Raziye Koçaş Başvurusu (B. No: 2014/16794)

29986

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, zorunlu ikinci bölge görevi kapsamında eşin görev

yaptığı yerden başka yere yapılan atama işlemi nedeniyle ailenin korunması ve

aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 23/10/2014 tarihinde Kocaeli 2. İdare Mahkemesi

vasıtasıyla yapılmıştır. Başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesi neticesinde başvurunun Komisyona sunulmasına engel teşkil edecek bir

eksikliğinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca 31/3/2015 tarihinde, başvurunun

kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar

verilmiştir.

4. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için 25/3/2016

tarihinde Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüş

bildirmemiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

A. Olaylar

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve Ulusal

Yargı Sistemi (UYAP) ile erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar

özetle şöyledir:

6. Başvurucu, polis memuru olup hizmet cetvelindeki bilgilere

göre 24/6/1998 tarihinde Çanakkale ilinde göreve başlamış; 1999 ile 2011

yılları arasında İzmir ilinde, 2011 yılından itibaren Kocaeli ili Başiskele ilçesinde görev yapmıştır.

7. Başvurucu Kocaeli ili Başiskele

İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapmakta iken 11/2/2013

tarihinde tebliğ edilen yazıyla "şark görevi" olarak da adlandırılan

Emniyet Teşkilatı ikinci bölgeye dâhil illere zorunlu hizmet sırasının geldiği

kendisine bildirilmiştir. Bu doğrultuda başvurucu sırasıyla Elazığ, Van, Erzurum,

Ağrı, Ardahan, Kars ve Gümüşhane illerini içeren yedi tercihte bulunarak atama

talebinde bulunmuştur.

8. 3/5/2013 tarihinde başvurucu, ikinci bölgede birinci kez

zorunlu görev kapsamında birinci tercihi olan Elazığ İl Emniyet Müdürlüğüne

atanmıştır. İşlem tarihi itibarıyla anılan ilde zorunlu görev süresi üç yıl

olarak belirlenmiştir.

9. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Kara Araçları Bakım Merkezi

Komutanlığı tarafından düzenlenen 20/10/2014 tarihli görev belgesine göre

başvurucunun eşi, Kocaeli ili Başiskele ilçesinde

Kara Araçları Bakım Merkezi Komutanlığı İşletme Müdürü kadrosunda yüzbaşı

rütbesiyle subay olarak görev yapmaktadır.

10. 11/9/1992 tarihli ve 21342 sayılı Resmî Gazete'de

yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nde,

ikinci bölge kapsamındaki iller Adıyaman, Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt,

Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane,

Hakkari, Iğdır, Kars, Mardin, Muş, Siirt, Sivas, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli,

Van olarak belirtilmiştir.

11. Emniyet Genel Müdürlüğünce Deniz Kuvvetleri Komutanlığına

hitaben gönderilen 27/2/2013 tarihli ve 500051 sayılı yazıda, aile bütünlüğünün

korunması amacıyla Mayıs-Haziran 2013 tarihinde zorunlu atamaya tabi Emniyet

Genel Müdürlüğü personeli ile evli bulunan Deniz Kuvvetleri Komutanlığı

personelinin yazı ekinde bildirilen illerden hangilerinde

görevlendirilebileceğinin bildirilmesi istenmiştir. Söz konusu yazıda Emniyet

Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 23. maddesinin

beşinci fıkrasında yer alan "Bu

Yönetmelikte öngörülen mazeretler dahil, her ne sebeple olursa olsun ikinci bölge

hizmetinden sarfınaz aredilemez."

hükmünün de gözönünde bulundurulması

istenmiştir.

12. Deniz Kuvvetleri Komutanlığının Emniyet Genel Müdürlüğüne

cevaben gönderdiği 7/5/2013 tarihli ve 59044 sayılı yazısında başvurucunun

eşinin, başvurucunun atandığı bölgeye yakın olan Gölcük, Karadeniz Ereğli ve

Ankara illerine atanabileceği bildirilmiştir.

