AYM Norm Denetimi E.1997/29 K.1998/19

Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun"un geçici 1. maddesinin, Anayasa'nın 10., 12., 13., 49. ve 70. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Güvenlik görevlisi olarak çalışırken yapılan güvenlik soruşturması sonucunda hizmet akdi feshedilen davacının sınavsız göreve başlatılmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın temyiz aşamasında, 4045 sayılı Yasa'nın geçici 1. maddesinin Anayasa'ya aykırılığı savını ciddî bulan Danıştay Onikinci Dairesi iptali için başvurmuştur.

III- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

26. 10.1994 günlü, 4045 sayılı Yasa'nın iptali istenilen geçici 1. maddesi şöyledir:

"Geçici Madde 1- 12.9.1980 tarihinden sonra bakanlıklar ile

kamu kurum ve kuruluşlarında açılan kamu görevine ve işçiliğe giriş sınavını

kazanıp da haklarında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda sakıncalı

olduğunun bildirilmesi nedeniyle göreve ve işe alınmayanlar ile alındıktan

sonra görevine ve işine son verilenler, ilgili mevzuatında veya toplu iş

sözleşmelerinde öngörülen niteliklerin kaybedilmemiş olması koşuluyla yaş şartı

aranmaksızın bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kamu kurum ve

kuruluşlarınca açılacak sınavlara, önceki güvenlik soruşturmaları dikkate

alınmaksızın katılabilirler. Açılan sınavları kazanmaları sonucu göreve ve işe

alınanlara geçmişe yönelik olarak aylık ve diğer özlük hakları verilmez ve

açıkta geçen süreleri değerlendirilmez. Bu konu ile ilgili olarak yargıya

intikal etmiş olanlardan henüz haklarında yargı kararı kesinleşmemiş olanlar

hakkında da bu Kanun hükümleri uygulanır."

B- Dayanılan Anayasa Kuralları

Başvuru kararında dayanılan Anayasa kuralları şunlardır:

1- "MADDE 10.- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar."

2- "MADDE 12.- Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.

Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder."

3- "MADDE 13.- Temel hak ve hürriyetler, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünün, millî egemenliğin, Cumhuriyetin, millî güvenliğin, kamu düzeninin, genel asayişin, kamu yararının, genel ahlâkın ve genel sağlığın korunması amacı ile ve ayrıca Anayasanın ilgili maddelerinde öngörülen özel sebeplerle, Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak kanunla sınırlanabilir.

Temel hak ve hürriyetlerle ilgili genel ve özel sınırlamalar demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olamaz ve öngörüldükleri amaç dışında kullanılamaz.

Bu maddede yer alan genel sınırlama sebepleri temel hak ve hürriyetlerin tümü için geçerlidir."

4- "MADDE 49.- Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir.

Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak, çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alır.

Devlet, işçi - işveren ilişkilerinde çalışma barışının sağlanmasını kolaylaştırıcı ve koruyucu tedbirler alır."

5- "MADDE 70.- Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir.

Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez."

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca, Yekta Güngör ÖZDEN, Güven DİNÇER, Selçuk TÜZÜN, Ahmet N. SEZER, Samia AKBULUT, Haşim KILIÇ, Yalçın ACARGÜN, Mustafa BUMİN, Ali HÜNER, Lütfi F. TUNCEL ve Fulya KANTARCIOĞLU'nun katılmalarıyla 18.3.1997 gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, sınırlama sorununun esas inceleme evresinde ele alınmasına oybirliğiyle karar verilmiştir.

V- ESASIN İNCELENMESİ

Başvuru kararı ile ekleri, işin esasına ilişkin rapor, iptali istenilen Yasa kuralı ile dayanılan Anayasa kuralları, bunların gerekçeleri ve öteki yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A- Davada Uygulanacak Kural Sorunu

Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve

Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler, bakmakta

oldukları davalarda uygulayacakları yasa ya da kanun hükmünde kararname

kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü

aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için Anayasa

Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir

mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış

ve Mahkeme'nin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen

kuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa

kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya

davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan

kurallardır.

