul

Edilmesine Dair Kanun'un “Kapatılan kurum ve

kuruluşlara ilişkin tedbirler” kenar başlıklı 2. maddesinin (1)

numaralı fıkrası şöyledir:

"Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen;

...

b) Ekli (II) sayılı listede yer alan özel öğretim kurum ve kuruluşları

ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları,

...

kapatılmıştır.

16. 685 sayılı KHK'nın “Komisyonun

oluşumu” kenar başlıklı 1. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları

şöyledir:

" (1) Anayasanın 120 nci

maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/7/2016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye

Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör

örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı

faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti,

aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu

gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde

kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları

değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme

Komisyonu kurulmuştur.

(2) Komisyon, yedi üyeden oluşur. Üyelerin üçü

kamu görevlileri arasından Başbakan tarafından, bir üye Adalet Bakanlığının

merkez teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarında çalışan hâkim ve savcılar

arasından Adalet Bakanınca, bir üye mülki idare amirleri sınıfına mensup

personel arasından İçişleri Bakanınca, birer üye Yargıtayda

ve Danıştayda görev yapan tetkik hâkimleri arasından

Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenir. Komisyon, kendi

üyeleri arasından yapacağı seçimle bir başkan ve bir başkanvekili seçer."

17. 685 sayılı KHK'nın “Komisyonun

görevleri” kenar başlıklı 2. maddesinin (1) ve (2) numaralı

fıkraları şöyledir:

"(1) Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile

tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar

verir.

...

c) Dernekler, vakıflar, sendika, federasyon ve

konfederasyonlar, özel sağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıf

yükseköğretim kurumları, özel radyo ve televizyon kuruluşları, gazete ve

dergiler, haber ajansları, yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması.

...

(2) Olağanüstü hal

kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerle gerçek veya tüzel

kişilerin hukuki statülerine ilişkin olarak doğrudan düzenlenen ve birinci

fıkra kapsamına girmeyen işlemler de Komisyonun görev alanındadır. "

18. 685 sayılı KHK'nın “Komisyonun

görev süresi” kenar başlıklı 3. maddesinin (1) numaralı fıkrası

şöyledir:

"Komisyon, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin

yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl süreyle görev yapar. Bakanlar

Kurulu, gerek görmesi halinde bu süreyi bitiminden itibaren birer yıllık

sürelerle uzatabilir. "

19. 685 sayılı KHK'nın “Üyelerin

güvenceleri ve hakları” kenar başlıklı 4. maddesinin (1) ve (2)

numaralı fıkraları şöyledir:

"(1) Üyelerin süreleri dolmadan herhangi

bir nedenle görevlerine son verilemez. Ancak üyenin;

a) Komisyon tarafından kabul edilebilir

mazereti olmaksızın bir takvim yılı içinde toplam beş Komisyon toplantısına

katılmaması,

b) Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle iş

göremeyeceğinin sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi,

c) Görevi ile ilgili olarak işlediği suçlardan

dolayı hakkında verilen mahkûmiyet kararının kesinleşmesi,

ç) Geçici iş göremezlik halinin üç aydan fazla sürmesi,

d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 302 nci, 309

uncu, 310 uncu, 311 inci, 312 nci, 313 üncü, 314 üncü

ve 315 inci maddelerinde yazılı suçlar nedeniyle hakkında soruşturma veya

kovuşturma başlatılması,

e) Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik

Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen

yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı

veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle hakkında Başbakanlıkça idari

soruşturma başlatılması veya soruşturma izni verilmesi,

hallerinin tespit edilmesi üzerine Komisyon tarafından üyeliğine son verilir.

Ölüm, istifa veya herhangi bir diğer nedenle boşalan üyelikler için en geç iki

ay içinde 1 inci maddenin ikinci fıkrasındaki usule göre yeni üyeler

belirlenir.

