AYM Norm Denetimi E.1977/86 K.1977/124

Resmi Gazete tarih/sayı:11.12.1977/16136

İtiraz yoluna başvuran : Yozgat Ağır Ceza Mahkemesi.

İtirazın konusu : 7 Ocak 1932 günlü, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun 6829 sayılı Yasa ile değişik 58. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Mahkemece bu kanuna göre hükmedilecek cezalar tecil edilemez" hükmünün, Anayasa'nın 2., 8. ve 12. maddelerine ay-kın olduğu ileri sürülerek iptali istenmiştir.

I-

OLAY

Almanya'dan yurda gümrüksüz olarak soktukları kaçak eşyaları kendilerine ait münibüs içerisinde satmak suretiyle toplu kaçakçılık suçunu işlemeleri nedeniyle haklarında Kamu davası açılan sanıkların 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun değişik 27. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca cezalandırılmaları istenmiştir.

Davaya bakan Mahkeme sözü edilen Yasaya göre hükmedilecek cezanın ertelenmesini yasaklayan 58. maddenin ikinci fıkrasını Anayasa'ya aykırı bularak, iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmuştur.

III-

METİNLER

1- 7 Ocak 1932 günlü, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun 6829 sayılı Yasa ile değişik 58. maddesi şöyledir :

"Madde 58- (29/8/1956 - 6829) Bu kanun hükümlerine muhalefet edenler hakkında yapılacak tahkikat ve takibat, 3005 sayılı Kanunun birinci maddesinin (a) bendindeki mahal ve aynı kanunun 4 üncü maddesinde yazılı zaman kayıtlarına bakılmaksızın mezkûr kanun hükümlerine tevfikan icra olunur.

Mahkemece bu kanuna göre hükmedilecek cezalar tecil edilemez. Maznunların duruşma sırasında diğer bir suçu olduğu anlaşılsa bile bu hal davaların birleştirilmesine sebep teşkil edemez.

Müsadereye tâbi olan kaçak eşya veya nakil vasıtası alât edavat zaptolunup da;

a) Maznunun kim olduğu tesbit edilmemiş ise,

b) Duruşmanın muvakkaten tatiline karar verilmiş ve bu durum bir sene devam etmiş ise,

Eşyanın müsaderesine karar verilir ve 5 gün içinde keyfiyet münasip vasıtalarla ilân edilir.

İlân tarihinden itibaren 15 gün içinde alâkalılarca selâhiyetli mahkemeye itiraz edilmezse müsadere kararı katileşir."

Mahkemece" bu maddenin ikinci fıkrasında yeralan hükmün iptali istenmektedir.

2- 13/7/1965 günlü, 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 6. maddesi şöyledir :

"Cezaların ertelenmesi :

Madde 6- Adliye mahkemelerinde para cezasından başka bir ceza ile mahkûm olmayan kimse, işlediği bir suçtan dolayı ağır veya hafif para veya 6 aya kadar ağır hapis veya bir yıla kadar hapis veya hafif hapis cezalarından biriyle mahkûm olur ve geçmişteki hali ile, ahlâki temayüllerine göre Cezasının ertelenmesi ileride cürüm işlemekten çekinmesine sebep olacağı hakkında mahkemece kanaat edinilirse bu cezanın ertelenmesine hükmolunabilir. Bu halde ertelemenin sebebi hükümde yazılır.

Fiilin işlendiği zamanda 15 yaşını bitirmemiş küçüklerin mahkûm oldukları ağır hapis cezası 2 seneden, hapis ve hafif hapis cezası 3 seneden; 15 yaşını doldurmuş olupta 18 yaşını ikmal etmemiş olanlar ile 70 yaşına varmış ihtiyarların mahkûm oldukları ağır hapis cezası bir seneden, hapis veya hafif hapis cezası 2 seneden fazla olmadığı hallerde de yukarıdaki fıkra, hükümleri uygulanabilir.

Bazı suçlara ilişkin cezalar ile, askerî suçlar ve disiplin suçlarına ilişkin cezaların ertelenemeyeceğine dair özel kanun hükümleri saklıdır."

3- 1/3/1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 89. maddesi şöyledir:

"Madde 89- Adliye Mahkemelerince para cezasından başka bir ceza ile mahkûm olmayan kimse işlediği bir suçtan dolayı ağır veya hafif para cezaları veya muvakkat sürgün yahut 6 ay ve daha az hapis ve hafif hapis cezalarından biri ile mahkûm olur ve geçmişteki hali ile, ahlâki temayüllerine göre cezanın tecili ilerde cürüm işlemekten çekinmesine sebep olacağı hakkında mahkemece kanaat edilirse, bu cezanın teciline hükmolunabilir. Bu halde tecilin sebebi hükümde yazılır."

4- Mahkemenin iptal istemine dayanak gösterdiği Anayasa maddeleri şunlardır :

"Madde 2- Türkiye Cumhuriyeti, insan haklarına ve Başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, millî, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devletidir."

"Madde 8- Kanunlar Anayasa'ya aykırı olamaz.

Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır."

"Madde 12- Herkes, dil, ırk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ayırımı gözetilmeksizin, kanun önünde eşittir.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

IV-

İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca 1/7/1977 gününde Kani Vrana, Şevket Müftügil, Ahmet Akar, Halit Zarbun, Abdullah Üner, Ahmet Koçak, Sekip Çopuroğlu, Fahrettin Uluç, Muhittin Gürün, Lûtfi Ömerbaş, Ahmet Erdoğdu, Hasan Gürsel, Ahmet Salih Cebi Nihat O. Akçakayalıoğlu ve Ahmet H. Boyacıoğlu'nun katılmalarıyla yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından işin esasının incelenmesine oybirliği ile karar verilmiştir.

V.

ESASIN İNCELENMESİ

İşin esasına ilişkin rapor, Mahkemenin dayandığı gerekçelerle Anayasa maddeleri, ilgili kanun hükümleri, Yasama Meclisleri tutanakları okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü :

İtiraz

konusu kural, Ceza hükümlerini taşıyan kimi kanunlarda da yer almıştır. Nitekim

"Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makineleri hakkında"

13/12/1968 günlü, 1072 sayılı Kanunun 2. maddesinde aynı nitelikte bir kural

bulunmaktadır. İtiraz yoluyla gelen bir davada, sözü geçen kanundaki bu kuralın

iptali istenmiş, fakat Anayasa Mahkemesince Anayasaya aykırılık nedeni görülmeyerek

itiraz reddedilmiştir. Ayrıntılı gerekçeler 13/6/1977 günlü 15965 sayılı Resmi

Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin E. 1977/3, K 1977/19 Sayılı 24/3/1977

günlü kararında belirtilmiş olduğundan burada yenilenmesine gerek

bulunmamıştır. Gösterilen gerekçeler 7/1/1932 günlü 1918 sayılı Kaçakçılığın

Men ve Takibine Dair Kanunun 29/8/1956 günlü, 6829 sayılı Yasa ile değişik 58.

maddesinde yeralan itiraz konusu hüküm için de geçerlidir. Aynı nedenlerle bu

hükme yönelen itirazın reddine karar verilmelidir.

VI-

O. Akçakayalıoğlu

Üye

Ahmet

H. Boyacıoğlu