Şenol Arslan Başvurusu (B. No: 2017/40261)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvuru, yargılama devam ederken kamu görevinden ihraç

edilme sebebiyle davanın konusunun kalmadığından bahisle uyuşmazlığın esasına

yönelik talebin karara bağlanmasının engellenmesi nedeniyle karar hakkının

ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru 28/12/2017 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden

yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik

incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul

edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet

Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.

7. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyanda

bulunmuştur.

III. OLAY VE

OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle

ilgili olaylar özetle şöyledir:

9. Başvurucu 2. sınıf emniyet müdürü kadrosunda görev

yaptığı dönemde 2014 yılı performans değerlendirme puanının 3,17 (iyi) olarak

belirlenmesine ilişkin işlemin iptali ile parasal ve özlük haklarının iadesi

talebiyle Diyarbakır 3. İdare Mahkemesinde (Mahkeme) dava açmıştır. Mahkeme

10/3/2017 tarihli ve E.2015/298, K.2017/414 sayılı kararıyla davaya konu

işlemin iptaline, tazminat isteminin ise reddine karar vermiş; başvurucu

aleyhine yargılama masraflarına hükmetmiştir.

10. Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusu

üzerine Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi 5/10/2017 tarihli

ve E.2017/1357, K.2017/1217 sayılı kararıyla, yargılama devam ederken

başvurucunun 29/10/2016 tarihli ve 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı

Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gereğince kamu görevinden

ihraç edildiği ve dava konusunun ortadan kalktığı gerekçesiyle kesin olmak

üzere davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararı vermiştir.

11. Nihai karar başvurucuya 14/12/2017 tarihinde tebliğ

edilmiştir.

12. Başvurucu 28/12/2017 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İLGİLİ

HUKUK

A. Ulusal Hukuk

1. İlgili Kanun

13. 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Kanunu'nun 2. maddesinin (a) bendi şöyledir:

" İdarî işlemler hakkında yetki,

şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından

dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal

davaları"

14. 2577 sayılı Kanun'un "Dilekçeler üzerine ilk

inceleme" kenar başlıklı 14. maddesinin (3) numaralı fıkrasının ilgili

kısmı şöyledir:

"Dilekçeler,

...

c) Ehliyet,

...

yönlerinden sırasıyla incelenir."

15. 2577 sayılı Kanun'un "İlk inceleme üzerine

verilecek kararlar" kenar başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının

ilgili kısmı şöyledir:

"Danıştay veya idare ve vergi

mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna

aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin;

...

b) 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı

hallerde davanın reddine,

...

Karar verilir."

16. 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin “Kamu

personeline ilişkin tedbirler” kenar başlıklı 2. maddesinin (1) numaralı

fıkrası şöyledir:

"(1) Terör örgütlerine veya Milli

Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna

karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı

yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu

görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere

ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine

göre işlem tesis edilir."

17. 1/2/2018 tarihli ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal

İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin

Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un “Komisyonun oluşumu” kenar

başlıklı 1. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

"Anayasanın 120 nci maddesi

kapsamında ilan edilen ve 21/7/2016 tarihli ve 1116 sayılı Türkiye Büyük Millet

Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya

Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette

bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti,

aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari

işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis

edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere

Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur."

18. 7075 sayılı Kanun'un “Komisyonunun görevleri”

kenar başlıklı 2. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

“(1) Komisyon, olağanüstü hal

kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki

işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verir.

a) Kamu görevinden, meslekten veya görev

yapılan teşkilattan çıkarma ya da

ilişiğin kesilmesi.

..."

19. 7075 sayılı Kanun'un "Yargı denetimi" kenar

başlıklı 11. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:

"Komisyon kararlarına karşı

Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde

ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası

açılabilir. Bu davalarda ayrıca Cumhurbaşkanlığına ve Komisyona husumet

yöneltilemez."

2. Danıştay

İçtihadı

20. Danıştay İkinci Dairesinin 3/11/2008 tarihli ve

E.2008/3586, K.2008/4247 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:

"Dava,

davacı tarafından ... Lisesi Müdürü olarak görev yaptığı dönemde hakkında 70

puanla orta düzeyde düzenlenen 2006 yılı sicil raporunun iptali istemiyle

açılmıştır.

İstanbul 5. İdare Mahkemesince davacının yargılama devam ederken

emekliye ayrıldığı, sicil raporunun iptalini isteme konusunda güncel bir

menfaat ilişkisinin kalmadığı gerekçesiyle ... davanın ehliyet yönünden reddine

karar verilmiştir.

...

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Kanununun 2. maddesinin 1/a bendinde iptal davaları, "idari işlemler

hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı

olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından

açılan" davalar olarak tanımlanmaktadır.

Maddede öngörülen menfaat ihlali koşulu,

bu tür davaların kabulü ve dinlenilebilmesi için aranılan koşullardan biridir.

Gerek doktrin gerekse yargısal içtihatlarda bu şart, subjektif ehliyet şartı

olarak kabul edilmekte, ancak ne tür bir menfaat ihlalinin gerçek ve tüzel

kişilere iptal davasını açma hakkı sağladığını gösterecek kesin bir ölçü ortaya

konulamamakta ve bu ilişki kural olarak iptal davasına konu olan kararın

niteliğine göre saptanmaktadır.

