İçeriğe geç
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU
Uzmanlık
  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık
  • Şirket Danışmanlığı
  • Marka Hukuku
  • Telif Hukuku
  • Tahkim Hukuku
  • Gayrimenkul Hukuku
Makaleler
  • Tüm Makaleler
  • Aile Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Gayrimenkul Hukuku
  • Tazminat Hukuku
  • İdare ve Vergi Hukuku
  • Dolandırıcılık ve İBAN Mağduriyeti
  • Miras Hukuku
  • Trafik Hukuku
  • KVKK ve Veri Koruma Hukuku
  • Yapay Zeka ve Web3 Hukuku
  • Enerji ve Çevre Hukuku
  • Silah Suçları
  • Arabuluculuk
  • Ceza Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Medeni Hukuk
  • AİHM ve Anayasa Mahkemesi Başvuru
  • Delil Hukuku ve Emsal Kararlar
  • İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
  • İcra ve İflas Hukuku
  • Sağlık Hukuku ve Malpraktis
  • Fikri Mülkiyet, Marka ve Patent Hukuku
  • Uyuşturucu Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Kripto Para Hukuku
  • Borçlar Hukuku
  • Mevzuat ve Yargıtay Kararları
  • Forex Hukuku
  • Ticaret Hukuku
  • Tüketici Hukuku
  • Sigorta Hukuku
  • Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
  • Örgütlü Suçlar
Kaynaklar

NE YAPMALIYIM?

  • Ne Yapmalıyım?
  • Avukat Seçme Rehberi
  • Uzaktan Temsil
  • Arabuluculuk

MEVZUAT

  • TCK Rehberi
  • CMK Rehberi
  • HMK Rehberi
  • Mevzuat

HUKUKI SÖZLÜK

  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Dilekçeler
  • İnfaz Hesaplama
Karar Arşivi
  • Yargıtay Kararları
  • Danıştay Kararları
  • AYM Bireysel Başvuru
  • AYM Norm Denetimi
  • İstinaf (BAM) Kararları
  • İlk Derece Mahkeme Kararları
  • Karar Arama
Vaka Sonuçları
Hakkımızda
  • Büro Profili
  • Özgeçmiş
  • Medyada Biz
  • Çalışma İlkelerimiz
  • Çalışma Metodolojimiz
  • Online Danışmanlık
  • Ödeme
  • Kariyer
İletişim
  1. Anasayfa
  2. /AYM Norm Denetimi Kararları
  3. /Anayasa Mahkemesi

ANAYASA MAHKEMESİ

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

AYM Norm Denetimi E.2020/66 K.2023/199

Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;

Esas2020/66Karar2023/199Tarih30 Kasım 2023Okuma35 dk · 7.057 kelime

KÜNYE

Mercii
Anayasa Mahkemesi
Karar tarihi
30 Kasım 2023
Esas Sayısı
2020/66
Karar Sayısı
2023/199
R.G. Tarih – Sayı
16/2/2024 - 32462
İptal davasını açan
Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri Engin ALTAY, Özgür ÖZEL, Engin ÖZKOÇ ile birlikte 132 milletvekili
İptal davasının konusu
9/6/2020 tarihli ve (64) numaralı Cumhurbaşkanlığı
Karar metni, AYM Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası kaynağından olduğu gibi aktarılmıştır; metne müdahale edilmemiştir. Kişisel veriler maskelenmiştir. Bu karar için özgün analiz henüz yazılmamıştır.

Karar Metni

7.057 kelime·35 dk okuma·57 bölüm

Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;

A. 6. maddesiyle

10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;

1. 125. maddesinin değiştirilen (2) numaralı fıkrasının,

2. 125. maddesine eklenen (3) numaralı fıkranın,

B. 7. maddesiyle

1. Ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadronun iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmasının,

2. Ekli (2) Sayılı Liste’de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmesinin,

C. Geçici 2. maddesinin,

Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104. ve 128. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine ve yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talebidir.

I. İPTALİ

İSTENEN CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ

KURALLARI

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin (CBK) iptali talep edilen kuralların da yer aldığı;

A. 6. maddesiyle

değiştirilen (1) numaralı CBK’nın 125. maddesi şöyledir:

“Uzman ve denetmen istihdamı

MADDE 125 – (1) Bakanlık, görev alanına giren konularda çalıştırılmak üzere 657 sayılı Kanunun ek 41 inci maddesine göre Çevre ve Şehircilik Uzmanı ile Çevre ve Şehircilik Uzman Yardımcısı, 657 sayılı Kanunun ek 44 üncü maddesine göre Milli Emlak Uzmanı ve Milli Emlak Uzman Yardımcısı istihdam edebilir.

(2) (Değişik:RG-10/6/2020-31151-CK-64/6 md.) Bakanlık taşra teşkilatında milli emlak iş ve işlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilmek üzere 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24 üncü maddesi uyarınca Milli Emlak Denetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı istihdam edilebilir.

(3) (Ek:RG-10/6/2020-31151-CK-64/6 md.) Milli Emlak Denetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı, mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları bakımından 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 30 uncu maddesi uyarınca Ürün Denetmeni ve Ürün Denetmen Yardımcısına denktir.”

B. 7. maddesi

şöyledir:

“MADDE 7-

Ekli (1) sayılı listede yer alan kadro iptal edilerek (2) sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmış ve ekli (2) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek (2) sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmiştir.”

(1) SAYILI

LİSTE

KURUMU : AİLE,

ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI

TEŞKİLATI: MERKEZ

(2) SAYILI

LİSTE

KURUMU : AİLE,

ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI

TEŞKİLATI: MERKEZ

İPTAL EDİLEN KADRONUN

SINIFI

UNVANI

DERECESİ

ADEDİ

GİH

Bilgi İşlem Dairesi Başkanı

1

1

TOPLAM

1

C. Geçici 2. maddesi şöyledir:

“GEÇİCİ MADDE 2- Bu maddenin yürürlüğe girdiği

tarihte, Çevre ve Şehircilik Bakanlığında çevre ve şehircilik uzmanı kadrosunda

bulunanlardan daha önce milli emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilenler,

bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talep

etmeleri halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığında durumlarına uygun başmüfettiş

veya müfettiş kadrolarına Çevre ve Şehircilik Bakanınca atanırlar. Bu maddenin

yürürlük tarihi itibarıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığında idari görevde

olanlardan, daha önce milli emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilenler de

idari görevlerinin sona ermesini takip eden bir ay içerisinde talep etmeleri

halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığında durumlarına uygun başmüfettiş veya

müfettiş kadrolarına Çevre ve Şehircilik Bakanınca atanırlar.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı taşra teşkilatında milli emlak uzmanı kadrosunda bulunanlardan daha önce milli emlak denetmeni kadrosunda istihdam edilenler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talep etmeleri halinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı taşra teşkilatında durumlarına uygun milli emlak denetmeni kadrolarına atanırlar.

Bu madde kapsamında yapılacak atamalar için uygun boş kadro bulunmaması halinde söz konusu kadrolar başkaca bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı Cetvelin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı bölümüne eklenmiş sayılır.”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Kadir ÖZKAYA, Serdar ÖZGÜLDÜR, Burhan ÜSTÜN, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, Celal Mümtaz AKINCI, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, Rıdvan GÜLEÇ, Recai AKYEL, Yusuf Şevki HAKYEMEZ, Yıldız SEFERİNOĞLU, Selahaddin MENTEŞ ve Basri BAĞCI’nın katılımlarıyla 10/9/2020 tarihinde yapılan ilk inceleme toplantısında dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasının incelenmesine, yürürlüğü durdurma talebinin esas inceleme aşamasında karara bağlanmasına OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

III. ESASIN İNCELENMESİ

2. Dava dilekçesi ve ekleri, Raportör Abdullah ATAY tarafından hazırlanan işin esasına ilişkin rapor, dava konusu CBK kuralları, dayanılan Anayasa kuralları ile bunların gerekçeleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

A. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasal Çerçevesi

ve Yargısal Denetimi

3. Anayasa Mahkemesi CBK’ların anayasal çerçevesini ve

yargısal denetimine ilişkin ilkeleri daha önceki kararlarında belirlemiştir.