İtiraz yoluna başvuran Danıştay Onikinci Dairesi, 4045 sayılı

Yasa'nın geçici 1. maddesinin tamamının iptalini istemiştir. Maddenin birinci

tümcesinde, 12.9.1980 tarihinden sonra bakanlıklar ile kamu kurum ve

kuruluşlarında açılan sınavları kazanıp da yapılan güvenlik soruşturması

sonunda sakıncalı görülerek göreve ve işe alınmayanlar ile alındıktan sonra

görevine ve işine son verilenlerin, bazı koşullarla açılacak sınavlara

katılabilecekleri; ikinci tümcesinde, açılan sınavları kazanmaları sonucu

göreve ve işe alınanlara geçmişe yönelik olarak aylık ve diğer haklarının

verilmeyeceği, açıkta geçen sürelerinin değerlendirilmeyeceği; üçüncü

tümcesinde de, konu ile ilgili olarak yargıya intikal etmiş olanlar hakkında da

bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

Görülmekte olan davada, hakkındaki güvenlik soruşturması nedeniyle işine son verilen davacının, 4045 sayılı Yasa uyarınca işe başlatılması için yaptığı başvuru, yeniden sınava katılması gerektiği belirtilerek rededilmiştir. Bu durumda, itiraz konusu geçici 1. maddenin ikinci ve üçüncü tümcelerinin davada uygulanma olanağı bulunmadığından, bunlara ilişkin itirazın başvuran Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine karar verilmiştir.

B- Sınırlama Sorunu

4045 sayılı Yasa'nın itiraz konusu geçici 1. maddesinin birinci tümcesinde, bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarında açılan kamu görevine ve işçiliğe giriş sınavını kazanıp da haklarında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz çıkması nedeniyle göreve ve işe alınmayanlar ile işe alındıktan sonra görevine ve işine son verilenlerin yeniden sınava katılabilecekleri belirtilmiştir. Davacı "Kamu kurum ve kuruluşlarında açılan işçiliğe giriş sınavını kazanıp da, haklarında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda sakıncalı olduğunun bildirilmesi nedeniyle işe alındıktan sonra işine son verilenler"den olduğundan incelemenin bunlar yönünden yapılmasına karar verilmiştir.

C- Anayasa'ya Aykırılık Sorunu

Başvuru kararında, itiraz konusu geçici 1. maddede, 12.9.1980 tarihinden sonra açılan kamu görevine ve işçiliğe giriş sınavını kazanıp da yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz çıkması nedeniyle göreve ve işe alınmayanlar ile görevine ve işine son verilenlerin, göreve veya işine geri dönebilmeleri için yeniden sınava girme şartının getirilmesine karşın, geçici 2. ve 3. madde kapsamında bulunanlar hakkında herhangi bir sınav koşulu aranmaksızın görevlerine iade edileceklerinin öngörüldüğü, bunun da Anayasa'nın 10., 12., 13., 49. ve 70. maddelerine aykırılık oluşturduğu ileri sürülmüştür.

Anayasa'nın 10. maddesinde, "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inaç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar" denilmektedir.

Buna göre, yasaların uygulanmasında, dil, ırk, renk, cinsiyet,

siyasî düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ayrılığı gözetilmemesi ve bu

nedenlerle, eşitsizliğe yol açılmaması gerekir. Bu ilkeyle, aynı durumunda

olanlara ayrı kuralların uygulanması ve ayrıcalıklı kişi ve topluluklar

yaratılması engellenmektedir. Yasa önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı

kurallara bağlı olacağı anlamına gelmez; kimilerinin Anayasa'nın 13.

maddesinde öngörülen nedenlerle, değişik kurallara bağlı tutulmaları eşitlik

ilkesine aykırılık oluşturmaz. Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da

topluluklar için değişik kuralları ve değişik uygulamaları gerektirebilir. Aynı

hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar ayrı kurallara bağlı

tutulursa Anayasa'da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmiş olmaz.

İtiraz konusu geçici 1. maddede, 12.9.1980 tarihinden sonra açılan

kamu görevine ve işçiliğe giriş sınavını kazanıp da, yapılan güvenlik

soruşturmasının olumsuz çıkması nedeniyle göreve ve işe alınmayanlar ile

görevine veya işine son verilenlerin, göreve veya işe geri dönebilmeleri için

bazı koşulların yanısıra yeniden sınava girmeleri ve kazanmaları koşulu da

öngörülmüştür. Geçici 2. ve 3. maddelerde ise, bir kamu kurumunda çalışmakta

iken 12.9.1980 tarihinden başlayarak 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu gereğince,

genel güvenlik, asayiş veya kamu düzeni açısından çalışmaları sakıncalı

görülenlerden sıkıyönetim komutanlıklarının istemleri üzerine bir daha

kamu görevine alınmamak üzere görevine son verilenler ile Türk Ceza Kanunu'nun

140, 141, 142 ve 163. maddeleri kapsamına giren fiillerinden dolayı

mahkûmiyetlerine karar verilmesi nedeniyle görevlerine

veya işlerine son verilenlerin, bu Yasa'nın yürürlüğe girmesinden sonra belli süreler içinde, müracaatları halinde, eski görevlerine veya eşdeğer bir göreve iade edilecekleri kabul edilmiştir.