Genelde kişisel, meşru ve güncel bir

menfaatin varlığı ve bunların ihlali, menfaat ilişkisinin kurulmasında yeterli

sayılmakta ve bu husus davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı

mercilerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve

manevi bir ilişkisinin bulunduğunun anlaşılması, dava açma ehliyetinin varlığı

için yeterli sayılmaktadır.

...

Bu durumda, 657 sayılı Devlet Memurları

Kanunu'nun emeklilerin yeniden kamu hizmetine alınmasını düzenleyen 93. maddesi

ve Devlet memurlarından 6 yıllık sicil notu ortalaması 90 ve daha yukarı

olanların aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe

ilerlemesi uygulanacağını hüküm altına alan 64. maddesi uyarınca davacı

hakkında düzenlenen sicil raporu ve sicil notunun önem kazandığı ve davacının

menfaatini doğrudan ilgilendirdiği gibi, sicil amirlerince olumsuz düşüncelerle

orta düzeyde düzenlenen uyuşmazlık konusu sicil raporu ile davacı arasında

manevi ilişkinin de devam etmesi karşısında, uyuşmazlığın esası incelenerek

hüküm kurulması gerekirken, davacının güncel bir menfaat ilişkisinin kalmadığı

gerekçesiyle davanın

reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, kararın

bozulmasına..."

21. Danıştay Beşinci Dairesinin 15/12/2014 tarihli ve

E.2012/2143, K.2014/9343 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:

"Dava, koruma ve güvenlik görevlisi

olarak görev yapmakta iken tutukluluk hali nedeniyle görevden uzaklaştırılan

davacının, memuriyet görevine başlatılması ve 1/3 oranında kesilen maaşının

ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 05.01.2010 tarihli

işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İstanbul 8. İdare Mahkemesince ...

davacının,03.02.2010 tarihinde hizmetli kadrosunda göreve başlatıldığı,

16.04.2010 tarihinde de malulen emekli olduğu anlaşılmakla, memuriyet görevine

dönmek istemiyle yaptığı başvurunun reddinden kaynaklanan uyuşmazlık yönünden

davanın konusunun kalmadığı; ... davacının memuriyet görevine başlatılmamasına

ilişkin kısmı yönünden davanın konusunun kalmaması nedeniyle uyuşmazlığın bu

kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, maaşından yapılan kesintilerin

ödenmesi talebinin reddine dair kısmı yönünden de davanın reddine karar

verilmiştir.

...

İptal davalarında, idari işlemlerin

kuruldukları tarih itibariyle yargısal denetime tabi tutulmaları gerektiği

kuşkusuzdur. İdare Hukukunun genel ilkelerine göre iptal davası açılabilmesi için,

davacı ile dava konusu işlem arasında menfaat ilişkisinin varlığı yeterli olup,

ayrıca bu işlemle menfaat ilişkisinin davanın sonuçlanmasına kadar devam etmesi

aranmamaktadır.

Davacının idari işlemle ilişkisinin

davanın sonuçlanmasına kadar devam etmesini zorunlu tutmak, iptal davalarını

sadece davacılar yönünden ortaya koyduğu sonuçlarla değerlendirmek ve bu

davaların amacını ihmal etmek anlamını taşır. Bunun sonucu olarak, dava

görülmeden önce alınacak yeni idari kararlarla davacının iptali istenilen

işlemle ilişkisini kesmek ve böylece hukuka aykırılığı ileri sürülen işlemi

yargısal denetim dışında bırakmak yolu açılmış olur.

Bu durumda, yargısal denetimden amaç

"hukuka uygunluk" denetimi olduğuna, yargısal denetim işlemin

kurulduğu tarih itibariyle gerçekleştiğine ve yeni işlem tesis edilene kadar

hukuki sonuç doğurduğuna göre, Mahkemece dava konusu işlemin hukuka

uygunluğunun denetlenerek bir karar verilmesi gerekmekte iken dava konusu

işlemden sonra kurulan 16.04.2010 günlü bir başka işlem ile davacının malulen

emekli edildiği ve davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer

olmadığına ilişkin olarak verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.

...

Açıklanan nedenlerle, kararın bozulmasına..."

22. Danıştay Onikinci Dairesinin 28/10/2015 tarihli ve

E.2015/1273, K.2015/5657 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:

"Dava;... İl Özel İdaresi'nde

genel sekreter olarak görev yapmakta iken 12 Haziran 2011 tarihinde yapılacak

olan ... milletvekili genel seçimlerine katılmak için ... tarihinde istifa

ederek görevinden ayrılan davacının, seçimler sonucunda eski görevine atanmak

istemiyle yaptığı başvurusu üzerine İl Özel İdaresinde uzman kadrosuna

atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, ... davacının,

seçimler sonucunda tekrar görevine dönebilmek amacıyla yapmış olduğu başvurusu

neticesinde genel sekreterlik kadrosunun dolu olması nedeniyle İl Özel

İdaresinde 1. dereceli uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu

işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar

verilmiştir.

...