Buna göre CBK’ların yargısal denetiminde öncelikle Anayasa’nın 104. maddesinin

on yedinci fıkrasının birinci ila dördüncü cümlelerinde belirtilen konu

bakımından yetki kurallarına uygunluğunun ele alınması gerekmekte olup bu

kapsamda düzenlemenin; yürütme yetkisine ilişkin olması, Anayasa’nın İkinci

Kısmı’nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve

ödevleriyle Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerle ilgili

olmaması, Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen ya da kanunda

açıkça düzenlenen konulara ilişkin olmaması gerekir. Anılan fıkra yönünden

herhangi bir aykırılık tespit edilmemesi durumunda ise bu defa CBK’ların içerik

yönünden Anayasa’ya uygunluk denetimi yapılmalıdır (AYM, E.2019/78, K.2020/6,

23/1/2020, §§ 3-13; E.2019/31, K.2020/5, 23/1/2020, §§ 3-13; E.2018/119, K.2020/25, 11/6/2020, §§ 3-13; E.2018/155, K.2020/27, 11/6/2020, §§ 3-13).

B. CBK’nın 6. Maddesiyle (1) Numaralı CBK’nın 125. Maddesinin Değiştirilen (2) Numaralı Fıkrasının İncelenmesi

1. Anlam ve Kapsam

4. Kuralda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının taşra teşkilatında 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (KHK) ek 24. maddesine göre millî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcısı istihdam edilebileceği hüküm altına alınmıştır.

5. Kuralın atıfta bulunduğu 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesinin birinci fıkrasında bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlanmasına ilişkin CBK’larda öngörülmesi kaydıyla bakanlık, kurum ya da birim düzeyinde müfettiş, denetmen, denetçi, kontrolör, aktüer ile müfettiş yardımcısı, denetmen yardımcısı, denetçi yardımcısı, aktüer yardımcısı ve stajyer kontrolör istihdam edilebileceği düzenlenmiştir.

6. Anılan maddenin ikinci fıkrasında merkez teşkilatına

ait kadro veya pozisyonlarda istihdam edilecekler hakkında 14/7/1965 tarihli ve

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 41. maddesinin ikinci, üçüncü ve

dördüncü fıkraları ile yabancı dil şartı hariç olmak üzere beşinci fıkrasında

yer alan hükümlerin kıyasen uygulanacağı belirtilmiştir. Söz konusu Kanun’un ek

41. maddesinin ikinci fıkrasında uzman yardımcılığına atanabilmek için gerekli

şartlar belirlenmiş, üçüncü fıkrasında uzman yardımcılarının mesleğe özel yarışma

sınavı ile alınacağı düzenlenmiş, beşinci fıkrasında uzman yardımcılığına

atananların en az üç yıl çalışmaları ve hazırlayacakları uzmanlık tezinin kabul

edilmesi şartıyla yeterlik sınavına girmeye hak kazanacakları kurala

bağlanmıştır.

7. 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesinin üçüncü fıkrasında ise taşra teşkilatına ait kadro veya pozisyonlarda istihdam edilecekler hakkında 657 sayılı Kanun’un ek 41. maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile yabancı dil ve tez şartı hariç olmak ve yeterlik sınavı yazılı ve sözlü aşamalardan oluşmak üzere beşinci fıkrada yer alan hükümlerin kıyasen uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

8. Anılan KHK’nın ek 24. maddesinin beşinci fıkrasında bu madde kapsamında istihdam edilen yardımcı veya stajyerlerden verilen ilave süre içerisinde tezlerini sunmayan ya da ikinci defa hazırladıkları tezleri de kabul edilmeyenlerin, ikinci sınavda da başarı gösteremeyen veya sınav hakkını kullanmayanların yardımcı ya da stajyer ünvanını kaybedecekleri ve kurumlarında durumlarına uygun kadro veya pozisyonlara atanacakları düzenlenmiştir.

9. KHK’nın ek 24. maddesinin altıncı fıkrasında bu madde kapsamında istihdam edilecek personelin mesleğe alınması, yetiştirilmesi, yarışma ve yeterlik sınavları, çalışma usul ve esasları, hizmetin gerektirmesi hâlinde birim veya görev yeri itibarıyla yer değiştirme esasları ile diğer hususların Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınarak kurumlarınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmüştür.

10. Bu itibarla kuralın atıfta bulunduğu KHK’nın ek 24. maddesinde bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında denetçi veya denetçi yardımcısı istihdam edilebilmesi, anılan kurumların teşkilatlanmasına ilişkin CBK’larda bu hususun öngörülmüş olması şartına bağlanmıştır. Dava konusu kuralla söz konusu maddede belirtilen usul ve esaslara göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının taşra teşkilatında millî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcısı istihdam edilmesine imkân tanınmıştır.

2. İptal Talebinin Gerekçesi

11. Dava dilekçesinde özetle; millî emlak denetmeni ve

millî emlak denetmen yardımcısı istihdamının kamu hizmetine girme hakkıyla

ilgisinin olması nedeniyle konunun CBK ile düzenleme yapılamayacak yasak alan

içerisinde yer aldığı, kamu görevlilerinin istihdamına ilişkin düzenlemenin

Anayasa’nın 128. maddesi kapsamında münhasıran kanunla yapılması gerektiği, 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesinin iptali talebiyle

açılan başka bir iptal davasının bulunduğu, anılan maddenin iptal edilmesi hâlinde

dava konusu kuralın hukuki dayanağının kalmayacağı, kanunla düzenleme yapılması

gereken konuda CBK çıkarılmasının yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesine

aykırı olduğu, kuralla yürütme görevi ve

yetkisinin sınırlarının aşıldığı, yasama yetkisine müdahale edildiği belirtilerek

kuralın Anayasa’nın 6., 7., 8., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri

sürülmüştür.

3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

a. Kuralın Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi

12. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa’nın 6., 7., 8. ve 128. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fıkra kapsamında yapılacaktır.

13. Anayasa Mahkemesinin 9/11/2022 tarihli ve E.2018/123, K.2022/138 sayılı kararında belirtildiği üzere personel istihdamı idarenin teşkilat yapısı ile ilgili olup idarenin kuruluş ve görevlerinin bir parçasını teşkil etmektedir (AYM, E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, § 55).

14. Kuralda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesine göre millî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcısı istihdam edilebilmesine imkân sağlayan bir düzenleme öngörüldüğü gözetildiğinde kuralın yürütme yetkisine ilişkin konulardan olduğu açıktır.

15. Kural Anayasa’nın CBK ile düzenlenmesi yasaklanan İkinci Kısmı’nın Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevler ile ilgili herhangi bir düzenleme içermemektedir.

16. Anayasa’nın 106. maddesinin on birinci fıkrasında bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması yönünden CBK’larla düzenleme yapılmasına açıkça izin verilmiştir.

17. Personel istihdamı ile teşkilat arasında yakın bir ilişki olup istihdam hususu düzenlenmeden bir bakanlığın teşkilatlanmasından söz edilemeyeceğinden bakanlık ve bağlı kuruluşlarında personel istihdamıyla ilgili düzenlemelerin de Anayasa’nın 106. maddesinin on birinci fıkrası uyarınca CBK ile yapılması mümkündür. Bu itibarla kuralın Anayasa’nın 106. maddesiyle bağlantılı olarak 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı bir yönü de bulunmamaktadır (AYM, E.2020/54, K.2022/165, 29/12/2022, § 23; E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, § 58).

18. Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının dördüncü cümlesinde “Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.” denilmiştir. Buna göre CBK’ların anılan Anayasa hükmü yönünden denetimi yapılırken CBK ile düzenlenen alanda hüküm ifade eden, bu bağlamda karşılaştırmaya esas olabilecek, daha önce kabul edilmiş bir kanun hükmünün bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerekir.

19. Dava konusu CBK kuralının atıfta bulunduğu 375 sayılı

KHK’nın ek 24. maddesinde “Bakanlıklar ile diğer kamu kurum ve

kuruluşlarının teşkilatlanmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde

öngörülmesi kaydıyla bakanlık, kurum ya da birim düzeyinde müfettiş, denetmen,

denetçi, kontrolör, aktüer ile müfettiş yardımcısı, denetmen yardımcısı,

denetçi yardımcısı, aktüer yardımcısı ve stajyer kontrolör istihdam

edilebilir.” denilerek bu madde uyarınca personel istihdam edilmesi CBK’da

öngörülme şartına bağlanmıştır. Diğer bir ifadeyle 375 sayılı KHK’nın ek 24.

maddesi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında millî emlak

denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcısı istihdamına yönelik doğrudan bir

düzenleme öngörmemektedir. Bu itibarla kuralın kanunda açıkça düzenlenen bir

konuya ilişkin olmadığı anlaşılmaktadır (Benzer yöndeki kararlar için bkz. AYM,

E.2020/54, K.2022/165, 29/12/2022, § 24; E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, §

59).

20. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasına aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR bu görüşe katılmamışlardır.

b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi

21. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 43. maddesi uyarınca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa’nın 2. maddesi yönünden incelenmiştir.

22. Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuki güvenliği sağlayan, hukuk kurallarıyla kendini bağlı sayan ve yargı denetimine açık olan devlettir.

23. Hukuk devletinin temel ilkelerinden biri belirliliktir. Belirlilik ilkesi yalnızca yasal belirliliği değil daha geniş anlamda hukuki belirliliği de ifade etmektedir. Hukuki belirlilik ilkesinde asıl olan, bir hukuk normunun uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçların o hukuk düzeninde öngörülebilir olmasıdır. Yasal düzenlemeye dayanılarak erişilebilir, bilinebilir ve öngörülebilir olması koşuluyla yargısal içtihatlar ile de hukuki belirlilik sağlanabilir. Asıl olan, muhtemel muhataplarının mevcut şartlar altında belirli bir işlemin ne tür sonuçlar doğurabileceğini öngörmelerini mümkün kılacak bir normun varlığıdır.

24. Anayasa’nın 2. maddesi kapsamında hukuk devleti ilkesinin unsurları arasında yer alan hukuki güvenlik ilkesi kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlarken belirlilik ilkesi ise kanunlar gibi CBK’ların da hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, ayrıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir.

25. Belirlilik ilkesi, düzenlenen konudan yalnız kavram, ad ve kurum olarak söz edilmesini değil, bunların CBK metninde kurallaştırılmasını gerekli kılar. Kurallaştırma ise düzenlenen alanda temel ilkelerin konulmasını ve çerçevenin çizilmiş olmasını ifade eder. Buna karşılık söz konusu düzenlemelerin tamamının aynı CBK’da yapılması zorunlu olmayıp incelenen CBK dışındaki CBK’lar ya da kanunlarla yapılmış olması da belirlilik ilkesi açısından yeterli bulunmaktadır.

26. Dava konusu kuralla Çevre, Şehircilik ve İklim

Değişikliği Bakanlığının taşra teşkilatında millî emlak denetmeni ve millî

emlak denetmen yardımcısı istihdamına ilişkin usul ve esaslar hakkında 375

sayılı KHK’nın ek 24. maddesine atıf yapılmaktadır. Dolayısıyla dava konusu

kuralda düzenlemeye konu olan bu alanda hukuk devletinin temel unsurlarından

biri olan belirlilik ilkesinin gereği olarak kurallaştırmanın yapıldığından söz

edilebilmesi için kuralın atıfta bulunduğu KHK hükmünde anılan personelin

istihdamına ve bununla bağlantılı olarak hukuki statülerine ilişkin temel

ilkelerin hem kişiler hem de idare yönünden

herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır,

uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiş olması gerekir.

27. Bu bağlamda söz konusu KHK’nın ek 24. maddesinde, anılan madde kapsamında personel istihdamına ilişkin usul ve esasların açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel şekilde saptanmış olduğu görüldüğünden dava konusu kural bu yönüyle bir belirsizlik içermemektedir (AYM, E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, §§ 62-67).

28. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

C. CBK’nın 6. Maddesiyle (1) Numaralı CBK’nın 125. Maddesine Eklenen (3) Numaralı Fıkranın İncelenmesi

1. Anlam ve Kapsam

29. Kural millî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcısının mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları bakımından 375 sayılı KHK’nın ek 30. maddesi uyarınca ürün denetmeni ve ürün denetmen yardımcısına denk olduğunu düzenlemektedir.

30. 375 sayılı KHK’nın ek 30. maddesinde CBK’lar ile ünvan itibarıyla ilk kez ihdas edilen kadro veya pozisyonların, mevzuatta yer alan kadro veya pozisyonlardan hangisine mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları bakımından karşılık geldiğinin CBK’larda gösterileceği ve ihdas edilen kadro veya pozisyonlarda bulunanlara, karşılık gösterilen kadro veya pozisyonda bulunan emsali personele mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları kapsamında yapılan ödemelerin aynı usul ve esaslar çerçevesinde ödeneceği belirtilmiştir.

31. Buna göre CBK ile ilk kez ihdas edilen kadro veya pozisyonların mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları bakımından hangi kadro veya pozisyonlara karşılık geldiği yine CBK ile düzenlenecektir. Dava konusu kuralla bu bağlamda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının taşra teşkilatında istihdam edilen millî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcılarının, ürün denetmeni ve ürün denetmen yardımcılarına tanınan mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklarına sahip olması öngörülmüştür.

2. İptal Talebinin Gerekçesi

32. Dava dilekçesinde özetle; Anayasa’nın 128. maddesi

uyarınca kamu görevlisi olan millî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen

yardımcısının mali haklarının münhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiği, bu

yetkinin kanunla dahi Cumhurbaşkanı’na devredilemeyeceği, 375 sayılı KHK’nın ek 30. maddesiyle ilgili açılan başka

bir iptal davasının bulunduğu, anılan maddenin iptal edilmesi durumunda dava

konusu kuralın hukuki dayanağının kalmayacağı, kanunla

düzenleme yapılması gereken konuda CBK çıkarılmasının yasama yetkisinin

devredilemezliği ilkesine aykırı olduğu, kuralla yürütme görev ve yetkisinin

sınırlarının aşıldığı, yasama yetkisine müdahale edildiği belirtilerek kuralın

Anayasa’nın 6., 7., 8., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri

sürülmüştür.

3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

33. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa’nın 6., 7., 8. ve 128. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fıkra kapsamında yapılacaktır.

34. Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci cümlesinde Anayasa’nın İkinci Kısım, Birinci ve İkinci Bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile Dördüncü Bölümü’nde yer alan siyasi haklar ve ödevlerin CBK’yla düzenlenemeyeceği belirtilmiştir.

35. Anayasa'nın 35. maddesiyle güvenceye bağlanan mülkiyet hakkı, ekonomik değer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her türlü mal varlığı hakkını kapsamaktadır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, § 20). Bu bağlamda mülk olarak değerlendirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmayan menkul ve gayrimenkul mallar ile bunların üzerinde tesis edilen sınırlı ayni haklar ve fikrî hakların yanı sıra icrası kabil olan her türlü alacak da mülkiyet hakkının kapsamına dâhildir (Mahmut Duran ve diğerleri, B. No: 2014/11441, 1/2/2017, § 60).

