AYM Norm Denetimi E.1963/151 K.1964/75

Türkiye Büyük Millet Meclisi Gurubu.

İPTAL DAVASININ KONUSU

2. sayılı Hiyaneti Vataniye Kanununun tutuklamayı zorunlu kılan hükmünün Anayasanın aykırılığı dolayısiyle iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca 8/3/1963 gününde yapılan ilk incelemede; C.Halk Partisi Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu Genel Kurulunun 14/2/1963 tarihinde ve 57. birleşiminde verdiği kararda dâva konusu kanun hükmünün iptali için dâva açılacağı belirtilmediği görülmekle bu kararda sözü geçen önerge ve eklerinin onanlı örneklerinin onbeş gün içinde gönderilmesi için dâvacıya tebligat yapılmasına karar verilmiş ve eksiklerin süresinde tamamlandığı anlaşılmış olduğundan rapor, dâva dilekçesi ilgili kanun ve Anayasa hükümleri okunduktan sonra görüşülüp düşünüldü:

Dâvacı, dilekçesinde her ne kadar 2. sayılı Hiyaneti Vataniye

Kanununun 2. maddesinin iptalini istemekte olduğu kanısını uyandıracak surette

istemini, (Dâva konusu) başlığı yanında “2 sayılı Hiyaneti Vataniye Kanununun

2. Maddesindeki Anayasaya aykırı hükmün iptali” şeklinde belirtmiş ise de, dilekçenin

(Kanunî dayanak ve gerekçe) başlığı altındaki bölümünde (2 sayılı Hiyaneti

Vataniye Kanununun 2. Maddesinde yer alan “Hiyaneti Vataniye mezunlarının

muhakemesi bidayet ceza mahkemelerinden verilecek gayri muvakkat tevkif

müzekkeresi üzerine her halde mevkufen icra edilir” şeklindeki hüküm ile

konulmuş olan tevkif mecburiyetinin Anayasanın 30 ncu maddesine aykırı

bulunduğunu açıklamıştır. Halbuki sözü edilen kanunun 2. maddesi cezalara

ilişkin olup “Bilfiil Hiyaneti Vataniyede bulunanlar selben idam olunur. Feran

zimethal olanlar ile müteşebbisleri, Kanunu Cezanın 45. ve 46. maddeleri

mucibince tecziye edilirler.” şeklindeki hükümleri kapsamaktadır. bu bakımdan

dilekçede dâva konusu hükme ilişkin kanun maddesi sayısının yanlışlıkla (2)

diye yazılmış olduğu, aslında dâvanın 2 sayılı Hiyaneti Vataniye Kanununun 2.

maddesine yöneltilmiş olmayıp “Hiyaneti Vataniye maznunlarının muhakemesi

bidayet ceza mahkemelerinden verilecek gayri muvakkat tevkif müzekkeresi

üzerine her halde mevkufen icra edilir.” yolundaki 5. maddesinde mevcut ve dâva

dilekçesinde Anayasaya aykırılığı gösterilmiş olan ve tutuklamayı zorunlu kılan

hükme ilişkin bulunduğu kabul edilmiş ve sözü geçen hükmün bu dâvanın

açılmasından sonra mahkememizin 17/12/1964 günlü ve 1963/121 - 1964/74 sayılı

kararı ile Anayasanın “30” maddesine aykırı görülerek iptal edildiği

anlaşılmıştır.

KÖSEOĞLU

Üye

Asım ERKAN

Üye

Rifat GÖKSU

Üye

İ. Hakkı ÜLKMEN

(8.2.1965 tarihinde vefatı sebebile imzası alınamamıştır.)

Üye

Şemsettin

AKÇOĞLU

Üye

İbrahim SENİL

Üye

İhsan KEÇECİOĞLU

Üye

A. Şeref

HOCAOĞLU

Üye

Salim BAŞOL

Üye

Celâlettin

KURALMEN

Üye Hakkı KETENOĞLU Üye Muhittin GÜRÜN Üye Lûtfî ÖMERBAŞ Üye Ekrem TÜZEMEN