AYM Norm Denetimi E.2018/146 K.2018/103

edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU

19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 143. maddesinin altıncı fıkrasının Anayasa’nın 2., 10. ve 11. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline karar verilmesi talebidir.

OLAY

Devam eden alacak davasında, davacının yaptığı işlemlerin ve bununla ilgili olarak düzenlenen kâğıtların her türlü harçtan istisna tutulmasını öngören kuralın Anayasa’ya aykırılık iddiasını ciddi bulan Mahkeme, iptali için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENİLEN KANUN HÜKMÜ

5411 sayılı Kanun’un 143. maddesinin itiraz konusu altıncı fıkrası şöyledir:

“Bu Kanun kapsamında kurulan varlık yönetim şirketleri ile 4743

sayılı Malî Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda

Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3 üncü

maddesinin yedinci fıkrası uyarınca Kurulun çıkarmış olduğu yönetmelik

kapsamında kurulan varlık yönetim şirketlerinin yaptıkları işlemler ve bununla

ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar, kuruluş işlemleri de dâhil olmak üzere

kuruldukları takvim yılı ve bunu izleyen beş yıl süresince 488 sayılı Damga

Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisinden, 492 sayılı Harçlar Kanununa

göre ödenecek harçlardan, her ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek

tutarlar 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta

muameleleri vergisinden, kaynak kullanımını destekleme fonuna yapılacak

kesintilerden ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 39 uncu

maddesi hükmünden istisnadır.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü (İçtüzük) hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında, başvuru ve ekleri Raportör Sadettin CEYHAN tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu Kanun hükmü okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa

Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Anayasaya

aykırılığın mahkemelerce ileri sürülmesi” kenar başlıklı 40. maddesinde

Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla yapılacak başvurularda izlenecek yöntem

belirtilmiştir. Maddenin (1) numaralı fıkrasında, bir davaya bakmakta olan

mahkemenin, bu davada uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi

hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi hâlinde veya taraflardan birinin ileri

sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda, bu

fıkrada sayılan belgeleri dizi listesine bağlayarak Anayasa Mahkemesine

göndereceği kurala bağlanmış; fıkranın (a) bendinde “İptali istenen

kuralların Anayasanın hangi maddelerine aykırı olduklarını açıklayan gerekçeli

başvuru kararının aslı”, Mahkemeye gönderilecek belgeler arasında

sayılmıştır. Maddenin (4) numaralı fıkrasında ise açık bir şekilde dayanaktan

yoksun veya yöntemine uygun olmayan itiraz başvurularının, Anayasa Mahkemesi

tarafından esas incelemeye geçilmeksizin gerekçeleriyle reddedileceği hükme

bağlanmıştır.

3. İçtüzükün 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasında itiraz başvurusunun mahkemelerce gerekçeli kararla yapılacağı belirtilmiş ve söz konusu fıkranın (a) bendinde gerekçeli kararda Anayasa’ya aykırılıkları ileri sürülen hükümlerin her birinin Anayasa’nın hangi maddelerine hangi nedenlerle aykırı olduğunun ayrı ayrı ve gerekçeleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

4. İçtüzük’ün 49. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendinde de Anayasa Mahkemesince yapılan ilk incelemede, başvuruda eksikliklerin bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde itiraz yoluna ilişkin işlerde esas incelemeye geçilmeksizin başvurunun reddine karar verileceği; (2) numaralı fıkrasında ise anılan (b) bendi uyarınca verilen kararın, itiraz yoluna başvuran mahkemenin eksiklikleri tamamlayarak yeniden başvurmasına engel olmadığı belirtilmiştir.

5. Başvurunun incelenmesinden itiraz yoluna başvuran Mahkeme tarafından iptali istenilen kuralın Anayasa’nın hangi maddelerine aykırı olduğunu açıklayan gerekçeli başvuru kararı olmaksızın yalnızca davalı vekilinin Anayasa’ya aykırılık iddiasının ciddi bulunduğunun belirtildiği bir başvuru kararıyla itiraz başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

6. Açıklanan nedenlerle 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendine aykırı olduğu anlaşılan itiraz başvurusunun 6216 sayılı Kanun’un 40. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince yöntemine uygun olmadığından esas incelemeye geçilmeksizin reddi gerekir.

KÖMÜRCÜ

Üye

Celal Mümtaz

AKINCI

Üye

Muammer TOPAL

Üye

M. Emin KUZ

Üye

Hasan Tahsin

GÖKCAN

Üye

Kadir ÖZKAYA

Üye

Rıdvan GÜLEÇ

Üye

Recai AKYEL

Üye

Yusuf Şevki

HAKYEMEZ