13. Başvurucu; Deniz Kuvvetleri Komutanlığının, Emniyet

Teşkilatı ikinci bölge kapsamındaki il ve ilçelerde kadrosu bulunmadığını,

eşinin Elazığ iline atanmasının mümkün olmadığını, iki çocuğuyla birlikte

Elazığ'da eşinden uzakta yaşamak zorunda olması nedeniyle aile birliğinin

bozulduğunu, eş durumu özrünün dikkate alınmadığını ileri sürerek atama

işleminin iptali istemiyle dava açmıştır.

14. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından verilen 1/7/2013 tarihli

savunma dilekçesinde, başvurucunun ikinci bölge görevinin eş durumu mazereti

nedeniyle 2004-2012 yılları arasında her yıl olmak üzere toplam dokuz kez

ertelendiği bildirilmiştir. Savunmada,27/3/2012 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği uyarınca

emniyet personeline ikinci kez ikinci bölge hizmeti yükümlülüğünün getirildiği,

başvurucu ile birlikte mezun olan personelden bir kısımının

ikinci kez ikinci bölge hizmeti ifa etmelerine karşın başvurucunun on beş

yıllık meslek hayatı boyunca ikinci bölge hizmetini hiç ifa etmemiş olmasının

değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca aile birliğinin korunması maksadıyla söz

konusu atamanın yapılmasından önce başvurucunun eşinin görev yaptığı Kurumla

koordinasyonun da kurulduğu ifade edilmiştir.

15. Kocaeli 2. İdare Mahkemesi 17/7/2013 tarihli kararıyla

yürütmenin durdurulması istemini reddetmiş; buna yapılan itiraz üzerine Sakarya

Bölge İdare Mahkemesi, Anayasa'nın 41. maddesi ve naklen atanma ile ilgili

14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan

düzenlemeler uyarınca ailenin korunması ilkesinin gereği olarak farklı

kurumlarda çalışan eşler yönünden kurumlar arası koordinasyonun sağlanarak aynı

veya yakın yere nakil işlemi yapılmasının idare için bir yükümlülük olduğu, bu

yükümlülüğün başvurucunun eşinin görevli olduğu yerde bırakılmasını gerekli

kıldığı, atamanın başvurucunun aile birliğini doğrudan etkiler nitelikte olduğu

gerekçeleriyle işlemin yürütülmesinin durdurulmasına karar vermiştir.

16. Bu karar gereğince idare tarafından başvurucunun

Kocaeli'ndeki görev yerinde bırakılması yönünde işlem tesis edilmekle birlikte

30/10/2013 tarihli atama onayı ile emniyet hizmetleri sınıfından genel idare

hizmetleri sınıfına geçirilmek suretiyle unvan ve sınıfı resen

değiştirilmiştir.

17. Kocaeli 2. İdare Mahkemesinin 6/11/2013 tarihli ve

E.2013/603, K.2013/1050 sayılı kararıyla Elazığ iline atamaya ilişkin dava

reddedilmiştir. Kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:

“Dava dosyasının incelenmesinden; 1998 yılında Çanakkale İli'nde polis memuru olarak göreve başlayan, 1999-2011

yılları arasında İzmir İli, Foça İlçesi'nde; 2011 yılından itibaren de, Kocaeli

İli, Başiskele İlçesi'nde görev yapan davacının, eş

durumu (eşinin Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrinde Subay olması) nedeniyle

ikinci bölge hizmetinin daha önce dokuz kez ertelendiği, 2013 yılı genel atama

döneminde erteleme talebinde bulunmadığı, ikinci bölge birinci görevini

tamamlaması için atanmak üzere birinci sırada tercih ettiği Elazığ İl Emniyet

Müdürlüğü emrine dava konusu işlemle atanması üzerine de bakılan davanın

açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu duruma göre; belli bir statüye girmeyi