36. Anayasa Mahkemesi; memurlar ve diğer kamu

görevlilerinin mali ve sosyal haklarıyla ilgili düzenlemeleri mülkiyet hakkı

kapsamında değerlendirmiş, özlük işlerinin de Anayasa’nın 128. maddesi

gereğince kanunla düzenlenmesi gerektiği belirterek anılan hususların

Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümleleri

uyarınca CBK ile düzenlenemeyeceğine karar vermiştir (AYM, E.2018/123,

K.2022/138, 9/11/2022, §§ 74-80; E.2020/54, K.2022/165, 29/12/2022, § 8). Dava

konusu kuralda da millî emlak denetmeni ve millî emlak denetmen yardımcılarının mali ve sosyal haklarıyla diğer özlük

işlerine ilişkin düzenlemeye yer verildiğinden anılan kararlardan ayrılmayı

gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

37. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırıdır. İptali gerekir.

Kural Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı görülerek iptal edildiğinden kuralın ayrıca konu bakımından yetki yönünden aynı fıkranın birinci ve dördüncü cümleleri yönünden incelenmesine gerek görülmemiştir.

Kural konu bakımından yetki yönünden Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı görülerek iptal edildiğinden içerik yönünden incelenmemiştir.

Ç. CBK’nın 7. Maddesiyle CBK’ya Ekli (1) Sayılı Listede Yer Alan Kadronun İptal Edilerek (2) Numaralı CBK’nın Eki (I) Sayılı Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümünden Çıkarılması ve Ekli (2) Sayılı Listede Yer Alan Kadroların İhdas Edilerek (2) Numaralı CBK’nın Eki (I) Sayılı Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümüne Eklenmesinin İncelenmesi

1. İptal Talebinin Gerekçesi

38. Dava dilekçesinde özetle; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın merkez teşkilatında genel idare esaslarına göre yürütülmekte olan kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden kamu görevlilerinin kadrolarının ihdasına ilişkin hükümlerin kanunla düzenlenmesi gerektiği, münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuda CBK çıkarıldığı, CBK çıkarma yetkisinin anayasal çerçeve dışında kullanıldığı, bu durumun yasama yetkisinin devredilemezliği ile Anayasa’nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilerek kuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

a. Kuralın Konu Bakımından Yetki Yönünden İncelenmesi

39. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 6., 7., 8., 11. ve 128. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fıkra kapsamında yapılacaktır.

40. Kural Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na ilişkin olarak bir kısım kadroların iptal ve ihdas edilerek (2) numaralı CBK’nın eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmasını ve ihdas edilen kadronun da anılan Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmesini öngörmektedir.

41. Anayasa Mahkemesi bakanlıkların

ve bağlı kuruluşlarının, CBK ile kurulan kamu tüzel kişiliklerinin,

Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatı ile Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum ve

kuruluşların kadrolarının ihdası ve iptaline ilişkin düzenlemelerin CBK’larla

yapılmasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya uygun olup olmadığı

hususunu önceki kararlarında değerlendirmiştir. Anılan kararlarda söz konusu

kurum ve kuruluşların kadrolarının ihdası ve iptaliyle ilgili düzenlemelerin

idarenin teşkilat yapısı ile bağlantılı olarak yürütme yetkisine ilişkin

konulardan olduğu, Anayasa’da CBK ile düzenlenmesi yasaklanan haklar ve

ödevlerle ilgisinin bulunmadığı, Anayasa’nın 106. maddesinin on birinci

fıkrasının “Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri,

teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığı

kararnamesiyle düzenlenir” ve Anayasa’nın 123. maddesinin üçüncü fıkrasının

“Kamu tüzel kişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur” şeklindeki

hükümler dikkate alındığında söz konusu düzenlemelerin Anayasa’nın 104.

maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı bir yönünün

bulunmadığı ifade edilmiştir (AYM, E.2020/8, K.2021/25, 31/3/2021, §§ 17-22;

E.2021/50, K.2021/89, 16/12/2021, §§ 18-23; E.2021/91, K.2021/106, 30/12/2021,

§§ 19-25; E.2018/119, K.2020/25, 11/6/2020, §§ 27-28; E.2022/37, K.2023/44,

9/3/2023, §§ 9-10; E.2022/36, K.2023/84, 4/5/2023, §§ 6-11).

42. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında kadro ihdas ve iptal edilmesini öngören dolayısıyla anılan Bakanlığın teşkilat yapısıyla ilgili bir düzenleme getiren dava konusu kural yönünden, belirtilen kararlardan ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmamaktadır.

43. Bu itibarla kural, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının birinci, ikinci ve üçüncü cümlelerine aykırı bir düzenleme içermemektedir.

44. Kuralla aynı alanda hüküm ifade eden karşılaştırmaya esas olabilecek nitelikte, kanunla yapılan herhangi bir düzenleme tespit edilememiştir. Bu itibarla kuralın kanunda açıkça düzenlenen bir konuya ilişkin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

45. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasına aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR bu görüşe katılmamışlardır.

b. Kuralın İçerik Yönünden İncelenmesi

46. Kuralla Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının merkez teşkilatında yer alan kadrolar iptal ve ihdas edilmiştir. İptal ve ihdas edilen kadro ve sayılarının açık ve net olarak düzenlendiği gözetildiğinde kuralda belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı bir yön bulunmamaktadır.

47. Açıklanan nedenlerle kural, Anayasa’nın 2. maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir.

D. Geçici 2. Maddesinin İncelenmesi

1. Anlam ve Kapsam

48. CBK’nın dava konusu geçici 2. maddesinin birinci

fıkrasında maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Çevre, Şehircilik ve

İklim Değişikliği Bakanlığında çevre ve şehircilik uzmanı kadrosunda

bulunanlardan daha önce millî emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilenlerin

bir ay içerisinde talep etmeleri hâlinde Çevre ve Şehircilik Bakanı tarafından durumlarına

uygun başmüfettiş veya müfettiş kadrolarına atanmaları öngörülmektedir. Fıkraya

göre daha önce millî emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilip de maddenin

yürürlük tarihi itibarıyla Bakanlıkta idari görevde olanlar idari görevlerinin

sona ermesini müteakip bir ay içerisinde talep etmeleri hâlinde aynı şekilde

atamaları yapılacaktır.

49. Maddenin ikinci fıkrasında maddenin yürürlük tarihi itibarıyla anılan Bakanlığın taşra teşkilatında millî emlak uzmanı kadrosunda bulunanlardan daha önce millî emlak denetmeni kadrosunda istihdam edilenlerin maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içerisinde talep etmeleri hâlinde Bakanlığın taşra teşkilatında durumlarına uygun millî emlak denetmeni kadrolarına atanacakları hükmüne yer verilmiştir.

50. Maddenin üçüncü fıkrasında ise bu madde kapsamında yapılacak atamalar için uygun boş kadro bulunmaması hâlinde söz konusu kadroların başkaca bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek (2) numaralı CBK’nın eki (I) Sayılı Cetvelin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bölümüne eklenmiş sayılacağı belirtilmiştir.