(2) (Ek cümle: 17/4/2017-KHK-690/52 md.) Üyeler, Komisyondaki görevleri süresince kurumlarından

aylıklı izinli sayılır. Üyeler, mali ve sosyal haklarını kurumlarından almaya

devam ederler. Üyelere, kurumlarınca mali haklar kapsamında bir ayda yapılan

toplam ödeme tutarı ile (142.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla

çarpımı sonucu bulunan tutar arasındaki fark, damga vergisi hariç herhangi bir

vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve görev yaptıkları süreyle orantılı

olmak üzere Başbakanlıkça ayrıca her ay ilave ücret olarak ödenir. "

20. 685 sayılı KHK'nın “Bilgi

ve belge talep etme yetkisi” kenar başlıklı 5. maddesinin (1) ve (2)

numaralı fıkraları şöyledir:

"(1) Komisyon, görev alanı ile ilgili her

türlü bilgi ve belgeyi ilgililerden talep edebilir.

(2)

Soruşturmanın gizliliğine ve Devlet sırlarına ilişkin ilgili mevzuat hükümleri

saklı kalmak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşları ile yargı mercileri, Komisyonun

görevi kapsamında ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi gecikmeksizin

Komisyona göndermek veya yerinde incelenmesine imkân sağlamak zorundadır."

21. 685 sayılı KHK'nın “Başvurularda

usul ve süre” kenar başlıklı 7. maddesinin (1) ve (3) numaralı

fıkraları şöyledir:

"(1) Komisyona başvurular valilikler

aracılığıyla yapılır... Valilikler ve ilgili kurumlar kendilerine yapılan

başvuruları gecikmeksizin Komisyona iletir. Mükerrer başvurular işleme alınmaz.

...

(3) Komisyonun başvuru almaya başladığı

tarihten önce yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerle ilgili olarak

başvuru alma tarihinden itibaren altmış gün içinde; bu tarihten sonra yürürlüğe

konulan kanun hükmünde kararnamelerle ilgili olarak ise Resmi

Gazetede yayımlanma tarihinden itibaren altmış gün içinde yapılmayan başvurular

işleme alınmaz. "

22. 685 sayılı KHK'nın “İnceleme

ve karar” kenar başlıklı 9. maddesi şöyledir:

"Komisyon incelemelerini dosya üzerinden

yapar. Komisyon, inceleme sonucunda başvurunun reddine veya kabulüne karar

verebilir. "

23. 685 sayılı KHK'nın "Kararların

uygulanması" kenar başlıklı 10. maddesinin (2) ve (3) numaralı

fıkralarının ilgili kısmı şöyledir:

"(2) Kapatılan kurum ve kuruluşlara

ilişkin başvurunun kabulü halinde ilgili kanun hükmünde kararname hükümleri,

söz konusu kurum ve kuruluş bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte söz

konusu kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere

ortadan kalkmış sayılır. Buna ilişkin işlemler ilgisine göre İçişleri

Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü

tarafından yerine getirilir.

(3) (Ek: 17/4/2017-KHK-690/53 md.) Komisyonun karara bağladığı dosyaya ilişkin olarak

Komisyonda bulunan tüm evrak, ... ikinci fıkra kapsamına giren dosyalarda

ilgili kurum veya kuruluşa, ... devredilir. "

24. 685 sayılı KHK'nın “Yargı

denetimi” kenar başlıklı 11. maddesinin (1) numaralı fıkrasının

ilgili kısmı şöyledir:

" (1) Komisyon

kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenecek Ankara

idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine

iptal davası açılabilir... "

V. İNCELEME VE GEREKÇE

25. Mahkemenin 19/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

26.Başvurucu, KHK ile okulunun kapatılmasına karar verildiği

için bu işleme karşı doğrudan dava açamaması nedeniyle mahkemeye erişim

hakkının; bu konuda kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmamasına karşın sahibi

olduğu kurumunun terör örgütleri ile iltisak ve irtibatının görülmesi nedeniyle

masumiyet karinesinin; hiçbir somut delil ortaya konulmadan terör örgütleriyle

ilişkisi bulunduğu değerlendirilerek okulunun kapatılması nedeniyle adil

yargılanma hakkı kapsamındaki diğer tüm güvencelerinin; atılı suçun şirket

faaliyetleri kapsamında işlendiği ispat edilmeksizin yasaların keyfî şekilde

yorumlanması sonucunda işlem tesis edilmesi nedeniyle suç ve cezaların

kanuniliği ilkesinin; eğitim kurumunun kapatılmasına karar verilmesi nedeniyle

ayrıca özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının bu kapsamda ayrımcılık