kabul eden bir kişinin bu statü için geçerli kurallara uymasının zorunlu

olduğu, bir kamu görevlisinin eş durumu nedeniyle atanma veya yerinde bırakılma

talebinde bulunması halinde, sadece eş durumunun değil, hizmet gereklerinin de

gözetilmesinin gerektiği, esasen bu yönde bir değerlendirmenin, hizmet

verimliliğinin sağlanması ve etkin bir yönetim için zorunlu bulunduğu da

dikkate alındığında, yukarıda yer verilen Yönetmelik maddelerine göre, Emniyet

Hizmetleri Sınıfı mensubu olarak görev yapanların en az bir defa ikinci bölgede

hizmet görmelerinin Yönetmelikte bulunan mazeretler söz konusu olsa dahi

zorunlu olduğunun ve eş durumu sebebiyle ikinci bölgeye gidemeyeceği

belgelenenler hakkında Yönetmeliğin 39 uncu maddesinin (b) bendinin

uygulanacağının kurala bağlanmış olması karşısında davacının zorunlu bölge

hizmetini tamamlamak üzere birinci sırada tercih ettiği Elazığ İl Emniyet

Müdürlüğü emrine atanmasına ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet

gerekleri yönünden hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamıştır. ”

18. Söz konusu karar, Danıştay 5. Dairesinin 27/6/2014 tarihli

ve E.2013/10522, K.2014/5527 sayılı kararıyla onanmıştır.

19. Nihai karar, başvurucuya 1/10/2014 tarihinde tebliğ

edilmiştir. Başvurucu 23/10/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

20. Öte yandan başvurucu, sınıf ve unvan değişikliği yapılarak

genel idare hizmetleri sınıfına geçirilmesine ilişkin işleme karşı dava açmış

ve Kocaeli 1. İdare Mahkemesi 6/3/2014 tarihli ve E.2013/1363 sayılı kararıyla

yürütmenin durdurulmasına karar vermiştir. Bu karara karşı yapılan itiraz

Sakarya Bölge İdare Mahkemesinin 30/4/2014 tarihli ve 2014/402 sayılı kararıyla

reddolunmuştur.

21. Yürütmenin durdurulması kararı uyarınca başvurucu, emniyet

hizmetleri sınıfına geçirilmiş ancak 2/4/2014 tarihli onay ile ikinci kez

Elazığ iline ataması gerçekleştirilmiştir.

22. Başvurucunun genel idare hizmetleri sınıfına geçirilmesi

işlemine karşı açtığı dava sonucunda Kocaeli 1. İdare Mahkemesinin 31/10/2014

tarihli ve E.2013/1363, K.2014/1170 sayılı kararıyla Elazığ iline yapılan

atamasının iptali istemiyle açtığı davada, Kocaeli 2. İdare Mahkemesince

davanın reddine karar verilmesi sonrasında Elazığ'a atama işleminin hâlen

yürürlükte olduğu, bu işlemin uygulanmasını engelleyecek herhangi bir yargı

kararı bulunmadığı ve başvurucunun emniyet hizmetleri sınıfında görevine devam

etmek istediği dikkate alındığında genel idare hizmetleri sınıfına

geçirilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle işlem iptal

edilmiştir.

23. Söz konusu karara karşı temyiz yoluna başvurulmuş olup

temyiz incelemesi henüz sonuçlanmamıştır.

B. İlgili Hukuk

24. 657 sayılı Kanun’un 72. maddesinin birinci ve ikinci

fıkraları ile 76. maddesi, 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurlarının

Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik'in 1. ve 4. maddeleri.

25. 11/9/1992 tarihli ve 21342 sayılı Resmî Gazete'de

yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer

Değiştirme Yönetmeliği'nin "Bölgelerde

hizmet zorunluluğu" kenar başlıklı 5. maddesi şöyledir:

“Personelin, atandığı bölgede, bu Yönetmelik ile kalması öngörülen

süreden önce alınmasını gerektiren bir sebep olmadıkça o bölge için tespit

edilmiş süre kadar hizmet görmesi zorunludur.”

26. Anılan Yönetmelik'in "Atama

ve Yer Değiştirme İşlemlerine İlişkin Esas ve Usuller" başlıklı

üçüncü bölümünün işlem tarihindeki hâliyle "Öncelik

sırası" kenar başlıklı 12. maddesi şöyledir:

“Hizmetin aksatılmadan yürütülebilmesi için,bu

Yönetmelikte belirtilen bölgelere yapılacak atama ve yer değiştirmelerde

aşağıdaki esaslara sıra ile uyulur.

a) Hizmet bölümlerine ve ihtiyacına uygun

kadro ve rütbeler,

b) İdari veya asayişle ilgili zorunlu

sebepler,

c) Personelin, eşinin veya çocuklarının hayati

önemi haiz sağlık durumları,

d)Personelin Atama İstek Formunda belirttiği

yerler ile özel durumları (çalışma, öğrenim vb.)