Davalı idarece her ne kadar davacının

... tarihinde emeklilik isteminde bulunduğu ve bu isteği üzerine emekliye

ayrıldığı Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının ... tarihli yazısından

anlaşıldığından, iş bu davanın davacı yönünden hukuki bir yararının bulunmadığı

gibi, davanın konusuz kaldığı ileri sürülmüş ise de; iptal davası açılabilmesi

için davacının dava konusu işlem nedeniyle menfaatinin ihlal edilmiş olması

yeterli olup, bu işlemle menfaat ilişkisini dava sonuna kadar sürdürmesi

gerekmediğinden, davalı idarenin davacı emekli olduğundan davanın konusuz

kaldığı yolundaki iddiasına da itibar edilmemiştir.

... davacının, görevine dönme talebinde

bulunduğu tarihte durumuna uygun eşdeğer görevlerin bulunup bulunmadığı

hususunda gerekli ve yeterli inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken

... davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet

bulunmamaktadır."

23. Danıştay Beşinci Dairesinin 19/12/2018 tarihli ve

E.2018/3781, K.2018/18569 sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir:

"... Kanun Hükmünde

Kararnamelerin eki listesinde isimlerine yer verilmek suretiyle başka bir

işleme gerek kalmaksızın doğrudan kamu görevinden çıkartılan personelin açmış

olduğu davalarda idare mahkemelerince, genellikle anılan Kanun Hükmünde

Kararnamelerde söz konusu kamu görevinden çıkarılma konusunda idareye herhangi

bir değerlendirme yapma ya da başka yönde işlem kurma yetki ve görevi

verilmediği, kanun niteliğini taşıyan hukuki bir düzenleme ile kamu görevinden

çıkarılma işlemi gerçekleştirildiği, dolayısıyla davalı idarece tesis edilmiş,

idari davaya konu olabilecek bir idari işlemin bulunmadığı ve davanın esasının

incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle "davaların

incelenmeksizin reddi yönünde" kararlar verilmiştir. Buna karşın, Kanun

Hükmünde Kararnamelerde belirlenen usul ve esaslara göre personelin kendi

kurumunda oluşturulan kurullar tarafından tesis edilen kamu görevinden

çıkartılmaya ilişkin işlemlere karşı açılan davalarda, idare mahkemelerince

uyuşmazlığın esasının incelenmesine devam edilmiştir.

Bu arada, personelin kendi kurumunda

oluşturulan kurul tarafından tesis edilen kamu görevinden çıkartılmaya ilişkin

işlemlere karşı açılan davaların incelemesi devam ederken, aynı personelin bu

kez Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair

Kanun Hükmünde Kararnamelerin eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu

görevinden çıkarıldığı hallerde, yasa hükmünde olan Kanun Hükmünde Kararname

ile kamu görevinin herhangi bir işleme gerek kalmaksızın doğrudan sonlandırılmış

olması karşısında, idare tarafından oluşturulan Kurulun tesis ettiği kararın

kendiliğinden ortadan kalktığı ve davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle kimi

idare mahkemelerince dava hakkında "karar verilmesine yer olmadığı"

yönünde kararlar verilmiştir.

Bir idari işlem açıkça idare tarafından

geri alınmadığı veya bir başka işlemle yürürlükten kaldırılmadığı ya da idare

mahkemesince iptal edilmediği sürece hukuk aleminde varlığını sürdürecektir. Bu

nedenle, Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listelerde ismine yer verilmek

suretiyle hiçbir idari işleme gerek kalmaksızın doğrudan kamu görevinin

sonlandırılmasına karşıaçılan davalarda idare mahkemelerince, Kanun Hükmünde

Kararnamelerin kanun niteliği taşıdığı gerekçesiyle "incelenmeksizin

ret" kararları verildiği de göz önünde bulundurulduğunda, personellerin

kendi kurumunda oluşturulan kurullar tarafından kamu görevinden çıkarılmasına

ilişkin işlemlere karşı açılan davaların (idari işlemden sonra çıkartılan Kanun

Hükmünde Kararnamenin eki listesinde aynı personelin ismine yer verilmek

suretiyle ikinci kez görevine son verilmiş olsa bile idari işlemin hukuken

yürürlükte olması nedeniyle) esastan sonuçlandırılması gerektiği açıktır.

...

Bu nedenle, anılan her iki işleme karşı

açılan davalarda yargı yerlerince verilecek kararların uygulanması aşamasında

ortaya çıkabilecek hukuki sorunların da önlenmesi amacıyla Mahkemece; öncelikle

personelin ilgili Kanun Hükmünde Kararnamenin ekli listesinde isminin yer

alması nedeniyle kamu görevinden çıkartılması işlemine karşı dava açıp

açmadığı, dava açmış ise 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme

Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul

Edilmesine Dair Kanun hükümleri gereğince dava dosyasının İnceleme Komisyonuna

gönderilip gönderilmediği, Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden

çıkarılmasına karşı dava açmamış (ya da dava açmış) olsa bile Komisyona

başvurma hakkını da kullanabileceğinden, personelin Olağanüstü Hal İşlemleri

İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunup bulunmadığı ve Komisyonca başvuru

hakkında bir karar verilip verilmediği veya Kanun Hükmünde Kararnamenin eki

listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının iptali

istemiyle açılmış dava nedeniyle 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme

Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul

Edilmesine Dair Kanun gereğince Komisyona gönderilmesi gereken bir dosyasının

mevcut olup olmadığı (Komisyonca verilecek karar hem personelin hukuki durumunu

hem de davacının çalıştığı kurum bünyesinde oluşturulan Kurul tarafından

verilen kamu görevinden çıkarma işlemine karşı açtığı davada yargı mercilerince

verilecek kararın hukuki sonucunu etkileyeceğinden) araştırılmalı, Komisyona

başvurusu var ise, bu başvurunun sonucu beklenmeli, Komisyon kararına karşı

dava açılmış ise, yukarıda açıklandığı üzere söz konusu iki davada verilecek

kararlar birbirini etkileyeceğinden, öncelikle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü

Kanunu'nun 38 ve devamı maddelerinde yer alan "bağlantılı davalara ilişkin

hükümler" dikkate alınarak değerlendirme yapılmalı, şayet personelin

herhangi bir davası veya Komisyona başvurusu yok ise Anayasanın 36. maddesiyle

de koruma altına alınan hak arama hürriyetinin engellenmemesi adına, davacının

çalıştığı kurum bünyesinde oluşturulan Kurul kararı ile ihraç edilmesi

işleminin iptaline konu uyuşmazlığın esasının incelenerek bir karar verilmesi

gerekmektedir."

B. Uluslararası

Hukuk

1. Avrupa İnsan

Hakları Sözleşmesi

24. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (Sözleşme) 6.

maddesinin (1) numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir:

"Herkes davasının, medeni hak ve

yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ... konusunda karar verecek olan,... bir

mahkeme tarafından ... görülmesini isteme hakkına sahiptir..."

2. Avrupa İnsan

Hakları Mahkemesi İçtihadı

25. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) göre

Sözleşme'nin 6. maddesinin medeni hukuk alanına giren konularda

uygulanabilirliği ilk olarak bir uyuşmazlığın varlığına bağlıdır. İkinci olarak

uyuşmazlık en azından savunulabilir bir şekilde iç hukukta tanınmış olduğu

söylenebilecek hak ve yükümlülükler ile ilgili olmalıdır. Son olarak ise bu hak

ve yükümlülükler -her ne kadar bizzat 6. madde bu hak ve yükümlülüklere

Sözleşmeci devletlerin hukuk sistemi içinde belirli bir anlam atfetmese de-

Sözleşme anlamında medeni nitelikte olmalıdır (James ve

diğerleri/Birleşik Krallık [GK], B. No: 8793/79, 21/2/1986, § 81).

26. AİHM; Sözleşme'nin 6. maddesinin Sözleşmeci

devletlerin iç hukukunda geçen bir hak için belirli bir anlam

öngörmediğini, bir hakkın var olup olmadığını karara bağlamada ilke olarak iç

hukuka başvurulacağını, ulusal mahkemelerin bu konudaki değerlendirmelerinden

farklı bir sonuca ulaşılması için de güçlü gerekçelere sahip olunması

gerektiğini, yetkililerin belli bir başvuran tarafından talep edilen tedbirin

kabul edilip edilmemesine karar vermede takdir hakkını kullanıp kullanmadığının

dikkate alınabileceğini hatta bu durumun belirleyici olabileceğini, bununla

birlikte salt bir kanun hükmünün lafzında bir takdir unsurunun bulunmasının bir

hakkın varlığını tek başına hükümsüz kılmayacağını, benzer durumlarda iddia

edilen hakkın yerel mahkemelerce tanınması veya yerel mahkemelerin başvuranın

talebinin esasını incelemesi hususunun da gözönüne alınması gerektiğini

belirtmiştir (Boulois/Lüksemburg [BD], B. No: 37575/04, 3/4/2012, §§

91-94).

27. AİHM; mahkeme hakkının görünümlerinden biri olan

karar hakkı ile ilgili Kutic/Hırvatistan (B. No: 48778/99, 1/3/2002)

davasında yaptığı değerlendirmede ise Sözleşme'nin 6. maddesinin (1) numaralı

fıkrasının hukuki uyuşmazlıkların tespiti için mahkemeye erişim hakkını güvence

altına aldığını yinelemekte ancak bu hakkın yalnızca dava açma hakkı ile

sınırlı olmadığını, aynı zamanda mahkemenin uyuşmazlık konusundaki kararını elde

etme hakkını da kapsadığını belirtmektedir. AİHM'e göre bir taraf devletin iç

hukuk sistemi uyarınca bir birey tarafından açılan davaya ilişkin yürütülen

yargılamalar neticesinde davanın nihai bir karara bağlanacağı garanti edilmeden

bu kişinin bir mahkeme önünde hukuk davası açmasına izin verilmesi yanıltıcı

olur. AİHM, Sözleşme'nin 6. maddesinin (1) numaralı fıkrasının davacılara

tanınan usule ilişkin güvenceleri -adil, aleni ve hızlı yargılama-

uyuşmazlıklarının nihai bir çözüme kavuşturulacağını garanti etmeksizin detaylı

olarak açıklamasının anlamsız olacağına dikkat çekmektedir (Kutic/Hırvatistan

§ 25).

V. İNCELEME VE

GEREKÇE

28. Mahkemenin 15/9/2020 tarihinde yapmış olduğu

toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Karar

Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

1. Başvurucunun

İddiaları ve Bakanlık Görüşü

29. Başvurucu, Bölge İdare Mahkemesinin kamu görevinden

ihraç edilmesini gerekçe göstererek davayı esasa girmeksizin reddetmesinin adil

yargılanma hakkını ihlal ettiğini ifade etmiştir.

