AYM Norm Denetimi E.1962/3 K.1962/16

Karar tarihi:6/9/1962

Resmi Gazete tarih/sayı:3.10.1962/11222

İstemde bulunan : Nuri Beşer, Ankara Cezaevinde hükümlü, Zonguldak Milletvekili

İstemin konusu : İstemde bulunan 28/1/1962

tarihinde Ankara Anadolu Kulübünde subay ailelerine hakaret ettiği iddiası ile

12/2/1962 tarihinde Millet Meclisince dokunulmazlığının kaldırıldığını ve

açılan âmme dâvası sonunda Ankara 2 nci Ağır Ceza Mahkemesince l sene ağır

hapse ve 4 ay sürgün cezasına mahkûm edildiğini, aynı zamanda ınevkufiyet

halinin devamına karar verildiğini, bu halin ise Anayasa'nın 79 uncu maddesinin

3 üncü fıkrasına uygun bulunmadığını, çünkü kendisine isnat olunan fiilin

sübutu halinde T. C. K. nun 480 ve 483 üncü maddeleri uyarınca tecziyesi lâzım

geldiğini ve olayın adı geçen kanunun 159 uncu maddesine uymayacağını beyanla

tutukluluk halinin devamına ilişkin kararın kaldırılmasını istemiştir.

Anayasa Mahkemesinin, içtüzüğün 15 inci maddesi uyarınca 6/9/1692 gününde ilk inceleme için yapılan toplantısında, işin, niteliği bakımından esasının tetkikine oybirliği ve istemin dokunulmazlık kararının iptali isteğini kapsamadığına oyçokluğuyla karar verildikten sonra bu konudaki 28/6/1962 günlü dilekçe ile rapor ve dosyadaki bütün kâğıtlar birer birer okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :

İstemde bulunan Yasama Dokunulmazlığının kaldırılması kararının

açıkça iptalini istememiş, yalnız tutukluluk halinin devamına ilişkin kararın

kaldırılmasını istemiştir. Dilekçede Anayasa Mahkemesinin yeni kurulmuş olması

hasebiyle dokunulmazlığın kaldırılması hakkındaki Millet Meclisi Kararına

zamanında itiraz edilemediğinin belirlemesi de bu görüşü desteklemiş

bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesinin Kanunların denetimi ile ilgili görev ve

yetkileri, Anayasa'nın 147 nci ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama

Usulleri hakkındaki 22/4/1962 gün ve 44 sayılı kanunun 20 nci maddelerinde

gösterilmiş olup istemin bu konulara ilişkin bulunmadığı anlaşıldığından sözü

geçen 44 sayılı kanunun 42 nci maddesi uyarınca dilekçenin görev yönünden reddi

gerekir.

Sonuç : Gösterilen sebeblerden ötürü dilekçenin reddine, işbu kararın dilekçe sahibine tebliğine ve aynı kanunun 51 inci maddesi uyarınca Resmi Gazete'de yayınlanmasına 6/9/1962 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Başkan

Sünuhi Arsan

Başkanvekili

Tevfik Gerçeker

Üye

Osman Yeten

(muhalif)

Üye

Lütfi Akadlı

Üye

Şemsettin Akçoğlu

Üye

İbrahim Senil

(muhalif)

Üye

Salim Başol

(muhalif)

Üye

Celâlettin Kuralmen

Üye

Yekta Aytan

Üye

Hakkı Ketenoğlu

Üye

Ekrem Korkut

Üye

Ahmet Akar

MUHALEFET

ŞERHİ

Dilekçe, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına itirazı da kapsamaktadır. Nitekim, dilekçenin 7 numaralı bendinde (......... suç T. C. K. nun 159 uncu maddesine girmeyeceğinden Millet Meclisince yasama dokunulmazlığının kaldırılması yersizdir), 8 inci bendinde (...... 159 uncu madde tatbik edilerek dokunulmazlığının kaldırılması Anayasaya aykırı bir halin tahaddüsüne vesile teşkil etmiştir) denilmekte, neticei talep kısmında da (Yukarıda esbabı mucibesi arzedilmiş itirazımın kabulü ile tutukluluk halinin kaldırılmasına ve "Daha fazla mağduriyetine meydan verilmemesi" istenmektedir.

Bu itibarla, dilekçe yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına itirazı da içine almış bulunduğundan bu yönden de inceleme yapılması;

Ancak, yasama dokunulmazlığı, Anayasa Mahkemesinin göreve başlamasından evvel kaldırılmıştır. Anayasa'nın geçici 9 uncu maddesine göre de Anayasa Mahkemesinin görevine başladığı tarihte yürürlükte bulunan her hangi bir kanun hakkında Anayasa'ya aykırılığı iddiası ile iptali istenebilip yoksa, Anayasa Mahkemesinin görevine başlamadan evvel kaldırılmış olan yasama dokunulmazlığının iptali istenemez. Bu itirazın da bu sebeple reddi oyundayım.

Üye

Muhittin Gürün

Üye

Lütfi Ömerbaş

(muhalif)

Üye

Ekrem Tüzemen

(muhalif)

MUHALEFET

ŞERHİ

Dâva dilekçesi başından sonuna kadar dikkatle okunduğu takdirde görüleceği üzere, davacı hem yasama dokunulmazlığının kaldırılması hakkındaki kararın iptalini hem de mevkufiyet haline son verilmesini istemektedir. Şu hale göre yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararının iptali ile ilgili isteğin de incelenerek yerinde olup olmadığının karara bağlanması gerekir. Davacının sadece mevkufiyet haline son verilmesini istediğinin kabulü ile ona göre karar verilmesi doğru değildir. Ekseriyetin kararına bu suretle muhalifiz.

Üye

Salim Başol

Esas 962/3 No. lu dosyaya ait muhalefet şerhi

Dilekçe, dokunulmazlığın kaldırılmasına ilişkin Millet Meclisi

kararının kaldırılması istemini de taşımaktadır. "Neticei talep"

kısmında bu konu açıklanmamış ise de ayrı kısımda (...... yukarıda esbabı

mucibesi arzedilmiş itirazımızın kabulü ile......) ibaresi mevcut olup

dilekçenin bu kısmından Önceki 7 No. lu bendinde dokunulmazlığın

kaldırılmasının yersiz olduğu sebepleri gösterilerek, ayrı bir itiraz olarak

ileri sürüldüğüne göre, bu konunun dahi incelenmesinin istendiği

anlaşılmaktadır. Mahkemenin yeni kurulmuş olması sebebi ile dokunulmazlığının

kaldırılmasına zamanında itiraz hakkını kullanamadığı yolundaki kayıt dilekçe

sahibine bu gecikmede bir kusur affedilemiyeceğini ve itiraz hakkının saklı

bulunduğunun kabul edilmesi gerektiğini ifade etmek için konulmuştur. Bu

itibarla dokunulmazlığın kaldırılması konusunun da incelenerek karara

bağlanması gerektiğinden karara yalnız bu noktadan muhalifiz.

Üye Ekrem Tüzemen Üye Lütfi Ömerbaş Üye Yekta Aytan Üye Osman Yeten Üye İbrahim Senil