27. Anılan Yönetmelik'in işlem tarihindeki hâliyle 18. maddesi

şöyledir:

“Atamalar, emniyet ve asayişin zorunlu kıldığı sebepler dışında her yıl

Mayıs ve Haziran aylarında bu Yönetmelikte gösterilen esaslara göre toplu

olarak yapılır.

İkinci bölge görev sırası gelen personelin

isimleri Genel Müdürlükçe en geç Şubat ayı sonuna kadar ilgili birimlere

bildirilir. Bu personelin sayısı, ikinci bölgedeki personel ihtiyacı gözönünde bulundurularak tespit edilir.”

28. Anılan Yönetmelik'in işlem tarihindeki hâliyle 21. maddesi

şöyledir:

“Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup olanların atama ve yer değiştirmeleri

için yurdumuz birinci ve ikinci bölge olmak üzere iki hizmet bölgesine

ayrılmıştır.

Her bölge, bölgeye dahil olan il ve ilçeler

itibarıyla alt bölgelere ayrılmış ve bunlar ekli (1) sayılı cetvelde

belirtilmiştir...”

29. Anılan Yönetmelik'in "Bölgeler

ve hizmet süreleri" kenar başlıklı işlem tarihindeki hâliyle

23. maddesi şöyledir:

“Personelin bölgelere göre zorunlu hizmet

süreleri;

a) Birinci bölgenin;

A- Alt bölgesine girenler 10 yıl,

B- Alt bölgesine girenler 8 yıl,

C- Alt bölgesine girenler 7 yıl,

D- Alt bölgesine girenler 6 yıl,

E- Alt bölgesine girenler 5 yıl,

F- Alt bölgesine girenler 4 yıl,

G- Alt bölgesine girenler 3 yıl,

b)(Değişik bent: 14/06/2010-2010/591 S.B.K

Yön/3.mad.) İkinci bölgenin;

A- Alt bölgesine girenler 6 yıl,

B- Alt bölgesine girenler 5 yıl,

C- Alt bölgesine girenler 4 yıl,

D- Alt bölgesine girenler 3 yıl,

E- Alt bölgesine girenler 2 yıldır.

...

PersonelinYönetmeliktebelirtilensürekadarenazbirdefaikincibölgedehizmet

görmesi zorunludur.

Bu Yönetmelikte öngörülen mazeretler dahil,

her ne sebeple olursa olsun ikinci bölge

hizmetindensarfınazaredilemez.Ancak,sağlıkveyaeşdurumusebebiyleikinci bölgeye

gidemeyeceğibelgelenenlerhakkındaYönetmeliğin39uncumaddesinin(a)ve(b)bentleriuygulanır.”

30. Anılan Yönetmelik'in

"Bayan memurların zorunlu bölge hizmetleri" kenar başlıklı

25. maddesi şöyledir:

“Emniyet hizmetleri sınıfına mensup bayan

personelden ikinci bölgede zorunlu hizmete tabi olacakların sayısı, söz konusu

bölgede bayan personel çalıştırılması gereken birimlerin ihtiyaçları gözönüne alınarak tespit edilir ve atamaları bu

Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre yapılır”

31. Anılan Yönetmelik'in

"Eş durumu bakımından yer değiştirme" kenar başlıklı 38.

maddesi şöyledir:

“Emniyet Teşkilatında çalışan eşlerden birisi,

kadro müsait olduğu takdirde diğerinin bulunduğu yere atanabilir.

Eşleri emniyet mensubu olmayanlar kadro müsait

olduğu takdirde, kurumlar arası koordinasyon sağlanarak, bölge hizmet süresini

aksatmamak kaydıyla, istekleri üzerine eşlerinin görevli bulunduğu yerlere de

atanabilirler.

Eş durumu sebebiyle personel bir yerde, o

bölge için tespit olunan hizmet süresinden en çok üç yıl fazla kalabilir.”