30. Bakanlık görüşünde; başvurucunun açmış olduğu iptal

davası sırasında bulunan menfaat bağının davanın sonuna kadar bulunması

gerektiği, başvurucunun kamu görevinden ihraç edilmesi ile bu menfaatin ortadan

kalktığı ifade edilmiştir. Bakanlık bu şartlarda davaya devam edilmesinin

başvurucu açısından davanın manevi haz boyutunda kalacağını, bu sebeple Bölge

İdare Mahkemesi tarafından davanın esasına girilmeksizin verilen kararın

mahkemeye erişim hakkını ihlal etmediğini belirtmiştir.

31. Başvurucu; performans notu değerlendirmesi kararının

hukuka aykırı bir şekilde alındığını, idarenin kendisini önce terörist ilan

edip sonra da bu isnadını delil olarak kullandığını vurgulamıştır.

2. Değerlendirme

32. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından

yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16).

Başvurucunun yukarıda yer verilen şikâyetlerinin özü, idari işlemin iptali

talebiyle açtığı davanın dava konusu işlemle olan menfaat bağının ortadan

kalktığından bahisle uyuşmazlığın konusunun kalmadığı gerekçesiyle esasının

incelenmemesidir. Bu itibarla başvurucunun ihlal iddialarının adil yargılanma

hakkının güvencelerinden biri olan karar hakkı kapsamında incelenmesi gerektiği

değerlendirilmiştir.

a. Uygulanabilirlik

Yönünden

33. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile

30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama

Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre Anayasa

Mahkemesine yapılan bir bireysel başvurunun esasının incelenebilmesi için kamu

gücü tarafından müdahale edildiği iddia edilen hakkın Anayasa'da güvence altına

alınmış olmasının yanı sıra Sözleşme ve Türkiye'nin taraf olduğu ek

protokollerinin kapsamına da girmesi gerekir. Bir başka ifadeyle Anayasa ve Sözleşme'nin

ortak koruma alanı dışında kalan bir hak ihlali iddiasını içeren başvurunun

kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi mümkün değildir (Onurhan Solmaz,

B. No: 2012/1049, 26/3/2013, § 18).

34. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fıkrasında;

herkesin yargı organlarına davacı ve davalı olarak başvurabilme, bunun doğal

sonucu olarak da iddiada bulunma, savunma ve adil yargılanma hakkı güvence

altına alınmıştır. 3/10/2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanun'un Anayasa'nın 36.

maddesinin birinci fıkrasına adil yargılanma ibaresinin eklenmesine ilişkin 14.

maddesinin gerekçesinde "değişiklikle Türkiye Cumhuriyeti'nin taraf olduğu

uluslararası sözleşmelerce de güvence altına alınmış olan adil yargılama hakkının

metne dahil edildiği" belirtilmiştir. Dolayısıyla Anayasa'nın 36.

maddesine söz konusu ibarenin eklenmesinin amacının Sözleşme'de düzenlenen adil

yargılanma hakkını anayasal güvence altına almak olduğu anlaşılmaktadır (Yaşar

Çoban [GK], B. No: 2014/6673, 25/7/2017, § 54). Bu itibarla Anayasa'da güvence

altına alınan adil yargılanma hakkının kapsam ve içeriği belirlenirken

Sözleşme'nin "Adil yargılanma hakkı" kenar başlıklı 6. maddesinin ve

buna ilişkin AİHM içtihadının da gözönünde bulundurulması gerekir (Onurhan

Solmaz, § 22).

35. Anayasa Mahkemesi; Sözleşme'nin adil yargılanma

hakkını düzenleyen 6. maddesinde adil yargılanmaya ilişkin hak ve ilkelerin medeni

hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların ve bir suç isnadının esasının

karara bağlanması esnasında geçerli olduğunu belirterek hakkın kapsamının bu

konularla sınırlandırıldığını, hak arama hürriyetinin ihlal edildiği

gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilmek için başvurucunun ya medeni hak ve

yükümlülükleriyle ilgili bir uyuşmazlığın tarafı olması ya da başvurucuya

yönelik bir suç isnadı hakkında karar verilmiş olması gerektiğini belirtmiştir

(Adnan Oktar, B. No: 2012/917, 16/4/2013, § 21).

36. Anayasa Mahkemesi, Sözleşme'nin 6. maddesinin (1)

numaralı fıkrasının medeni hak ve yükümlülüklerin karara bağlanmasıyla ilgili

bir yargılama usulünde uygulanabilmesi için öncelikle ortada bir uyuşmazlığın

bulunması gerektiğini belirterek AİHM ile benzer ilkeleri benimsemiştir (İsmail

Taşpınar, B. No: 2013/3912, 6/2/2014, § 21).

37. Bireysel başvuruya konu olayda idari işlemin iptali

istemiyle açılan davanın başvurucunun kamu görevinden ihraç edildiğinden

bahisle dava konusunun ortadan kalktığı gerekçesiyle reddedildiği

görülmektedir.