2. İptal Talebinin Gerekçesi

51. Dava dilekçesinde özetle; başmüfettişlik, müfettişlik ve millî emlak denetmeni kadrolarına atama yapılması ve bu kadroların ihdasına ilişkin hususların Anayasa’nın 128. maddesi uyarınca münhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiği, kanunla düzenleme yapılması gereken konuda CBK çıkarılmasının yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesine aykırı olduğu, kuralla yürütme görevi ve yetkisinin sınırlarının aşıldığı, yasama yetkisine müdahale edildiği, bu durumun Anayasa’nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilerek kuralın Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 2., 6., 7., 8., 11., 104. ve 128. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

3. Anayasa’ya Aykırılık Sorunu

a. Birinci ve İkinci Fıkra

52. Dava dilekçesinde konu bakımından yetki yönünden kuralların Anayasa’nın Başlangıç kısmı ile 6., 7., 8., 11. ve 128. maddelerine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de CBK’ya ilişkin konu bakımından yetki kuralları Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasında düzenlendiğinden bu husustaki inceleme anılan fıkra kapsamında yapılacaktır.

53. Kurallar, maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında çevre ve şehircilik uzmanı kadrosunda bulunanlardan daha önce millî emlak kontrolörü kadrosunda istihdam edilenlerin talep etmeleri hâlinde aynı Bakanlıkta durumlarına uygun başmüfettiş veya müfettiş kadrolarına; anılan Bakanlığın taşra teşkilatında millî emlak uzmanı kadrosunda bulunanlardan daha önce millî emlak denetmeni kadrosunda istihdam edilenlerin de talepleri hâlinde aynı Bakanlığın taşra teşkilatında durumlarına uygun millî emlak denetmeni kadrolarına atanmalarını öngörmektedir.

54. Anayasa'nın 128. maddesinde devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği ifade edilmiş; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.

55. Kamu hizmeti niteliği taşıyan görevlerin yerine getirilebilmesi bağlamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında başmüfettiş, müfettiş ve millî emlak denetmeni kadrosunda istihdam edilen personelin genel idari esaslara göre yürütülen asli ve sürekli görevleri yerine getirdikleri, dolayısıyla Anayasa’nın 128. maddesi anlamında memur veya diğer kamu görevlisi sıfatına sahip bulundukları hususunda tereddüt bulunmamaktadır.

56. Anayasa’nın 128. maddesine göre memurlar ve diğer kamu görevlilerinin atanmalarının kanunla düzenlenmesi gerekmekte olup kurallarla başmüfettiş, müfettiş ve millî emlak denetmeni kadrolarına atanabilme şartlarına yönelik bir düzenleme öngörülmektedir.

57. Bu itibarla Anayasa’nın 128. maddesi uyarınca münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken bir konuda düzenleme yapan kuralların Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı olduğu anlaşılmıştır (aynı yöndeki karar için bkz. AYM, E.2021/115, K.2023/133, 26/7/2023, §§ 10-14).

58. Açıklanan nedenlerle kurallar, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırıdır. İptalleri gerekir.

Kurallar, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı görülerek iptal edildiğinden ayrıca aynı fıkranın birinci, ikinci ve dördüncü cümleleri yönünden incelenmemiştir.

Kurallar konu bakımından yetki yönünden Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı görülerek iptal edildiğinden içerik yönünden incelenmemiştir.

b. Üçüncü Fıkra

59. CBK’nın geçici 2. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının iptali nedeniyle maddenin dava konusu üçüncü fıkrasının uygulanma imkânı kalmamıştır. Bu nedenle söz konusu fıkra 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası kapsamında değerlendirilmiş ve bu kural yönünden Anayasa’ya uygunluk denetimi yapılmasına gerek görülmemiştir.

IV. İPTALİN DİĞER KURALLARA ETKİSİ

60. 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrasında kanunun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün belirli kurallarının iptali, diğer kurallarının veya tümünün uygulanmaması sonucunu doğuruyorsa bunların da Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilebileceği öngörülmektedir.

61. (64) numaralı CBK’nın geçici 2. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının iptali nedeniyle uygulanma imkânı kalmayan aynı maddenin üçüncü fıkrasının 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince iptali gerekir.

V. İPTAL KARARININ YÜRÜRLÜĞE GİRECEĞİ

GÜN SORUNU

62. Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasında “Kanun,

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü ya da

bunların hükümleri, iptal kararlarının Resmî Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten

kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal hükmünün yürürlüğe gireceği

tarihi ayrıca kararlaştırabilir. Bu tarih, kararın Resmî Gazetede yayımlandığı

günden başlayarak bir yılı geçemez.” denilmekte, 6216 sayılı Kanun’un 66.

maddesinin (3) numaralı fıkrasında da bu kural tekrarlanmak suretiyle Anayasa

Mahkemesinin gerekli gördüğü hâllerde Resmî Gazete’de yayımlandığı günden

başlayarak iptal kararının yürürlüğe gireceği tarihi bir yılı geçmemek üzere

ayrıca kararlaştırabileceği belirtilmektedir.

63. (64) numaralı CBK’nın 6. maddesiyle (1) numaralı CBK’nın 125. maddesine eklenen (3) numaralı fıkranın ve geçici 2. maddesinin iptal edilmesi nedeniyle doğacak hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldüğünden Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince bu maddeye ve fıkraya ilişkin iptal hükümlerinin kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesi uygun görülmüştür.

VI. YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI TALEBİ

64. Dava dilekçesinde özetle; dava konusu kuralların uygulanmaları halinde telafisi güç veya imkânsız sonuçların doğacağı belirtilerek yürürlüklerinin durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

9/6/2020 tarihli ve (64) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;

A. 1. 6. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474

sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 125. maddesine eklenen (3) numaralı fıkraya,

2. Geçici 2. maddesine,

yönelik iptal hükümlerinin yürürlüğe girmelerinin ertelenmeleri nedeniyle bu maddeye ve fıkraya ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerinin REDDİNE,

B. 1. 6. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı

Kararnamesi’nin 125 maddesinin değiştirilen (2) numaralı fıkrasına,

2. 7. maddesiyle;

a. Ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadronun iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmasına,

b. Ekli (2) Sayılı Liste’de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmesine,

yönelik iptal talepleri 30/11/2023 tarihli ve E.2020/66, K.2023/199 sayılı kararla reddedildiğinden bu fıkraya, eklemeye ve çıkarmaya ilişkin yürürlüğün durdurulması taleplerinin REDDİNE,

30/11/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.

SONUÇ / HÜKÜM

VII. HÜKÜM

9/6/2020 tarihli ve (64) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;

A. 6. maddesiyle

10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin;

1. 125 maddesinin değiştirilen (2) numaralı fıkrasının;

a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

b. İçeriği itibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,

2. 125. maddesine eklenen (3) numaralı fıkranın konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,

B. 7. maddesiyle

1. Ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadronun iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmasının;

a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

b. İçeriği itibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,

2. Ekli (2) Sayılı Liste’de yer alan kadroların ihdas edilerek (2) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmesinin;

a. Konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE, Zühtü ARSLAN, Hasan Tahsin GÖKCAN, Engin YILDIRIM, M. Emin KUZ, Yusuf Şevki HAKYEMEZ ile Kenan YAŞAR’ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,

b. İçeriği itibarıyla Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin REDDİNE OYBİRLİĞİYLE,

C. Geçici 2. maddesinin

1. Birinci ve ikinci fıkralarının konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, iptal hükümleri Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,

2. Üçüncü fıkrasının 6216 sayılı Kanun’un 43. maddesinin (4) numaralı fıkrası gereğince İPTALİNE, iptal hükmünün Anayasa’nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanun’un 66. maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince KARARIN RESMÎ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE OYBİRLİĞİYLE,

30/11/2023 tarihinde karar verildi.

İHDAS EDİLEN KADRONUN

SINIFI

UNVANI

DERECESİ

ADEDİ

GİH

Bilgi Teknolojileri Genel Müdürü

1

1

GİH

Genel Müdür Yardımcısı

1

2

GİH

Daire Başkanı

1

5

TOPLAM

8

KARŞIOY GEREKÇESİ

1. (64) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin (CBK) 6. maddesiyle değiştirilen (1) numaralı CBK’nın 125. maddesinin (2) numaralı fıkrasının ve 7. maddesiyle ekli listelerde yer alan bazı kadroların iptali ve ihdasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verilmiştir.