32. Anılan Yönetmelik'in

"Genel idare hizmet sınıfına atanma" kenar başlıklı 39.

maddesi şöyledir:

“Personelin, sağlık ve eş durumu sebebiyle Yönetmeliğin 30, 37 ve 38

inci maddelerinde gösterilen usul ve esaslara göre erteleme ve yer değişikliği

yapılır. Ancak;

a) Yönetmeliğin 34 üncü maddesinde sayılan

hallerden biri sebebiyle başka bir ile atandıkları halde, kendisinin veya eş ve

çocuklarının sağlık durumları sebebiyle atandığı yerde veya eski görev yerinin

dışında bir bölgede görev yapamayacağı sağlık kurulu raporu ile belgelenenler,

önceden adlarına tebligat yapılmak suretiyle doğrudan,

b) (Değişik bend:

15/02/2002 - 2002/3814 S.Yön./18. md.)

Yer değiştirme işlemine tabi personelin kendisinin, eş veya çocuklarının sağlık

özürleri sebebiyle en fazla 6 yıl, eş durumu sebebiyle 3 yıl ertelenebilme

imkanı tanıyan 30 ve 38 inci maddelerdeki hükme rağmen, bu süreden fazla aynı

yerde veya bölgede kalmak zorunda bulunanlar, kendilerine bildirilerek Emniyet

Genel Müdürünün teklifi, Bakan'ın onayı ile Genel İdari Hizmetleri sınıfından

bir göreve atanabilirler.”

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

33. Mahkemenin 12/1/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

.A. Başvurucunun İddiaları

34. Başvurucu 3/5/2013 tarihli atama işlemine karşı açtığı

davada verilen yürütmeyi durdurma kararı üzerine görev yerinde kaldığını ancak

daha sonra açılan davaların aleyhine sonuçlanması nedeniyle 2/4/2014 tarihinde

ikinci kez atandığı Elazığ ilinde iki çocuğu ile birlikte yaşadığını, eşinin

Elazığ'a 1.100 km uzaklıkta olan Kocaeli ilinde çalışmaya devam ettiğini

belirtmiştir. Başvurucu, çalıştıkları kurumların koordineli yapacakları basit

bir düzenleme ile aile bütünlüğünün sağlanması mümkün olduğu hâlde ayrı

yaşamaya zorlandıklarını belirterek Anayasa’nın 20. ve 41. maddelerinde

tanımlanan aile hayatına saygı ve ailenin korunması hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmüş, yeniden yargılama yapılmasına karar verilmesi ile maddi ve manevi

zararlarının tazmini talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

Kabul

Edilebilirlik Yönünden

35. Başvurucu tarafından atama işlemi nedeniyle aile bütünlüğüne

kamu gücü tarafından müdahale edildiği ileri sürülmüş olup bu husus Anayasa’nın

20. ve 41. maddelerinde yer alan aile hayatına saygı hakkı kapsamındadır.

36. Bu durumda incelenmesi gereken husus ailenin korunması ve

aile hayatına saygı hakkından yararlanılmasına kamu gücünün işlem, eylem veya

ihmali nedeniyle bir müdahalenin söz konusu olup olmadığıdır. Eğer bir

müdahalenin varlığı tespit edilirse bu müdahalenin Anayasa’nın 13., 20. ve 41.

maddelerinde öngörülen şartlara uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bu

çerçevede müdahalenin hukuki dayanağının ve meşru bir amacının olup olmadığı

ile ölçülü ve demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığı hususlarının

tartışılarak ihlal iddiası hakkında bir sonuca varılması gerekir (Salih

Karakoç, B. No: 2013/2954, 19/12/2013, § 38).

37. Somut olayda başvurucu; Emniyet Teşkilatı ikinci bölgede

birinci kez zorunlu görev sırasının geldiği belirtilerek Elazığ İl Emniyet

Müdürlüğüne atamasının yapıldığını, atama yapılırken kendisinin ve aile

fertlerinin huzur ve refahının dikkate alınmadığını ileri sürmüştür.

