AYM Norm Denetimi E.2002/49 K.2002/37

Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU

1.3.1926 günlü, 765 sayılı "Türk Ceza Kanunu"nun, 4421 sayılı Yasa ile değiştirilen Ek 2. ve aynı Yasa ile eklenen Ek 6.

maddelerinin, Anayasa'nın 38. maddesine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

31.7.2000 tarihinde, işlediği tehlikeli vasıta kullanmak suçundan ön ödeme ihtarına uymayan sanık hakkında açılan kamu davasında, 1.3.1926 günlü, 765 sayılı "Türk Ceza Kanunu"nun Ek 2. ve Ek 6. maddelerini Anayasaya aykırı bulan Mahkeme iptali için başvurmuştur.

III- YASA METİNLERİ

İtiraz konusu 765 sayılı "Türk Ceza Kanunu"nun Ek 2. ve Ek 6. maddeleri şöyledir:

1- "EK MADDE 2- a) Ek 1 inci madde kapsamına giren,

b) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar yürürlüğe giren,

c) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra kabul edilen,

Kanunlardaki para cezaları, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tesbit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır."

2- "EK MADDE 6- Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (l) numaralı bendi ile 5 inci maddesinin altı ve dokuzuncu fıkrasındaki miktarlar için de Ek 2 nci madde hükmü uygulanır."

IV- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, dava dosyası ve ekleri, ilk inceleme raporu, iptali istenilen yasa kuralları, dayanılan Anayasa kuralı, bunların gerekçeleri ve diğer belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Başvuru kararında, itiraz konusu kuralın Anayasa'nın 38. maddesine aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenmiştir.

Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve

Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 28. maddesine göre, mahkemeler, bakmakta

oldukları davalarda uygulayacakları kanun ya da kanun hükmünde kararname

kurallarını Anayasa'ya aykırı görürler veya taraflardan birinin ileri sürdüğü

aykırılık savının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için Anayasa

Mahkemesi'ne başvurmaya yetkilidirler. Ancak, bu kurallar uyarınca bir

mahkemenin Anayasa Mahkemesi'ne başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış

ve Mahkeme'nin görevine giren bir davanın bulunması ve iptali istenen

kuralların da o davada uygulanacak olması gerekmektedir. Uygulanacak yasa

kuralları, davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya

davayı sonuçlandırmada olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.

İtiraz yoluna başvuran Mahkeme'nin bakmakta olduğu davada, sanığa yüklenen suç kabahat nev'inden olan tehlikeli vasıta kullanma suçudur. Bu suç, TCK.nun 565. maddesinde düzenlenmiş olup maddede yazılı ceza yirmi güne kadar hafif hapis ve yirmi liraya kadar hafif para cezasıdır.

Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesinde, suçların, cezalarına göre ağırlıkları gözetilerek zamanaşımı süreleri düzenlenmiştir.

Yargıtay'ın konuya ilişkin kararlarında, Türk Ceza Kanunu'nun 565. maddesine uyan suçlara ait dava zamanaşımı süresinin hesaplanmasında, maddede nev'ileri farklı olmak üzere gösterilen cezalardan hafif para cezasından daha ağır hürriyeti bağlayıcı ceza olan hafif hapis cezasının yukarı haddinin esas alınacağı kabul edilmiştir.

Bu duruma göre, tehlikeli vasıta kullanma suçu TCK. nın 102. maddesinin altıncı bendinde belirtilen altı aylık aslî zamanaşımı süresine tâbidir. Aynı yasanın 105. maddenin ikinci fıkrasında suç tarihinden itibaren bir sene içinde mahkûmiyet kararı verilmemesi halinde hukuku âmme dâvasının müruru zamana uğrayacağı, 117. maddesinde de, dava ve ceza zamanaşımının re'sen tatbik olunacağı ve bundan maznun'un ve mahkûm'un vazgeçemeyeceği belirtilmiştir.

İddianamede belirtilen suç tarihi 31.7.2000 olup, bu tarihten itibaren bir sene içinde mahkûmiyet kararı verilmemiş olması nedeniyle 31.7.2001 de kamu davası müruru zamana uğramıştır. Bu tarihten sonra mahkemenin verebileceği karar, zamanaşımı nedeniyle kamu davasının ortadan kaldırılması kararıdır.

Bu nedenle, dava zamanaşımının gerçekleşmesiyle uygulanma olasılığı kalmayan itiraz konusu kuralların iptaline yönelik itirazın, başvuran mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KANTARCIOĞLU

Üye Rüştü SÖNMEZ Üye Ertuğrul ERSOY Üye Tülay TUĞCU Üye Ahmet AKYALÇIN Üye Enis TUNGA