yasağının ve mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve ihlallerin

ortadan kaldırılması talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

27. 685 sayılı KHK'nın geçici 1. maddesinin (3) numaralı

fıkrasına göre Komisyonun görev alanına giren konularda daha önce herhangi bir

yargı merciine başvurmuş veya dava açmış olanlar hakkında yargı mercilerince

karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilir ve dosyalar yeni bir

başvuru şartı aranmaksızın incelenmek üzere Komisyona gönderilir. Ancak anılan

düzenlemenin olağan kanun yollarına ilişkin olduğu açıktır. Anayasa Mahkemesine

bireysel başvuru yolu ise olağan nitelikte bir kanun yolu değildir. Açıklanan

nedenle Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurular 685 sayılı KHK'nın

geçici 1. maddesinin (3) numaralı fıkrası kapsamına girmemektedir. Dolayısıyla

somut bireysel başvurunun kabul edilebilirlik kriterleri bakımından

değerlendirilmesi gerekir.

28. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü fıkrasının son cümlesi

şöyledir:

"Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun

yollarının tüketilmiş olması şarttır."

29. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "Bireysel başvuru hakkı" kenar başlıklı 45.

maddesinin (2) numaralı fıkrası şöyledir:

"İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem,

eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının

tamamının bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmiş olması gerekir."

30. Anılan Anayasa ve Kanun hükümlerine göre bireysel başvuru

yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmek için olağan kanun yollarının

tüketilmiş olması gerekir. Temel hak ve özgürlüklere saygı, devletin tüm

organlarının anayasal ödevi olup bu ödevin ihmal edilmesi nedeniyle ortaya

çıkan hak ihlallerinin düzeltilmesi idari ve yargısal makamların görevidir. Bu

nedenle temel hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğine ilişkin iddiaların

öncelikle derece mahkemeleri önünde ileri sürülmesi, bu makamlar tarafından

değerlendirilmesi ve bir çözüme kavuşturulması esastır (Ayşe Zıraman ve Cennet

Yeşilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, § 16).

31. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, iddia edilen hak

ihlallerinin derece mahkemelerince düzeltilmemesi hâlinde başvurulabilecek

ikincil nitelikte bir başvuru yoludur. Bireysel başvuru yolunun ikincil

niteliği gereği Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmek için

öncelikle olağan kanun yollarının tüketilmesi zorunludur. Bu ilke uyarınca

başvurucunun şikâyetini öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yargısal

mercilere usulüne uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip olduğu bilgi ve

kanıtlarını zamanında bu makamlara sunması, aynı zamanda bu süreçte dava ve

başvurusunu takip etmek için gerekli özeni göstermiş olması gerekir (Ayşe Zıraman ve Cennet

Yeşilyurt, § 17).

32. Başvuru yollarının tüketilip tüketilmediği, ilke olarak

Anayasa Mahkemesine başvurunun yapıldığı tarihteki duruma bakılarak

değerlendirilir. Ancak Anayasa Mahkemesi bazı durumlarda bireysel başvuru

yapıldıktan sonra oluşturulan yeni başvuru yollarının tüketilmesi gerektiğine

de karar verebilir. Özellikle belli bir konudaki yapısal ve sistemik sorunlara

çözüm bulmak amacıyla sonradan oluşturulmuş bir yol söz konusu ise ikincillik ilkesi,o konudaki temel hak ve

özgürlüklerin ihlali iddialarının -bu yol vasıtasıyla- öncelikle idari ve

yargısal makamlarca değerlendirilmesine imkân tanınmasını gerekli kılabilir.

33. Her hâlükârda bir başvuru yolunun tüketilmesinin gerekli

olması için ulaşılabilir olması,ihlal

iddiaları yönünden makul bir başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama

kapasitesine sahip olması gerekir. Belli bir başvuru yolunun soyut olarak

belirtilen niteliklere sahip olması yeterli değildir. Bu yolun uygulamada da

anılan niteliklere sahip olması ya da en azından sahip olmadığının kanıtlanmamış

olması gerekir. Bununla birlikte soyut olarak makul bir başarı sunma kapasitesi

bulunan bir yolun uygulamada başarıya ulaşmayacağına dair süphe,

o başvuru yolunun tüketilmemesini haklı kılmaz. Özellikle sonradan oluşturulan

ve henüz uygulaması olmayan bir başvuru yolunun bu kapsamda değerlendirilmesi

gerekir.