38. Aile yaşamının temel unsuru, aile ilişkilerinin normal bir

şekilde gelişebilmesi ve bu bağlamda aile fertlerinin birlikte yaşama hakkıdır.

Bu hakkın kapsamının aile yaşamına saygı yükümlülüğünden ayrı düşünülmesi

mümkün değildir (Murat Atılgan,

B. No: 2013/9047, 7/5/2015, § 24; Marcus Frank Cerny [GK], B. No: 2013/5126, 2/7/2015, § 38).

39. Başvuru konusu olayda kamu gücü tarafından tesis edilen

atama işleminin, doğrudan başvurucunun aile hayatı yaşamasına izin vermeyen, bu

hakkı engelleyen veya yasaklayan bir işlem niteliğinde olduğu söylenemez.

Bununla birlikte başvurucunun eşinin Deniz Kuvvetlerinde görevli olup Elazığ

iline atanmasının mümkün olmadığı dikkate alınarak eşlerin sürekli olarak aynı

ilde yaşamalarının oldukça güç olduğu, dolayısıyla kamu gücünün atama işleminin

aile hayatı üzerinde ikincil olmakla birlikte önemli etkiler doğurduğu kabul

edilmelidir. Bu nedenle dolaylı olmakla birlikte aile hayatına saygı hakkına

müdahale edildiği sonucuna varılmalıdır.

40. Aile hayatına saygı hakkına yönelik bir müdahalenin varlığı

tespit edildiğine göre müdahalenin hukuki dayanağının ve meşru bir amacının

olup olmadığı ile demokratik bir toplumda gerekli ve ölçülü olup olmadığı

hususlarının araştırılması gereklidir. (Marcus Frank Cerny, §§ 67-71).

41. Söz konusu atama işleminin 657 sayılı Kanun'un 72. ve 76.

maddeleri ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme

Yönetmeliği'nin 21., 23., 25. ve 38. maddeleri uyarınca tesis edildiği

görülmüştür. Buna göre müdahalenin kanuni dayanağının mevcut olduğu

anlaşılmıştır.

42. Anayasa'nın 5. maddesi uyarınca devletin; bireylerin temel

hak ve hürriyetlerinin korunması ve gerçekleştirilmesi, toplumun huzur ve düzen

içerisinde yaşamını sürdürmesi, kamu düzeninin korunması amacıyla ülke çapında

güvenliği temin etmek yükümlülüğü olduğu açıktır. Bu yükümlülüğün yerine

getirilmesi kapsamında ülkenin her yöresinde emniyet ve asayişin sağlanmasını teminen emniyet hizmetleri sınıfına mensup personele

yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca ülkenin birinci bölge ve ikinci bölge

şeklinde belirlenen illerinde görev yapma yükümlülüğü getirilmiştir.

Dolayısıyla polis memuru olarak görev yapan başvurucunun aile hayatına söz

konusu müdahalenin kamu düzeninin korunması ve kamu hizmetinin gereği gibi

yürütülmesinin sağlanması amacını taşıdığı, bunun da Anayasa'nın 5. ve 20.

maddeleri çerçevesinde meşru bir amaç olduğu sonucuna varılmıştır.

43. Bundan sonra müdahalenin temelini oluşturan meşru amaç

karşısında, bireye düşen fedakârlığın ağırlığının gözönünde

bulundurulması gerekmektedir. Bu kapsamda somut olayda, atama işleminin

başvurucunun aile hayatı üzerinde meydana getirdiği olumsuz etkiler ile kamu

hizmetinin etkin sunulması bağlamında kamu düzeninin ve başkalarının hak ve

özgürlüklerinin korunmasına yönelik genel yarar arasında adil bir bir dengenin gözetilip gözetilmediği değerlendirilmelidir.

44. Kişinin kamu görevlisi olması, kendisine sağladığı birtakım

ayrıcalıklar ve avantajların yanında birtakım külfet ve sorumluluklara

katlanmayı ve diğer kişilerin tabi olmadığı birtakım sınırlamalara tabi olmayı

gerektirmektedir. Kişi, kamu görevine kendi isteği ile girmekle bu statünün

gerektirdiği ayrıcalıklardan yararlanmayı ve külfetlere katlanmayı kabul etmiş

sayılmakta olup kamu hizmetinin kendine has özellikleri, bu avantaj ve

sınırlamaları zorunlu kılmaktadır (İhsan

Asutay, B. No: 2012/606, 20/2/2014, § 38).