4045 sayılı Yasa'nın genel gerekçesinde, 12.9.1980 tarihinden sonra yanlış ve hukuksal dayanaktan yoksun bilgi ve belgelerle görevlerine ve işlerine son verilen, görev ve işyerleri değiştirilen memurlar ile diğer kamu görevlilerinin ve işçilerin yeniden göreve ve işlerine dönebilmelerine olanak verilerek ülkede toplumsal barışı sağlamak, kamu vicdanını rahatlatmak amacıyla bu tasarının hazırlandığı belirtilmiştir.

Yasa'nın geçici 1. maddesinde, haklarında yapılan güvenlik

soruşturması sonucunda sakıncalı olduğunun bildirilmesi nedeniyle göreve ve işe

alınmayanlar ile alındıktan sonra görevlerine ve işine son verilenlerin, ilgili

mevzuatlarında veya toplu iş sözleşmelerinde öngörülen nitelikleri

kaybetmemeleri koşuluyla yaşlarına bakılmaksızın açılacak sınavlara katılarak

başarılı olmaları halinde yeniden göreve ve işe alınmalarının öngörülmesine

karşın, geçici 2. maddesinde, sıkıyönetim komutanlıklarının istemleri

üzerine görev ve işine son verilen geçici 3. maddesinde de, Türk Ceza

Kanunu'nun yürürlükten kaldırılan 140., 141., 142. ve 163. maddeleri kapsamına

giren fiillerden yargılanarak hüküm giymeleri nedeniyle görevlerine son

verilen, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile işçiler için sınava girerek

başarılı olma koşulu aranmaksızın görevlerine ve işlerine alınmalarına olanak

sağlanmıştır.

Değişik merciilerin farklı nedenlere dayanan kararlarıyla sakıncalı görülerek görev ve işlerine son verilenler bu sakıncalı durumun kaldırılmasıyla aynı hukuksal konuma getirilmiş olmaktadırlar. Anayasa'nın 13. maddesindeki nedenler bulunmadan aynı durumda olan bu kişilerin görev ve işe alınmalarında farklı koşullara bağlı tutulmalarını öngören itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesine aykırı olması nedeniyle iptali gerekir.

İtiraz konusu kuralın, Anayasa'nın temel hak ve hürriyetlerin niteliğine ilişkin 12., çalışma hakkı ve ödevini düzenleyen 49. ve kamu hizmetine girme hakkı tanıyan 70. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir.

Samia AKBULUT, Lütfi F. TUNCEL, Mustafa YAKUPOĞLU ve Fulya KANTARCIOĞLU bu görüşlere katılmamışlardır.

KARŞIOY

YAZISI

26.10.1994 günlü, 4045 sayılı Yasa'nın geçici 1. maddesi ile güvenlik soruşturmasının olumsuz olması nedeniyle görevlerine son verilenlerin, daha önce sınav kazanmış olmalarına karşın göreve dönebilmeleri için yeniden sınava girme şartı getirildiği, geçici 2. ve geçici 3. maddelerinde ise sınav koşulu aranmaksızın görevlerine iadelerinin öngörüldüğü, Yasa'nın kendi maddeleri ile Anayasa'nın 10. maddesindeki eşitlik ilkesinin zedelendiği itirazen ileri sürülmüştür.

4045 sayılı Yasa'nın geçici 1. maddesinde 12.9.1980 tarihinden sonra bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarında açılan kamu görevine ve işçiliğe giriş sınavını kazanıp da haklarında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda sakıncalı olduğunun bildirilmesi nedeniyle göreve ve işe alınmayanlar ile alındıktan sonra görevine ve işine son verilenlerin bu kanun yürürlüğe girdikten itibaren kamu kurum ve kuruluşlarınca açılacak sınavlara önceki güvenlik soruşturmaları dikkate alınmaksızın katılabilecekleri belirtilmektedir.

