AYM Norm Denetimi E.1966/9 K.1966/20

Karar tarihi:19/4/1966

Resmi Gazete tarih/sayı:18.7.1966/12351

İtirazda bulunan: İstanbul Asliye 17. Hukuk Mahkemesi

İtirazın konusu: Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı Personel Talimatnamesinin 110 uncu hükmünün, Anayasanın 118 inci maddesine aykırı olduğundan, iptali isteminden ibarettir.

Olay :

Denizcilik

Bankası T. A. O. Yükleme, Boşaltma Servisinde çalışan puvantör, kusurlu

hareketi ile Bankayı zarara uğrattığından kendisine Denizcilik Bankası Personel

Talimatnamesinin 99 uncu maddesinin (a) fıkrası gereğince bir derece aşağı

"ücret tenzili" cezası verilmiş ve bu cezanın kaldırılması isteğiyle

açılan dâvada, dâvâlı vekilinin Denizcilik Bankası Personel Talimatnamesinin

"Disiplin Kurulu kararlarına ve genel müdür, genel müdür muavinleri,

işletme şube ve bankacılık müdürleri tarafından verilecek disliplin cezalarına

karşı itiraz olunamaz" şeklindeki 110 uncu maddesi hükmüne göre Dâvacının

dâva hakkı bulunmadığını iddia etmesine karşı Dâvacı vekili, Talimatnamenin bu

hükmünün Anayasa'nın 118 inci maddesine aykırı olduğunu ileri sürmüş ve dâvaya

bakan mahkeme de bu kanıya varıldığından dosyayı mahkememize göndermiştir.

İnceleme :

Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri hakkındaki 22/4/1962 gün ve 44

sayılı Kanunun 27 nci ve Anayasa'nın 151 inci maddesi hükümlerine göre bir

dâvaya bakmakta olan mahkeme, o dâva sebebiyle uygulanacak kanun hükümlerini

Anayasa'ya aykırı görürse bu konuda bir karar verilmesi için Anayasa

Mahkemesine başvurulabilir. Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkilerini belli

eden Anayasa'nın 147 nci maddesi hükmüne göre de Anayasa Mahkemesi, kanunları

ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüklerinin Anayasa'ya uygunluğunu denetler.

Anayasa'nın 149 uncu maddesi hükmüne göre ise, ancak kanun ve içtüzük

hükümlerinin Anayasa'ya aykırılığı iddiasiyle iptali dâva olunabilir. Olay

kısmında belirtildiği üzere mahkemenin Anayasa'nın 118 inci maddesine aykırı

gördüğü hüküm, Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı Personel

Talimatnamesinin bir maddesidir. Dâvaya bakmakta olan mahkeme, ancak dâvada

uygulayacağı bir kanun hükmünü Anayasa'ya aykırı görürse itiraz yolu ile

Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Bu sebeple istanbul Asliye 17 nci Hukuk

Mahkemesinin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle bir talimatname hükmünün

iptalini istemeye yetkisi yoktur.

Bununla birlikte talimatnameleri incelemek ve bunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek Anayasa Mahkemesinin görevine giren konulardan değildir. Bu durumda itirazın yetki yönünden mi yoksa görev yönünden mi reddi gerektiği tartışılmış ve Üyelerden Rifat Göksu, Şemsettin Akçoğlu, Salim Başol ve Avni Givda itirazın sadece yetki yönünden ve Celâlettin Kuralmen, Recai Seçkin ve Lûtfi Ömerbaş'ın da sadece görev yönünden reddi gerektiği yolundaki muhalif oylarına karşı, itirazın hem yetki ve hem de görev yönünden reddi gerektiği oyçukluğu ile kararlaştırılmıştır.

Sonuç :

Yukarıda belirtilen nedenlerden ötürü itirazın, itiraz eden Mahkemenin yetkisizliği ve Anayasa Mahkemesinin görevsizliği yönünden reddine 19/4/1966 gününde esasta oybirliği, gerekçede ise oyçokluğu ile karar verildi.

Başkan

Lütfi Akadlı

Başkanvekili

Rifat Göksu

Üye

Asım Erkan

Üye

Şemsettin Akçoğlu

Üye

İbrahim Senil

Üye

İhsan Keçecioğlu

Üye

Salim Başol

Üye

Celalettin Kuralmen

Üye

Fazıl Uluocak

Üye

Sait Koçak

Üye

Avni Givda

Üye

Recai Seçkin

-KARŞI

DÜŞÜNCE AÇIKLAMASI-

Yetki görevden Öncedir. Yetki olmayınca iş mahkemeye gelemeyeceğinden itirazın içine girip mahkemenin görevi içinde olup olmadığını incelemeğe imkân olmamak gerekir.

Yetki yönünden reddedildiğine göre ayrıca görev yönünden de red kararı vermeğe kanuni bir lüzum yoktur.

Bu nedenler kararın görev yönünden de reddi kısmına katılmıyorum.

Üye

Ahmet Akar

Üye

Muhittin Gürün

Üye

Lütfi Ömerbaş

MUHALEFET

ŞERHİ

Olayda İstanbul Asliye 17 nci Hukuk Mahkemesinin itiraz yoluna başvurma yetkisi olmadığı kabul edildiğine göre incelemeye devam olunarak konunun Anayasa Mahkemesinin görevine girip girmediğinin araştırılması ve başvurmanın ayrıca bu bakımdan da reddine karar verilmesi yersizdir.

Üye Salim Başol Üye Avni Givda