AYM Norm Denetimi E.1962/216 K.1963/2

Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU

Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri hakkındaki 27.6.1956 günlü ve 6761 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (f) bendi ile 14 üncü maddesinin 6 sayılı bendinin 12 nci maddesinin (f) bendine ilişkin hükmünün Anayasaya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Düzce Cumhuriyet Savcılığınca Haydar Seçkin ve arkadaşlarının Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri hakkındaki 6761 sayılı Kanuna aykırı harekette bulunduklarından bu kanunun 12 nci maddesinin (f) bendi delâletiyle 14 üncü maddesinin 6 sayılı bendi uyarınca cezalandırılmaları isteğile kamu davası açılmıştır.

Sakarya Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında sanık Haydar Seçkin ve C.Savcısı, uygulanması istenen kanun hükümlerinin Anayasaya aykırı olduğunu bildirmişlerdir.

Mahkemece de, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 28 inci maddesi ile

konulmuş bulunan (Herkes önceden izin alınmaksızın silâhsız ve saldırısız

toplanma veya gösteri yürüyüşü yapma hakkına sahiptir. Bu hak ancak kamu

düzenini korumak için kanunla sınırlanabilir.) hükmü karşısında, 6761 sayılı

kanunun 12 nci maddesinin (f) bendi ile kamu düzenini korumak dahi bahis konusu

olmaksızın her nerede olursa olsun gösteri ve protesto maksadiyle

toplanılmasının veya böyle bir toplantıya sebebiyet verilmesinin suç sayıldığı

ve bu halin Anayasanın 28 inci maddesi hükmüne aykırı bir durum yarattığı

kanısına varıldığı ve bu suretle sanıklar hakkında uygulanması istenen 6761

Sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (f) ve 14 üncü maddesinin 6 sayılı bentlerile

ilgili Anayasaya aykırılık iddialarının ciddi görüldüğü gerekçesiyle Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri hakkındaki 44 sayılı Kanunun 27 nci

maddesinin 2 nci bendi gereğince dosya içindeki kâğıtlarla kararın birer

örneklerinin Mahkememize gönderilmesine ve davanın geri bırakılmasına 25.9.1962

gününde karar verilmiştir.

İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15 nci maddesi uyarınca yapılan ilk incelemede; başvurmanın, Anayasanın 151 ve yukarda anılan 44 sayılı Kanunun 27 nci maddesi uygun olduğu görüldüğünden, esasın incelenmesine dair verilen 17.10.1962 günlü karar üzerine, düzenlenen rapor, Sakarya Asliye Ceza Mahkemesi kararı ve ekleri kâğıtlar okunduktan sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

GEREKÇE

Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri hakkındaki 6761 sayılı Kanunun 12

nci maddesinin (f) bendi ile 14 üncü maddesinin 6 sayılı bendinin 12 nci

maddesinin (f) bendine ilişkin hükmü Anayasaya aykırı görülerek 4.1.1963 gün ve

1962/208-1963/1 sayılı kararla iptal edilmiş ve Anayasanın 152 nci maddesinde

de (Anayasa Mahkemesince, Anayasaya aykırı olduğundan iptaline karar verilen

kanun veya içtüzük veya bunların iptal edilen hükümleri, karar tarihinde

yürürlükten kalkar.) denilmiş olduğundan, Mahkemenin itirazına konu olan 6761

sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (f) bendi ile 14 üncü maddesinin 6 sayılı

bendinin 12 nci maddenin (f) bendine ilişkin hükmü, sözü geçen karar ile

yürürlükten kaldırılmış bulunmaktadır.

ÜLKMEN

Üye

Lûtfi AKADLI

Üye

Şemsettin

AKÇOĞLU

Üye

İbrahim SENİL

Üye

İhsan KEÇECİOĞLU

Üye

Salim BAŞOL

Üye

Celâlettin

KURALMEN

Üye Yekta AYTAN Üye Ekrem KORKUT Üye Ahmet AKAR Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lûtfî ÖMERBAŞ Üye Ekrem TÜZEMEN