4045 sayılı Yasa'nın geçici 2. maddesinde, bir kamu kurumunda

çalışmakta iken, 12.9.1980 tarihinden sonra, 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu

uyarınca, sıkıyönetim komutanları tarafından, o kamu hizmetini yürütmesi

sakıncalı bulunarak, bir daha kamu hizmetlerinde çalıştırılmamak üzere görevine

son verilenlerin durumu düzenlenmektedir. Yasa kuralına göre bu kişiler, eğer

kamu görevine girdikleri tarihteki ilgili mevzuatta öngörülmüş olan nitelikleri

yitirmemişlerse, 4045 sayılı Yasa'nın yürürlük tarihinden itibaren altı ay

içinde kurumlarına başvururlarsa yaş şartı aranmaksızın (emeklilik yaş haddini

aşılmamış olması koşuluyla) ve sınavsız olarak eski görevlerine veya

eşdeğer bir göreve atanacaklardır. Bu atama, başvuru tarihinden itibaren 60 gün

içinde olacak ve bu kişilerin görevlerine son verildiği tarihte almakta

oldukları aylık derecesine eşit derecenin aynı kademesine yapılacaktır. Yasa,

geçici 2. madde kapsamına girenleri, kurumlarına başvurmaları durumunda,

bu kişileri ilk başvuru tarihinden sonra yapılmış mevzuat değişikliklerini de

dikkate almaksızın görevlerine iade etmektedir.

Yasa'nın geçici 3. maddesinde ise görevdeyken Türk Ceza Kanunu'nun 140., 141., 142. ve 163. maddelerinde sayılan fiilleri işleyerek mahkûm olmaları nedeniyle görevlerine son verilen memurlar, kamu görevlileri ve işçilere, Türk Ceza Kanunu'nun bu maddeleri 3713 sayılı Terörle Mücadele Yasası'nın 23. maddesi ile kaldırıldığından göreve sınavsız atanma olanağı getirilmiştir.

Kanun önünde eşitlik ilkesinin düzenlendiği Anayasa'nın 10.

maddesinde, herkesin ayrım gözetilmeksizin yasa önünde eşit olduğu belirtilmiş,

devlet organları ile idare makamlarına bütün işlemlerinde yasa önünde eşitlik

ilkesine uygun olarak hareket etme zorunluluğu yüklenmiştir. Eşitlik ilkesi,

hukukî açıdan aynı durumda bulunanlar arasındaki eşitliktir. Hukukî

durumlarındaki farklılık nedeniyle bazı kimselerin, ayrı kurallara bağlı

tutulması, kanun önünde eşitlik ilkesinin ihlâli anlamına gelmez. Başka

bir deyişle, Anayasa'nın öngördüğü eşitlik, mutlak anlamda bir eşitlik olmayıp

haklı nedenlerin bulunması durumunda farklı uygulamalara olanak veren bir

ilkedir. Durumlardaki değişikliğin doğurduğu zorunluluklar nedeniyle kamu

yararı ya da başka haklı nedenlere dayanılarak yasalarla farlı uygulamalar

getirilebilir.

Yasa'nın geçici 2. maddesinde adı geçen kişilerin hukukî durumları sıkıyönetimin kalkması, geçici 3. maddesinde sayılan kişilerin mahkûm olmalarına neden olan Türk Ceza Kanunu'ndaki maddelerin daha sonraki bir kanunla suç olmaktan çıkarılmaları nedeniyle memuriyetten çıkarılmadan önceki duruma dönmüştür. Geçici 1. maddede sayılan kişilerin güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçları ise 4045 sayılı Yasa yürürlüğe girinceye kadar devam etmektedir.

Güvenlik soruşturmasının olumsuz olması nedeniyle görevlerine son verilenler ile sıkıyönetim komutanları tarafından işine son verilenler ve Türk Ceza Kanunu'nun 140., 141., 142. ve 163. maddelerindeki suçlarından mahkum olmaları sonucu işine son verilenlerin hukukî durumlarındaki farklılığa, kamu yararı ve genel asayiş nedenlerine dayanılarak farklı uygulamalar getirilmesinin Anayasa'ya aykırılık oluşturmadığı görüşündeyim.

Başkan

Ahmet Necdet

SEZER

Başkanvekili

Samia AKBULUT

Üye

Haşim KILIÇ

Üye

Yalçın ACARGÜN

Üye

Mustafa BUMİN

Üye

Sacit ADALI

Üye

Ali HÜNER

Üye

Lütfi F.

TUNCEL

Üye

Mustafa

YAKUPOĞLU

Üye

Fulya

KANTARCIOĞLU

Üye

Mahir Can

ILICAK

KARŞIOY

GEREKÇESİ

26.10.1994 günlü, 4045 sayılı Yasa'nın Geçici 1. maddesinin

12.9.1980 tarihinden sonra bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarında açılan

kamu görevine ve işçiliğe giriş sınavını kazanıp da haklarında yapılan güvenlik

soruşturması sonucunda sakıncalı olduğunun bildirilmesi nedeniyle göreve ve işe

alınmayanlar ile alındıktan sonra görevine ve işine son verilenlerin ilgili

mevzuatında veya toplu iş sözleşmelerinde öngörülen niteliklerin kaybedilmemiş

olması koşuluyla yaş şartı aranmaksızın bu Kanun'un yürürlüğe girdiği

tarihten itibaren kamu kurum ve kuruluşlarınca açılacak sınavlara önceki

güvenlik soruşturmaları dikkate alınmaksızın katılabileceklerine ilişkin ilk

tümcesi "kamu kurum ve kuruluşlarında açılan işçiliğe giriş sınavını

kazanıp da, haklarında yapılan güvenlik soruşturması sonucunda sakıncalı

olduğunun bildirilmesi nedeniyle işe alındıktan sonra işine son

verilenler" yönünden incelenmiştir.