45. Bazı kamu görevlilerinin hizmetin niteliği gereği belirli

aralıklarla başka yerlere atanmaları, bazılarının ise başka yer veya kurumlara

atanmamaları zorunlu olabilir. Bu konuda idareye, belirli bir takdir alanı

tanınması makul karşılanmalıdır. Kişilerin birtakım mazeretler çerçevesinde

başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin

mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin kendi mevzuatı

çerçevesinde ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli

kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate

alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde

yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli

görevi ve sorumluluğudur (İhsan Asutay,

§ 39).

46. Ülke çapında güvenliğin ve asayişin sağlanması ve

korunmasında üstlendiği görev dikkate alındığında kamu hizmetinin etkin şekilde

yürütülmesinin ve mesleki disiplinin sağlanması amacıyla Emniyet Genel

Müdürlüğü personelinin diğer kişilerin tabi olmadığı bazı sınırlamalara tabi

olmaları bir zorunluluktur. Dolayısıyla emniyet hizmetleri sınıfında istihdam

edilen personelin nitelikleri ve yükümlülükleri konusunda idarenin daha geniş

bir takdir yetkisine sahip olduğuna kuşku yoktur. Bunun yanı sıra kişilerin

zorunlu hizmete tabi olacaklarını ve yurdun tüm bölgelerinde görevlendirileceklerini

bilerek polislik görevine girdikleri, yukarıda belirtilen ilgili mevzuatta

emniyet hizmetleri sınıfına mensup personelin zorunlu atama işlemleri

gerçekleştirilirken zorunlu görev sürelerinin il ve ilçelere göre açık olarak

belirlendiği, personelin eş durumu, sağlık durumu gibi mazeretlerinin hangi

durumlarda dikkate alınacağının ayrıntılı şekilde düzenlenmiş olduğu

görülmektedir.

47. Polis memuru olan başvurucunun ifa ettiği görev gereği

ikinci bölge görevini yerine getirmekle yükümlü olduğu ve on beş yıllık görev

süresince bu yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu konusunda tartışma

bulunmamaktadır. Yönetmelik'in 38. maddesinde eş durumu mazeretine dayalı

olarak en fazla üç yıl erteleme yapılabileceği düzenlenmiş olmasına rağmen,

idarenin daha önce eş durumu mazeretine dayalı olarak başvurucunun ikinci bölge

görevini dokuz kez ertelemiş olduğu ancak 2012 yılında polis memuru ve başpolis memuru rütbesindeki personele ikinci kez zorunlu

şark görevi yükümlülüğünün getirilmesinin ardından söz konusu mevzuat gereğince

başvurucunun birinci kez ikinci bölge görevine atandığı, bu atama

gerçekleştirilirken de atanmak istediği iller yönünden tercihlerinin dikkate

alındığı görülmüştür. Ayrıca atama işlemi gerçekleştirilmeden önce Emniyet

Genel Müdürlüğü ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığının aile birliğinin korunması

ve atama işlemleri bağlamında yazışmalar yaptıkları, Deniz Kuvvetleri

Komutanlığınca başvurucunun eşinin Elazığ iline nispeten yakın olan yerlere

atanabileceğinin bildirildiği de dikkate alınmalıdır. Bunun yanı sıra zorunlu

görev süresinin bitiminde aile birliğinin tekrar tesisi de mümkündür. Tüm bu

sebeplerle zorunlu görev kapsamında yapılan atamanın başvurucunun aile yaşamına

etkisi bakımından çekilmez bir ağırlık ve yoğunluk derecesine ulaşmadığı kanaatine

varılmıştır. Dolayısıyla başvuru konusu işlemde açık ve görünür bir ihlal

saptanmamıştır.

48. Açıklanan nedenlerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

A. Başvurunun açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

12/1/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Recai AKYEL

Raportör

:

Şermin

BİRTANE

Başvurucu : Raziye KOÇAŞ