38. 2577 sayılı Kanun hükümlerine göre davanın dava

açmakta menfaati bulunmayan kişi/kişilerce açılması durumunda davanın

ehliyetsiz kişi/kişilerce açıldığı gerekçesiyle davanın esas incelemesine

geçilmeksizin usulden reddedilmesi öngörülmektedir. Yerleşik idari yargı

içtihadında iptal davalarının kabulü ve dinlenilebilmesi için aranan

koşullardan birinin davacının menfaatinin davaya konu işlem ile ihlal edilmiş

olması gerektiği kabul edilmektedir (bkz. § 21). Bu itibarla davacının

menfaatini ihlal etmeyen idari işlemlerin esasen herhangi bir uyuşmazlığa

sebebiyet verme imkân ve kabiliyeti bulunmayan nitelikte işlemler olduğu

söylenebilir.

39. Buradaki asıl meselenin davanın açıldığı sırada var

olan menfaat bağının yargılamanın sonuna kadar bulunmasının gerekip

gerekmediğidir. Hâl böyle olunca somut olayda bir uyuşmazlığın bulunup

bulunmadığının ortaya konulması, Sözleşme'nin 6. maddesinin

uygulanabilirliğinin tespiti bakımından önem arz etmektedir.

40. Bir idari işlemin davacının menfaatini yargılamanın

sonuna kadar ihlal edip etmediğine ilişkin değerlendirmenin bu husustaki kanun

hükmünü uygulayacak olan idari yargı mercii tarafından tespit edileceği

açıktır.

41. Bununla birlikte ilgili kanun hükmünü uygulayan yargı

merciinin idari işlemin dava konusu edilemeyeceği yönünde bir tespit ve

değerlendirmede bulunmuş olması tek başına ve her zaman ortada bir uyuşmazlığın

bulunmadığı sonucuna ulaşılması için yeterli değildir. Bireysel başvuru

kapsamında yapılan incelemelerde Sözleşme'nin 6. maddesinin

uygulanabilirliğinin tespiti için aynı mahiyetteki idari işlemlere ilişkin

olarak iç hukukta kabul görmüş bir uyuşmazlık olgusu bulunup bulunmadığının da

değerlendirilmesi gerekir. Bu değerlendirmenin yapılmasında ise yerel

mahkemelerce aynı mahiyetteki idari işlemlerin dava konusu edilebileceğinin

kabul edilmesi ve bu tip işlemlerden doğan uyuşmazlıkların esasının incelenmesi

önemli bir ölçüttür. Özellikle içtihat mahkemesi olan Danıştayın yorum ve

uygulamalarının bu hususta belirleyici bir role sahip olduğu söylenebilir (Ali

Diren, B. No: 2015/13108, 18/4/2018, § 42).

42. Bu bağlamda bir kısım Danıştay içtihadına (bkz. §§

21, 22) göre idari işlemlerin kuruldukları tarih itibarıyla yargısal denetime

tabi tutulmaları gerektiği, idare hukukunun genel ilkelerine göre iptal davası açılabilmesi

için davacı ile dava konusu işlem arasında menfaat ilişkisinin varlığının

yeterli olduğu, ayrıca dava konusu işlemle menfaat ilişkisinin davanın

sonuçlanmasına kadar devam etmesi koşulunun aranmadığı değerlendirilerek bu

nitelikteki işlemlerden doğan uyuşmazlıkların esasının incelendiği

görülmektedir. Bir kısım Danıştay içtihadında ise (bkz. § 20) menfaat

ilişkisinin davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı mercilerince

belirleneceği ifade edilmiştir.

43. Somut başvuruda başvurucunun kamu görevinden

çıkarılmasına ilişkin işleme karşı yargı yolunun açık olması sebebiyle kamu

görevine dönme ihtimalinin varlığı değerlendirildiğinde iç hukukta en azından

savunulabilir bir biçimde dava konusu edilebilir olduğu ileri sürülebilecek bir

uyuşmazlığın bulunduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle ihlal iddialarının

konusunun Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma alanının kapsamında yer

aldığının kabulü gerekir.

b. Kabul

Edilebilirlik Yönünden

44. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul

edilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı

anlaşılan karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin başvurunun kabul edilebilir

olduğuna karar verilmesi gerekir.

c. Esas Yönünden

i. Genel

İlkeler

45. Anayasa’nın 36. maddesinin ikinci fıkrasında hiçbir

mahkemenin görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamayacağı

belirtilmiştir. Bu bağlamda Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen adil

yargılanma hakkı, kişilere davanın görüldüğü mahkemeden uyuşmazlığa ilişkin bir

karar verilmesini isteme güvencesini de sağlar. Öte yandan Sözleşme'yi

yorumlayan AİHM de Sözleşme'nin 6. maddesinin (1) numaralı fıkrasının mahkeme

hakkı şeklinde genel bir hakkı düzenlediğini kabul etmekte ve bu hakkın karar

hakkını da içerdiğini ifade etmektedir (İbrahim Demiroğlu, B. No:

2017/15698, 26/7/2019, § 54).

46. Adil yargılanma hakkının güvencelerinden biri olan

mahkeme hakkı; mahkemeye erişim hakkı, karar hakkı ve kararın icrası haklarını

içerir. Karar hakkı genel itibarıyla mahkeme önüne getirilen uyuşmazlığın

karara bağlanmasını isteme hakkını ifade eder. Zira dava hakkını kullanan

bireyin asıl amacı, davanın sonunda uyuşmazlık konusu ettiği talebinin esasıyla

ilgili olarak bir karar elde edebilmektir. Bir başka ifadeyle dava sonucunda

şayet bir karar elde edilemiyorsa dava açmanın da bir anlamı kalmayacaktır. Öte

yandan karar hakkı bireylerin sadece yargılama sonucunda şeklî anlamda bir

karar elde etmelerini güvence altına almaz. Bu hak aynı zamanda dava konusu

edilen uyuşmazlığa ilişkin esaslı taleplerin yargı merciince bir sonuca

bağlanmasını da gerektirir (İbrahim Demiroğlu, § 55).