34. Dolayısıyla bireysel başvuru yapıldıktan sonra yeni bir

başvuru yolunun oluşturulması hâlinde Anayasa Mahkemesinin görevi, söz konusu

başvuru yolunun düzenleniş şekli itibarıyla ulaşılabilir olup olmadığını, ihlal

iddiaları yönünden makul bir başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama

kapasitesine sahip olup olmadığını değerlendirmektir.

35. 685 sayılı KHK’nın 1. maddesiyle Anayasa'nın 120. maddesi

kapsamında ilan edilen ve 21/7/2016 tarihli TBMM kararıyla onaylanan olağanüstü

hâl kapsamında, terör örgütlerine veya devletin millî güvenliğine karşı

faaliyette bulunduğuna Milli Güvenlik Kurulunca (MGK) karar verilen yapı,

oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı

veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis

edilmeksizin doğrudan KHK hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin

başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri

İnceleme Komisyonu kurulmuştur. Sonradan oluşturulan bu başvuru yolunun

ulaşılabilirlik açısından ve başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama

kapasitesi yönünden ayrı ayrı ve sırayla incelenmesi gerekir.

1. Ulaşılabilir Olma

36. Komisyona başvurular valilikler aracılığıyla yapılabilir

(bkz. § 21). Komisyona başvurulması için başvuranlardan masraf talep edilmesine

yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer yandan 685 sayılı KHK, makul bir

süre içinde Komisyona başvurma imkânı da tanımaktadır. 685 sayılı KHK’dan önce

yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler yönünden de başvuru süresine

ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir (bkz. § 21). Dolayısıyla sonradan

oluşturulan bu başvuru yolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve

kişilere makul bir süre içinde valilikler ve kurumlar vasıtasıyla başvuru

imkânı tanıyarak başvuruda kolaylık sağlaması nedenleriyle ulaşılabilir olduğu

sonucuna varılmıştır.

2. Başarı Şansı Sunma Kapasitesine Sahip Olma

37. Komisyon, başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan

kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin

başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere kurulmuştur. Olağanüstü hâl

kapsamında doğrudan KHK'lar ile tesis edilen kamu görevinden, meslekten veya görev

yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi; öğrencilikle ilişiğin

kesilmesi; dernekler, vakıflar, sendika, federasyon ve konfederasyonlar, özel

sağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıf yükseköğretim kurumları, özel

radyo ve televizyon kuruluşları, gazete ve dergiler, haber ajansları,

yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması; emekli personelin rütbelerinin

alınması işlemleri hakkındaki başvuruları Komisyon değerlendirip karara

bağlayacaktır (bkz. §§ 16, 17). Dolayısıyla Komisyonun başvuru konusu işlemi

inceleme hususunda yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

38. Komisyon, incelemelerini dosya üzerinden yapacak ve inceleme

sonunda başvurunun reddine veya kabulüne karar verecektir. Komisyon, görev

alanı ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi ilgililerden talep edebilir.

Soruşturmanın gizliliğine ve devlet sırlarına ilişkin ilgili mevzuat hükümleri

saklı kalmak kaydıyla kamu kurum ve kuruluşları ile yargı mercileri, Komisyonun

görevi kapsamında ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi gecikmeksizin

Komisyona göndermek veya yerinde incelenmesine imkân sağlamak zorundadır.

Başvurucuların Komisyona bilgi/belge sunmasına da bir engel bulunmamaktadır.