Başvuru kararında, güvenlik soruşturmasının olumsuz olması

nedeniyle görevine veya işine son verilenlerin ilgili mevzuatında veya toplu iş

sözleşmesinde öngörülen niteliklerin kaybedilmemiş olması koşuluyla yaş şartı

aranmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarınca açılacak sınavlara, önceki güvenlik

soruşturmaları dikkate alınmaksızın katılabilmelerine olanak sağlayan

itiraz konusu kural kapsamına girenlerin, kamu görevine ve işçiliğe

dönebilmeleri için sınav koşulu arandığı halde Yasa'nın 1402 sayılı Sıkıyönetim

Kanunu ile ek ve değişikliklerine göre görevlerine son verilenlerin görevlerine

dönmelerine ilişkin Geçici 2. madde ile 3713 sayılı Terörle Mücadele

Kanunu'nun 23. maddesi ile yürürlükten kaldırılan Türk Ceza Yasası'nın 140.,

141., 142. ve 163. maddelerine göre mahkum olmaları nedeniyle görevlerine son

verilenlerin görevlerine dönmelerine ilişkin Geçici 3. maddede sınav

koşulunun aranmadığı bu durumun Anayasa'nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik

ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin pek çok kararında açıklandığı gibi Anayasa'nın 10. maddesinde öngörülen eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin yasalarca aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak ve bu kişilere yasa karşısında ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Anayasa'nın amaçladığı eylemli değil, hukuksal eşitliktir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar ayrı kurallara bağlı tutulursa Anayasa'nın öngördüğü eşitlik ilkesi çiğnenmiş olmaz.

Bu değerlendirmeye göre iki ve daha çok sayıdaki hukuk normunun

eşitlik ilkesi yönünden karşılaştırılabilmesinin ön koşulu bunların aynı

durumda olanların hukuksal durumuna ilişkin olmasıdır. Oysa başvuru kararında,

itiraz konusu kuralla karşılaştırılan Geçici Madde 2 ile Geçici Madde 3'de söz

edilen kişilerin hukuksal konumları farklıdır. Geçici Madde 2'de 1402 sayılı

Sıkıyönetim Kanunu'na göre sıkıyönetim komutanlıklarının istemi üzerine

görevine son verilenlerden Geçici Madde 3'de ise Türk Ceza Kanunu'nun 140.,

141., 142. ve 163. maddelerine göre mahkum olmaları nedeniyle görevine son

verilenlerden söz edilmektedir. Her iki durumda da göreve son vermenin nedeni

güvenlik soruşturması değildir. Ayrıca hakkında yapılan güvenlik

soruşturmasının olumsuz olması nedeniyle itiraz konusu Geçici Madde 1'e göre

işine son verilenlerin, yargıya başvurarak görevlerine dönebilme olanakları

bulunmaktadır. Buna karşın 1402 sayılı Yasa'nın Ek 3. maddesi

ile, sıkıyönetim komutanlarının işlemlerine karşı iptal davası açma yolu

kapatılmıştır. Mahkumiyet sonucu göreve son vermelerde de yargı yoluna

başvurmanın işin niteliğinin buna elverişli olmaması nedeniyle olumlu sonuçlanması

olanağının bulunmadığı dikkate alındığında Ek 2 ve 3. maddelerde sözü edilen

kişilerle Ek Madde 1'de belirtilenlerin aynı hukuksal durumda olmadıkları

anlaşılmaktadır.

Eşitlik, ancak aynı durumda bulunanlar arasında söz konusu olabileceğinden, farklı hukuksal konumların eşitlik ilkesi yönünden karşılaştırılmaları olanaklı değildir.

Açıklanan nedenlerle, itiraz konusu kuralın eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle iptali yolundaki çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.

Üye

Samia AKBULUT

Üye

Lütfi F.

TUNCEL

Üye

Mustafa YAKUPOĞLU

Üye

Fulya

KANTARCIOĞLU