A. (1) Numaralı CBK’nın 125. Maddesinin (2) Numaralı Fıkrası

2. Dava konusu fıkra uyarınca “Bakanlık taşra teşkilatında milli emlak iş ve işlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilmek üzere 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24 üncü maddesi uyarınca Milli Emlak Denetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı istihdam edilebilir.”

3. Anayasa’nın

104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine göre “Anayasada münhasıran

kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi

çıkarılamaz”. Anayasa’nın 128. maddesi gereğince kamu görevlilerinin “atanmaları,

görev ve yetkileri” kanunla düzenlenir. Dava konusu kuralda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği

Bakanlığının (Bakanlık) taşra teşkilatında istihdam edilebilecek olan milli

emlak denetmeni ve denetmen yardımcılarının milli emlak iş ve işlemleri ile

ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilecekleri

açıkça belirtilmiştir. Kamu görevlilerinin görev ve yetkilerini düzenleyen CBK

hükmü Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine

aykırıdır.

4. Diğer

yandan, 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesinde ve onun atıf yaptığı 657 sayılı

Devlet Memurları Kanunu’nun ek 41. maddesinin ilgili hükümlerinde, diğer memur

ve kamu görevlileri yanında, denetmen yardımcılarının kamu hizmetine girişine

ve bu hizmete girdikten sonra denetmen olarak atanmak için sahip olmaları

gereken niteliklere ilişkin hususlar düzenlenmektedir. İptali istenen kural,

yaptığı atıf nedeniyle Bakanlığın taşra teşkilatında istihdam edilebilecek olan

milli emlak denetmen yardımcıları bakımından kamu hizmetine giriş şartları ile denetmenler

bakımından göreve atanmak için gerekli nitelikleri de düzenlemiş

olmaktadır. Bu sebeple kural denetmenler yönünden Anayasa’nın münhasıran

kanunla düzenlenmesini öngördüğü konuda (m. 128), denetmen yardımcıları

yönünden de kamu hizmetine girme hakkına (m. 70) ilişkin düzenleme yaptığı için

Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerine

aykırıdır (aynı yönde bkz. AYM, E.2018/123, K.2022/138, 09/11/2022, Karşıoy

Gerekçesi, §§ 13-19; E.2020/48, K.2023/11, 25/01/2023, Karşıoy Gerekçesi, §§

4-5).

B. CBK’nın 7. Maddesi

5. CBK’nın dava konusu 7. maddesiyle ekli (1) sayılı listede yer alan kadronun iptal edilerek (2) numaralı CBK’nın eki (I) sayılı Cetvelin ilgili bölümünden çıkarılması ve ekli (2) sayılı listede yer alan kadroların da ihdas edilerek aynı CBK’nın eki (I) sayılı Cetvelin ilgili bölümüne eklenmesi öngörülmüştür.

6. Anayasa

Mahkemesinin 2018/119 esas sayılı kararına ilişkin muhalefet şerhinde

açıkladığımız üzere, kamu kurum ve kuruluşlarında kadro ihdasına ve iptaline

yönelik hususlar bütçe hakkıyla ilgisi, başta mülkiyet hakkı olmak üzere temel hak

ve hürriyetlere ilişkin olması ve münhasıran kanunla öngörülen bir konu olması

nedeniyle CBK ile düzenlenemez. Dolayısıyla bu yönde düzenleme yapan CBK

hükümleri Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının birinci, ikinci ve

üçüncü cümlelerine aykırılık teşkil eder (bkz. AYM, E.2018/119, K.2020/25,

11/06/2020, Karşıoy Gerekçesi, §§ 14-36; E.2020/48, K.2023/11, 25/01/2023, Karşıoy Gerekçesi, § 7). Bu gerekçelerle kadro ihdasını ve iptalini içeren dava

konusu kural Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının birinci, ikinci

ve üçüncü cümlelerine aykırıdır.

7. Yukarıda (A) ve (B) başlıkları altında açıklanan gerekçelerle, dava konusu kuralların konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olduğunu düşündüğümden red yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.

Başkan

Zühtü ARSLAN

Başkanvekili

Hasan Tahsin GÖKCAN

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Muammer TOPAL

Üye

M. Emin KUZ

Üye

Rıdvan GÜLEÇ

Üye

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Üye

Yıldız SEFERİNOĞLU

Üye

Selahaddin MENTEŞ

Üye

Basri BAĞCI

Üye

İrfan FİDAN

Üye

Kenan YAŞAR

Üye

Muhterem İNCE

KARŞIOY GEREKÇESİ

1. CBK’nın 6. maddesiyle değiştirilen 1 numaralı CBK’nın

125. maddesinin 2 numaralı fıkrasında Bakanlık teşkilatında milli emlak iş ve

işlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla

görevlendirilmek üzere Milli Emlak Denetmeni ve Milli Emlak Denetmen Yardımcısı

istihdam edilebileceği belirtilmektedir. Anayasa’nın 106/son maddesinde

Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görev ve yetkileri, teşkilat yapısı, vb.

düzenlemelerin CBK ile yapılacağı düzenlenmiştir. AYM daha önceki bir

kararında, bir tüzelkişiliğin teşkilatı düzenlenirken bunun zorunlu sonucu

olarak atamaya ilişkin usulün de düzenlenebileceğini kabul etmiş (2018/124 E. –

2020/56, 15.10.2020, par. 44) ise de anılan karar atanmaya ilişkin esasları,

görevi ve nitelikleri kapsamamaktadır. İncelenen kuralda ise sözü edilen yetki

kamu görevliliğine giriş koşullarını belirleme niteliğindedir. Anayasa’nın 70.

maddesi uyarınca bu husus münhasıran kanunla düzenlenebileceği halde kural ile

CBK ilk elden düzenleme yapmaktadır. Öte yandan kuralda 375 sayılı KHK’nın ek

30. maddesinde verilen yetkiye dayanıldığı ileri sürülebilir. Böyle bir

yaklaşım ise Anayasa ile CBK’ya verilen asli düzenleme yetkisine aykırı olup,

kanunla CBK’ya ekleme yapılamayacağı gibi düzenleme yapılması için yetki de

verilemez. Sonuç olarak kuralın Anayasa’nın 104. maddesinin 17. fıkrasının

üçüncü fıkrasına aykırı olması nedeniyle iptal edilmesi gerektiği görüşündeyim.

2. CBK’nın iptal talebine konu edilen 7. maddesinde; ekli

1 sayılı listede yer alan kadroların iptal edilerek 2 numaralı Genel Kadro

Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki I sayılı Cetvelin ilgili

bölümünden çıkartılıp ekli 2 sayılı listede yer alan kadroların ihdas edilerek

2 sayılı CBK’nın eki I sayılı Cetvelin ilgili bölümüne eklendiği

belirtilmektedir. Benzer düzenlemelere ilişkin olarak daha önce Mahkememizce

incelenen E. 2021/91 - K. 2021/106, yine 2020/29 E. – 2022/155 K. sayılı ve 2018/149

E. – 2022/163 sayılı kararlarda yazdığım karşıoy gerekçelerim burada da

geçerlidir. Sonuç olarak bu kural bakımından da münhasıran kanunla düzenlenmesi

gereken hususların CBK ile düzenlenmesinin Anayasanın 104. maddesinin 17.

fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı olması nedeniyle iptali gerektiği görüşüyle

oy kullandım.