39. Komisyonun yapısı önceden KHK ile belirlenmiştir. Komisyon

yedi üyeden oluşmakta olup üyelerin üçü yargı mensubu kişiler arasından

seçilir. Komisyon üyeleri, atanma, görevlerinin sona ermesi ve çalışma şartları

bakımından bazı güvencelerle donatılmıştır (bkz. § 19). Buna göre üyelerin

süreleri dolmadan herhangi bir nedenle görevlerine son verilemez. Ayrıca

üyeliğin sona ermesini gerektirecek bir durum söz konusu olduğunda buna

Komisyon tarafından karar verilir. Üyeler, mali ve sosyal haklarını

kurumlarından almaya devam eder. Komisyon, 685 sayılı KHK'nın yürürlüğe girdiği

tarihten itibaren iki yıl süreyle görev yapar ve Bakanlar Kurulunun gerek

görmesi hâlinde bu sürenin bitiminden itibaren Komisyonun görev süresi birer

yıllık sürelerle uzatabilir.

40. Komisyon kararlarına karşı yargı yolu açıktır. Başvurucular,

Komisyon kararlarına karşı idare mahkemelerinde dava açarak yargı yoluyla da

hakkını arayabilir. Komisyon kararları yargı denetimine açık olduğundan anılan

kararlara karşı yargı yoluna başvurulduğunda Anayasa'nın 36. maddesi gereği

başvuruculara adil yargılanma hakkının tüm güvencelerinin sağlanması gerekir.

Bu bağlamda yargılamanın bağımsız ve tarafsız bir mahkemece, silahların

eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerine aykırı olmayacak şekilde hakkaniyete

uygun yürütülmesi ve makul sürede sonuçlandırılması anayasal zorunluluktur.

Yargılamanın adil yargılanma hakkı kapsamındaki usul güvencelerine uygun

yürütülmesi gerektiğinden ve aksine bir düzenleme de bulunmadığından

yargılamada potansiyel olarak başvurucuların dosyaya erişmelerine, davaya

etkili şekilde katılmalarına, delillerini sunma ve inceletme fırsatına sahip

olmalarına engel bir durum bulunmamaktadır.

41. Komisyonun başvuru konusu işlemi incelemeye, başvuruyu kabul

ederek icra edilebilir bir karar verebilmeye ve bilgi/belgelere ulaşma ve

incelemeye yetkili olması, başvurucuların Komisyona bilgi ve belge sunmalarına

engel bir durumun bulunmaması, Komisyonun yapısının KHK ile önceden belirlenmiş

ve üyelerinin bazı güvencelere sahip olması, Komisyon kararlarına karşı yargı

yolunun açık olması, bu kapsamda adil yargılanma hakkına ilişkin güvencelerin

yargılama sırasında sağlanmasının Anayasa'nın 36. maddesi gereği zorunluluk arz

etmesi ve KHK ile bu konuda sınırlama getirilmemiş olması hususları bir bütün

olarak değerlendirildiğinde söz konusu başvuru yolunun düzenleniş şekli itibarıyla

başvurucunun ihlal iddiaları yönünden makul bir başarı şansı sunma kapasitesine

sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

3. Yeterli Giderim Sağlama Kapasitesine Sahip

Olma

42. Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin olarak Komisyona

yapılan başvurunun kabulü hâlinde ilgili kanun hükmünde kararname hükümleri,

söz konusu kurum ve kuruluş bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte söz

konusu kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere

ortadan kalkmış sayılacaktır. Buna ilişkin işlemler ilgisine göre İçişleri

Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü

tarafından yerine getirilecektir (bkz. § 23).

43. Sonuç olarak söz konusu başvuru yolunun kapatılan kurum ve

kuruluşun açılmasına imkân tanıması, buna ilişkin kararların icra yöntemini

belirlemesi ve anılan kararların icrasının hızlı şekilde gerçekleşmesine

ilişkin hükümler içermesi nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim

sağlama kapasitesine de sahip olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

44. Başvurucunun ihlal iddiaları dikkate alındığında ilk bakışta

ulaşılabilir ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim

sağlama kapasitesi olduğu görünen Komisyona başvuru yolu tüketilmeden yapılan

başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun "ikincil niteliği" ile

bağdaşmayacağı sonucuna varılmıştır.

45. Açıklanan nedenlerle başvurunun başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul

edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

A. Başvurunun başvuru

yollarının tüketilmemesi nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Başvurucunun, 685 sayılı KHK'nın 7. maddesinde belirtilen

usul ve sürede Komisyona başvurmasında serbestiyetine,

C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

19/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör

:

Akif

YILDIRIM

Başvurucu

:

Ramazan

KORKMAZ