47. Kuşkusuz söz konusu dava, yargılama usulü kuralları

gereğince uyuşmazlığın esasının incelenemediği birtakım kararlarla da

neticelenmiş olabilir (düşme/açılmamış sayılma/karar verilmesine yer

olmadığı/süre aşımı vb.). Bu durum kural olarak karar hakkı yönünden bir sorun

teşkil etmez. Zira söz konusu hakkın sağladığı güvence bakımından önemli olan

husus; açıldığı sırada davanın -usule ilişkin sorunlar hariç-

uyuşmazlığın esasını çözüme kavuşturma potansiyeline sahip, bir başka ifadeyle

dava açılmasındaki asıl amacı gerçekleştirmeye elverişli olmasıdır (İbrahim

Demiroğlu, § 56).

ii. İlkelerin

Olaya Uygulanması

48. Somut olayda başvurucunun hakkında tesis edilen 3,17

(iyi) performans notunun iptali talebiyle açtığı davada Mahkeme tarafından dava

konusu işlemin iptaline karar verilmesine rağmen istinaf incelemesi sonucunda

Bölge İdare Mahkemesi tarafından başvurucunun kamu görevinden ihraç edilmiş

olduğu gerekçesiyle davanın konusunun kalmadığından bahisle davanın esası

incelenmemiştir. Başvurucu istinaf dilekçesinde tazminat talebi olmadığı hâlde

Mahkemenin yargılama masrafları bakımından aleyhe hüküm kurduğunu da

belirtmiştir.

49. Yukarıda yer verilen Danıştay içtihatlarında (bkz. §§

21-23) ortaya konulduğu üzere iptal davalarının ilk inceleme aşamasında kabul

edilebilirlikleri için, başka bir deyişle davanın esasının incelenebilmesi için

2577 sayılı Kanun kapsamında aranan menfaat şartının davanın açıldığı sırada

bulunması yeterli olmakta, menfaatin davanın sonuna kadar devam etmesi şartı

aranmamaktadır. Anılan içtihatlardaki yaklaşımın kamu görevlileri hakkında

tesis edilen işlemler hakkında açılan davaların yargılama sırasında kamu

görevlisi statülerinin herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda dahi idari

işlemle olan menfaat bağının ortadan kalkmayacağı yönünde olduğu görülmektedir.

Böylece alınacak yeni bir idari kararla davacının iptalini istediği işlemle

ilişkisini kesmek suretiyle dava konusu işlemin yargı denetimi dışına

çıkarılması engellenmiş olacaktır. Buna göre Danıştayın söz konusu

içtihatlarındaki çıkarımın dava şartı olarak kabul edilen menfaat ihlali

yorumundan hareketle dava konusu edilebilirliğinin tespitinde kamu yararı ile bireyin

menfaatleri arasındaki adil dengeyi gözeten, objektif ve hukuken kabul

edilebilir ölçütler içerdiği görülmektedir.

50. Anılan içtihattaki yaklaşımın öz itibarıyla statü

hukukuna göre çalışan kamu görevlilerinin kamu personel hukuku kapsamında haklarında

tesis edilen idari işlemlerin onların aktif meslek yaşamları haricinde maddi ve

manevi varlıkları üzerinde de birtakım etki ve sonuçlar gösterebilmesi, öte

yandan meri mevzuatın emeklilik/istifa/ihraç vb. sebeplerle kaybedilen kamu

görevliliği statüsünün belirli koşullar altında yeniden kazanılmasına imkân

sağlaması karşısında böyle bir durumda idari işlemin kişi üzerinde etkilerini

devam ettirecek olması gibi gerekçelere dayandığı anlaşılmaktadır (Levent

Tütüncü, B. No: 2015/3690, 18/7/2018, § 59).

51. Danıştay içtihadında benimsenen bu yaklaşıma göre

somut olayda başvurucunun Olağanüstü Hal İşlemlerini İnceleme Komisyonuna (OHAL

Komisyonu) başvurabileceği, OHAL Komisyonu kararlarına karşı yargı yolunun açık

olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda başvurucunun yeniden kamu görevlisi

statüsünü kazanabileceği ihtimalinde dava konusu performans notuna ilişkin

işleminin başvurucu üzerinde bir etkisinin bulunmayacağı söylenemez. Bu

itibarla başvurucunun performans notunun iptali talebiyle açtığı davanın yargılaması

davam ederken kamu görevinden ihraç edilmesinin davaya konu idari işlem ile

ihlal edilen menfaatinin ortadan kalkmadığı, bu durumda davanın esasının

incelenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

52. Bireysel başvuruya konu Bölge İdare Mahkemesi kararında

ise Danıştay içtihadında belirtilen ölçütler kapsamında herhangi bir irdelemeye

gidilmeksizin salt kamu görevinden ihraç edilme sebebiyle dava konusunun

ortadan kalktığı yönünde şekilci bir yaklaşımla hareket edilerek davanın

esasının incelenmediği, başka bir deyişle davaya konu idari işlemin esası

hakkında karar verilmediği görülmektedir.

