AYM Norm Denetimi E.2012/155 K.2013/4

edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

Bursa2. Çocuk Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU

26.9.2004 günlü, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 168. maddesinin Anayasa'nın 2. ve 5. maddelerine aykırılığı savıyla iptali istemidir.

I- OLAY

Yağma suçu sonucunda elde edilen suç eşyasının kabul edilmesi suçundan dolayı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 165. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince cezalandırılması istemiyle sanık hakkında açılan kamu davasında, 5237 sayılı Kanun'un 168. maddesinde öngörülen etkin pişmanlık hükümlerinin anılan Kanun'un 165. maddesi yönünden uygulanmaması nedeniyle itiraz konusu kuralın, Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

II- YASA METİNLERİ

A- İtiraz Konusu Yasa Kuralı

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusu 168. maddesi şöyledir:

'(1) Hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflâs, taksirli iflâs (') suçları tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce, failin, azmettirenin veya yardım edenin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde, verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.

(2) Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir.

(3) Yağma suçundan dolayı etkin pişmanlık gösteren kişiye verilecek cezanın, birinci fıkraya giren hallerde yarısına, ikinci fıkraya giren hallerde üçte birine kadarı indirilir.

(4) Kısmen geri verme veya tazmin halinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için, ayrıca mağdurun rızası aranır.

(5) (Ek: 2/7/2012-6352/84 md.) Karşılıksız yararlanma suçunda, fail, azmettiren veya yardım edenin pişmanlık göstererek mağdurun, kamunun veya özel hukuk tüzel kişisinin uğradığı zararı, soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin etmesi halinde kamu davası açılmaz; zararın hüküm verilinceye kadar tamamen tazmin edilmesi halinde ise, verilecek ceza üçte birine kadar indirilir. Ancak kişi, bu fıkra hükmünden iki defadan fazla yararlanamaz.'

B- Dayanılan Anayasa Kuralları

Başvuru kararında, Anayasa'nın 2. ve 5.maddelerinedayanılmıştır.

III- İLK İNCELEME

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru kararı ve ekleri, Anayasa Mahkemesi Raportörü Mustafa ÇAĞATAY tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu yasa kuralı ve dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri ve diğer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A- Uygulanacak Kural Sorunu

Anayasa'nın 152. ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve

Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 40. maddesinegöre, bir davaya bakmakta

olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacakbir

kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasa'ya aykırıgörürseveya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık

iddiasının ciddi olduğu kanısına varırlarsa o hükmün iptali için Anayasa

Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak, bu kurallar uyarınca bir mahkemenin

Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve görevine

giren bir dava bulunması ve iptali istenen kuralın da o davada uygulanacak

olması gerekmektedir. Uygulanacak kanun kuralları, davanın değişik evrelerinde

ortaya çıkan sorunların çözümünde ve davayı sonuçlandırmada olumlu ya da

olumsuz yönde etki yapacak nitelikte bulunan kurallardır.

Başvuru kararında, 5237 sayılı Kanun'un 168. maddesinin tamamının

iptali istenmektedir. 5237 sayılı Kanun'un iptali istenen 168.maddesinin (1)

numaralı fıkrasında,5237 sayılı Kanun'un 'İkinci Kitap'ının 'İkinci

Kısım'ının 'Onuncu Bölüm'ünde yer alan 'Malvarlığına Karşı Suçlar'

içerisindeki bazı suçlarda etkin pişmanlık halinin kapsadığı suçlar ile etkin

pişmanlığın kovuşturma başlamadan önce gerçekleşmesi durumunda uygulanacak ceza

indirim oranı düzenlenirken, maddenin diğer fıkralarında ise (1) numaralı

fıkraya bağlı olarak uygulanacak kurallara yer verilmiştir.Bakılmakta olan

davanın konusunu, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma kapsamını belirleyen

168. maddenin (1) numaralı fıkrasındaki düzenlemenin iptali istemi

oluşturmaktadır. Dolayısıyla, 168. maddenin (2), (3), (4) ve (5) numaralı

fıkraları, davada uygulanacak kural niteliğinde değildir.

Açıklanan nedenlerle, 5237 sayılı Kanun'un 168. maddesinin(2), (3), (4) ve (5) numaralı fıkralarına ilişkin başvurunun, Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

B- On Yıllık Süre Sorunu

Anayasa'nın'Anayasaya Aykırılığın Diğer Mahkemelerde İleri

Sürülmesi'başlığını taşıyan 152. maddesinin son fıkrasında,'Anayasa

Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği red kararının Resmî Gazetede

yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya

aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuruda bulunulamaz.'ve 6216 sayılı Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un'Başvuruya

Engel Durumlar'başlığını taşıyan 41. maddesinin (1) numaralı fıkrasında da'Mahkemenin

işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazetede yayımlanmasından

itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasaya aykırılığı iddiasıyla

itiraz başvurusu yapılamaz.'hükümlerine yer verilmiştir.

5237 sayılı Kanun'un 168. maddesinin (1) numaralı fıkrasına yönelik olarak daha önce yapılan itiraz başvurusu, Anayasa Mahkemesinin 26.2.2009 günlü, E.2007/46, K.2009/36 sayılı kararıyla esastan reddedilmiş ve bu karar 5.6.2009 günlü, 27249 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Anayasa Mahkemesince işin esasına girilerek, 5237 sayılı Kanun'un 168. maddesinin (1) numaralı fıkrasının Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verildiğinden, bu konuda yeni bir başvurunun yapılabilmesi için kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı 5.6.2009 tarihinden başlayarak geçmesi gereken on yıllık süre henüz dolmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası ve 6216 sayılı Kanun'un 41. maddesinin (1) numaralı fıkrası gereğince itiraz başvurusunun reddi gerekir.

ALTAN

Üye

Mehmet ERTEN

Üye

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Üye

Osman Alifeyyaz PAKSÜT

Üye

Zehra Ayla

PERKTAŞ

Üye

Recep KÖMÜRCÜ

Üye

Burhan ÜSTÜN

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Nuri NECİPOĞLU

Üye

Celal Mümtaz

AKINCI

Üye Erdal TERCAN Üye Muammer TOPAL Üye Zühtü ARSLAN