53. Bölge İdare Mahkemesinin somut olayda davanın

esasının incelenebilmesine ilişkin değerlendirmesi konusunda 2577 sayılı

Kanun'da düzenlenen usul kurallarının uygulanmasıyla ilgili bu şekilci

yorumunun -başvurucunun hukuksal durumunu etkileyen idari işlemden doğan

uyuşmazlık hakkında karar verilmemesi sebebiyle- başvurucuya ağır bir külfet

yüklediği, bu sebeple başvurucunun karar hakkının ihlal edildiği değerlendirilmiştir.

54. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa'nın 36.

maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki karar

hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.

B. Diğer İhlal

İddiaları

55. Başvurucu; dava dilekçesinde tazminat isteminde

bulunmamış olmasına rağmen Mahkemenin tazminat talebi varmış gibi aleyhe hüküm

kurarak yargılama masraflarına hükmettiğini, resen emekliye sevk edildiğini, bu

durumun performans notunun haksız olarak düşük verildiğine bir gösterge olduğunu,

Bölge İdare Mahkemesinin bağımsız ve tarafsız olmadığını, kararının gerekçesiz

olduğunu, masumiyet karinesini ihlal ettiği gibi özel hayata ve aile hayatını

ihlal eder nitelikte olduğunu, performans notuna ilişkin değerlendirmenin

mülkiyet hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

56. Somut başvuruya konu mahkeme kararının Anayasa’nın

36. maddesi kapsamında karar hakkını ihlal ettiği sonucuna varıldığından

başvurucunun ileri sürdüğü diğer şikâyetler hakkında ayrıca değerlendirme

yapılmasına gerek görülmemiştir.

C. 6216 Sayılı

Kanun'un 50. Maddesi Yönünden

57. 30/11/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin

ilgili kısmı şöyledir:

“(1) Esas inceleme sonunda,

başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal

kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için

yapılması gerekenlere hükmedilir…

(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme

kararından kaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden

yargılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama

yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata

hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden

yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında

açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya

üzerinden karar verir.”

58. Başvurucu, manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

59. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan ([GK], B.No:

2014/8875, 7/6/2018) kararında ihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl

ortadan kaldırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmiştir. Anayasa Mahkemesi

diğer bir kararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesinin

sonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamı anlamına geleceği gibi

ilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına işaret etmiştir (Aligül

Alkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).

60. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlal

edildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadan

kaldırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün olduğunca eski hâle

getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun için

ise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması,

ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadan

kaldırılması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararların

giderilmesi, ayrıca bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınması

gerekmektedir (Mehmet Doğan, §§ 55, 57).

61. İhlalin mahkeme kararından kaynaklandığı veya

mahkemenin ihlali gideremediği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 sayılı

Kanunun 50. maddesinin (2) numaralı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün

79. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi uyarınca ihlalin ve

sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın

bir örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. Anılan yasal düzenleme,

usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farklı olarak ihlali ortadan

kaldırmak amacıyla yeniden yargılama sonucunu doğuran ve bireysel başvuruya

özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi

tarafından ihlal kararına bağlı olarak yeniden yargılama kararı verildiğinde

usul hukukundaki yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak ilgili

mahkemenin yeniden yargılama sebebinin varlığını kabul hususunda herhangi bir

takdir yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla böyle bir kararın kendisine

ulaştığı mahkemenin yasal yükümlülüğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa

Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle yeniden yargılama kararı vererek devam eden

ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken işlemleri yerine getirmektir (Mehmet

Doğan, §§ 58, 59; Aligül Alkaya ve diğerleri (2), §§ 57-59, 66, 67).

62. İncelenen başvuruda başvurucunun açtığı dava hakkında

karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olması sebebiyle Anayasa'nın

36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki karar

hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla ihlalin mahkeme

kararından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

63. Bu durumda karar hakkının ihlalinin sonuçlarının

ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar

bulunmaktadır. Yapılacak yeniden yargılama ise bireysel başvuruya özgü

düzenleme içeren 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaralı fıkrasına

göre ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Bu kapsamda

yapılması gereken iş, yeniden yargılama kararı verilerek Anayasa Mahkemesini

ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere

uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple kararın bir örneğinin

yeniden yargılama yapılmak üzere Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava

Dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.

64. İhlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için

yeniden yargılamanın yeterli bir giderim sağlayacağı anlaşıldığından tazminat

talebinin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

65. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harçtan

oluşan yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.

A. Karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABUL

EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil

yargılanma hakkı kapsamındaki karar hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. Kararın bir örneğinin karar hakkının ihlalinin

sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılması için

Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesine (E.2017/1357,

K.2017/1217) gönderilmek üzere Diyarbakır 3. İdare Mahkemesine (E.2015/298,

K.2017/414) GÖNDERİLMESİNE,

D. Başvurucunun tazminat talebinin REDDİNE,

E. 294,70 TL harçtan oluşan yargılama giderinin

başvurucuya ÖDENMESİNE,

F. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucunun

Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde

yapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme

tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına

GÖNDERİLMESİNE 15/9/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Kadir ÖZKAYA

Üyeler

:

Celal Mümtaz AKINCI

M. Emin KUZ

Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Tuğba TUNA IŞIK Başvurucu : Şenol ARSLAN