Başkan

Zühtü ARSLAN

KARŞIOY GEREKÇESİ

A) CBK’nın 6. Maddesiyle Değiştirilen (1) Numaralı CBK’nın 125. Maddesiyle (2) Numaralı Fıkrasının Konu Yönünden İncelenmesi

1. Anayasa’nın 106. maddesinin son fıkrasında “Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir” hükmüne yer verilmekle birlikte memurların ve diğer kamu görevlilerinin atanma esasları ya da atanmak için aranan niteliklerin CBK ile düzenlenebileceği açıkça ifade edilmemiştir.

2. Belirtilen gerekçeyle kural, Anayasa’nın 106. maddesiyle bağlantılı olarak 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırılık taşımaktadır.

B) CBK’nın 7. Maddesiyle Ekli (1) ve Ekli (2) Sayılı Listelerin Konu Yönünden İncelenmesi

3. E. 2020/8, K. 2021/25, 31/3/2021 sayılı karardaki karşıoy görüşüm bu kural yönünden de geçerlidir.

Başkanvekili

Hasan Tahsin GÖKCAN

KARŞIOY GEREKÇESİ

(1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin (CBK) 125. maddesinin (64) numaralı CBK’nın 6. maddesiyle değiştirilen (2) numaralı fıkrasının ve (64) numaralı CBK’nın 7. maddesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Red kararlarının gerekçelerinde; personel istihdamı ile kadroların ihdası ve iptali konusundaki düzenlemelerin idarenin teşkilât yapısına ve dolayısıyla yürütme yetkisine ilişkin olduğu, Anayasada CBK ile düzenlenmesi yasaklanan haklar ve ödevler ile ilgisinin bulunmadığı, Anayasanın 106. maddesinin son fıkrası ile bağlantılı olarak 104. maddenin onyedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırı bir yönü olmadığı gibi daha önce kanunlarda da açıkça düzenlenmediği, bu nedenlerle konu yönünden Anayasanın 104. maddesine aykırı olmadığı belirtilmiştir.

(1) numaralı CBK’nın 125. maddesinin (64) numaralı CBK ile değiştirilen (2) numaralı fıkrasında, Çevre Şehircilik ve İklim Bakanlığının taşra teşkilâtında 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesi uyarınca denetmen ve denetmen yardımcıları istihdam edilebilmesi öngörülmüş; (64) numaralı CBK’nın 7. maddesinde de, ekli listelerdeki kadroların iptal ve ihdas edilerek (2) numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında CBK’nın eki (I) sayılı Cetvelin ilgili bölümünden çıkarıldığı ve eklendiği hükme bağlanmıştır.

Bakanlıkların ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının

personel istihdamı ile kadrolarının ihdası ve iptalinin, Anayasanın 128.

maddesi uyarınca kanunla düzenlenmesi gerektiğinden, çoğunluğun red

gerekçelerinde atıf yapılan kararlara ilişkin olanlar da dâhil olmak üzere daha

önceki karşıoy gerekçelerimde ayrıntılı olarak açıklanan sebeplerle mezkûr

kuralların Anayasaya aykırı olmadığı yönündeki çoğunluk görüşüne katılmam

mümkün olmamıştır (örn. olarak bkz. 11/6/2020 tarihli ve E.2018/119, K.2020/25

sayılı; 12/6/2020 tarihli ve E.2019/105, K.2020/30 sayılı; 30/12/2020 tarihli

ve E.2019/71, K.2020/82 sayılı; 31/3/2021 tarihli ve E.2020/8, K.2021/25

sayılı; 16/12/2021 tarihli ve E.2021/50, K.2021/89 sayılı; 30/12/2021 tarihli

ve E.2021/91, K.2021/106 sayılı; 28/9/2022 tarihli ve E.2021/90, K.2022/108

sayılı; 9/11/2022 tarihli ve E.2018/123, K.2022/138 sayılı; 29/12/2022 tarihli

ve E. 2020/54, K. 2022/165 sayılı; 9/3/2023 tarihli ve E. 2022/37, K. 2023/44

sayılı kararlara ilişkin karşıoy gerekçelerim).

Yukarıda belirtilen sebeplerle, anılan kuralların konu bakımından yetki yönünden Anayasanın 104. maddesinin onyedinci fıkrasına aykırı olduğu ve iptal edilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluğun red kararlarına karşıyım.

Üye

Engin

YILDIRIM

KARŞIOY GEREKÇESİ

1. Mahkememiz çoğunluğunun (64) numaralı Cumhurbaşkanlığı

Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 6. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474

sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı

Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 125. maddesinin değiştirilen (2)

numaralı fıkrasının ve 7. maddesiyle Ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadronun

iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2)

numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I)

Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden

çıkarılmasının konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olmadığına

ilişkin kanaatine katılmamaktayım.

2. Dava konusu ilk kural olan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 125. maddesinin değiştirilen (2) numaralı fıkrasında Bakanlık taşra teşkilatında milli emlak iş ve işlemleri ile ilgili olarak teftiş, denetim, inceleme ve soruşturma yapmakla görevlendirilmek üzere 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 24. maddesi uyarınca milli emlak denetmeni ve milli emlak denetmen yardımcısı istihdam edilebileceği öngörülmektedir.

3. Kural, Anayasa’nın 128. maddesinin 2. fıkrası gereğince memurların ve diğer kamu görevlilerinin görev ve yetkileri ile istihdamı konularını düzenlemektedir. Bu yönü ile kural Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen bir konuda düzenleme yaptığından konu bakımından yetki yönü ile Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırılık taşıdığından iptali gerekmektedir.

4. Dava konusu diğer kural kadro iptali ve ihdası ile ilgili hususlarını düzenlemektedirler. Bu kuralın da konu bakımından yetki yönü ile Anayasa’ya aykırı olduğu için iptali gerektiği kanaatindeyim.

5. Benzer bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kadro ihdası konusunu düzenleyen bir kurala ilişkin Anayasa Mahkemesinin daha önce verdiği bir kararda bu konunun Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenmesinin Anayasa’ya aykırılık teşkil ettiği görüşünde olduğumdan Mahkememiz çoğunluğunun iptal isteminin reddi yönündeki kanaatine katılmamıştım (Bkz.: E. S.: 2018/119, K. S.: 2020/25, K. T.: 11/06/2020 §§ 6-22, 27-31, 33).

6. Aynı hukuki gerekçelerin kadro ile ilgili düzenlemelerin yer aldığı dava konusu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerinde de geçerli olduğu kanaatinde olduğumdan E. S.: 2018/119, K. S.: 2020/25 sayılı kararın karşıoyunda yer verdiğim gerekçelerle dava konusu kuralların da iptali gerektiği kanaatindeyim.

Üye

M. Emin KUZ

KARŞI OY

1. Mahkememiz çoğunluğu (64) numaralı Cumhurbaşkanlığı

Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı

Kararnamesi’nin; 6. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî

Gazete’de yayımlanan (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin; 125. maddesinin değiştirilen (2)

numaralı fıkrasının, 7. maddesiyle; Ekli (1) Sayılı Liste’de yer alan kadronun

iptal edilerek 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (2)

numaralı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I)

Sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden

çıkarılmasının ve Ekli (2) Sayılı Liste’de yer alan kadroların ihdas edilerek

(2) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin eki (I) Sayılı Cetvel’in Aile,

Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümüne eklenmesinin, konu bakımından

yetki yönünden, Anayasa’ya aykırı olmadığına

karar vermiştir. Aşağıda açıklanan nedenlerle bu karara katılma imkânı

olmamıştır.

CBK’nın 6. Maddesiyle Değiştirilen (1) Numaralı CBK’nın 125. Maddesinin (2) Numaralı Fıkra

2. Kuralda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının taşra teşkilatında 375 sayılı KHK’nın ek 24. maddesine göre milli emlak denetmeni ve milli emlak denetmen yardımcısı istihdam edilmesi ve bu göreve atanmak için sahip olması gereken nitelikleri düzenlenmektedir.

3. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görevlerinin,

müşterek mahallî ihtiyaçları karşılamak ve kamu yararını sağlamak amacıyla

yapılan genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken kamu hizmeti niteliği

taşıdığı açıktır. Bakanlık hizmetlerinin kendine özgü nitelikleri, bu

hizmetlerin genel idare esaslarına göre memurlar ve diğer kamu görevlileri

eliyle yürütülmesi gereken asli ve sürekli görevler kapsamında

değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Kamu hizmeti niteliği taşıyan,

görevlerin yerine getirilebilmesi bağlamında bakanlık taşra teşkilatı personelinin

Anayasa’nın 128. maddesi anlamında memur veya diğer kamu görevlisi sıfatına

sahip oldukları konusunda tereddüt bulunmamaktadır.

4. Anayasa'nın 128. maddesinde Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görüleceği ifade edilmiş; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiştir.

5. Dava konusu kural 375 sayılı KHK’ya atıfla denetçi ve denetçi yardımcılarının haiz olması gereken nitelikleri düzenlemektedir. Bu niteliklerin bizzat CBK kuralı ile düzenlenmesi ile CBK kuralında kanuna atıfla düzenlenmesi arasında fark bulunmamaktadır.

6. Açıklanan gerekçelerle kural, Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırıdır.

CBK’nın 7. Maddesiyle Ekli (1) Sayılı Listede Yer Alan Kadronun İptal Edilerek (2) sayılı CBK’nın Eki (I) Sayılı Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümünden Çıkarılması ve Ekli (2) Sayılı Listede Yer Alan Kadroların İhdas Edilerek (2) Sayılı CBK’nın Eki (I) Sayılı Cetvelin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bölümüne Eklenmesi

7. Kural Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na ilişkin olarak bir kısım kadroların iptal ve ihdas edilerek (2) numaralı CBK’nın eki (I) sayılı Cetvel’in Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bölümünden çıkarılmasını ve eklenmesini öngörmektedir.

8. Kural ile düzenleme yapılan kadrolarda görev alacak kişilerin Anayasa’nın 128. maddesinde belirtilen memur veya diğer kamu görevlisi niteliğine haiz oldukları dikkate alındığında ilgili kadrolara ilişkin düzenlemelerin kanunla yapılması gerektiği açıktır.

9. Açıklanan nedenle kural Anayasa’nın 104. maddesinin on yedinci fıkrasının üçüncü cümlesine aykırıdır.

Üye

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Üye

Kenan

YAŞAR

Anayasa Mahkemesi, E. 2020/66, K. 2023/199, 30 Kasım 2023 tarihli karar · Kaynak: AYM Norm Denetimi Kararlar Bilgi Bankası

Bu karar size uygun mu?

Davanızda bu kararın emsal değerini değerlendirmek için avukat desteği alın.

Görüşme Planla

BU SAYFADA

  1. Künye
  2. Karar Metni
  3. A. 6. maddesiyle
  4. B. 7. maddesiyle
  5. I. İptali
  6. İstenen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
  7. Kuralları
  8. A. 6. maddesiyle
  9. B. 7. maddesi
  10. “Madde 7-
  11. (1) Sayılı
  12. Liste
  13. Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
  14. Teşkilatı: Merkez
  15. (2) Sayılı
  16. Liste
  17. Çalışma Ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
  18. Teşkilatı: Merkez
  19. İptal Edilen Kadronun
  20. Sınıfı
  21. Unvanı
  22. Derecesi
  23. Adedi
  24. Gih
  25. Toplam
  26. II. İlk İnceleme
  27. III. Esasın İncelenmesi
  28. A. Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasal Çerçevesi
  29. E.2020/54, K.2022/165, 29/12/2022, § 24; E.2018/123, K.2022/138, 9/11/2022, §
  30. D. Geçici 2. Maddesinin İncelenmesi
  31. IV. İptalin Diğer Kurallara Etkisi
  32. V. İptal Kararının Yürürlüğe Gireceği
  33. Gün Sorunu
  34. VI. Yürürlüğün Durdurulması Talebi
  35. A. 1. 6. maddesiyle 10/7/2018 tarihli ve 30474
  36. B. 1. 6. maddesiyle (1) numaralı Cumhurbaşkanlığı
  37. A. 6. maddesiyle
  38. B. 7. maddesiyle
  39. C. Geçici 2. maddesinin
  40. İhdas Edilen Kadronun
  41. Sınıfı
  42. Unvanı
  43. Derecesi
  44. Adedi
  45. Gih
  46. Gih
  47. Gih
  48. Toplam
  49. Karşıoy Gerekçesi
  50. B. CBK’nın 7. Maddesi
  51. M. Emin KUZ
  52. Karşıoy Gerekçesi
  53. Karşıoy Gerekçesi
  54. Karşıoy Gerekçesi
  55. Yıldırım
  56. Karşıoy Gerekçesi
  57. M. Emin KUZ
  58. Karşı Oy
  59. Yaşar
  60. Sonuç / Hüküm

Karar Bilgileri

Mercii
Anayasa Mahkemesi
Esas No
2020/66
Karar No
2023/199
Tarih
30 Kasım 2023

İlgili Kararlar

  • AYM Norm Denetimi E.2022/129 K.2023/189
  • AYM Norm Denetimi E.2019/113 K.2023/198
  • AYM Norm Denetimi E.2020/65 K.2023/187
  • AYM Norm Denetimi E.2023/186 K.2023/216
  • AYM Norm Denetimi E.2023/189 K.2023/219
  • AYM Norm Denetimi E.2023/188 K.2023/218

Tüm Arşiv

AYM Norm Denetimi KararlarıYargıtay Kararları
ACAYCAN CEYLANAVUKATLIK BÜROSU

Siber suç ve ağır ceza odaklı butik hukuk bürosu. Bilişim, kripto ve dolandırıcılık mağduriyeti ile trafik kazası davalarında uzman avukatlık desteği.

InstagramLinkedIn

Hukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

MENÜ

  • Anasayfa
  • Uzmanlık Alanı
  • Makaleler
  • Makale Arşivi
  • Online Danışmanlık
  • Hakkımızda
  • Medyada Biz
  • Kariyer
  • Ödeme
  • İletişim

UZMANLIK

  • Ceza Hukuku
  • Bilişim Suçları
  • Bilişim Hukuku
  • İnternet Hukuku
  • Forex ve Yatırım Dolandırıcılığı Hukuku
  • Kripto Paralar Hukuku
  • Finans Hukuku
  • Hukuki Danışmanlık

HUKUKI KAYNAKLAR

  • Ne Yapmalıyım?
  • Uzaktan Temsil
  • Avukat Seçme Rehberi
  • International
  • Dilekçe şablonları
  • Hukuki Sözlük
  • Soru-Cevap
  • Yargıtay Kararları
  • İnfaz Hesaplama
  • Arabuluculuk
  • llms.txt(AI keşif)

POPÜLER ARAMALAR

  • Siber Suç Avukatı
  • Dolandırıcılık Avukatı
  • Ağır Ceza Avukatı
  • Ceza Avukatı
  • Ceza Soruşturması Avukatı
  • IBAN Mağduru
  • Uyuşturucu Suçları Avukatı
  • Cinayet Avukatı

İLETIŞIM

  • Turkiye
  • 0 (850) 308 38 83
  • 0 (850) 308 38 83
  • [email protected]
  • Pazartesi — Cuma · 09:00 – 18:00

Aycan Ceylan

Hukuki Uyarı: Bu sitedeki tüm içerik, görsel ve veriler telif hakkı ile korunmaktadır. Sayfa kaynağını görüntüleme, sağ tıklama, kopyalama, öğeyi denetleme (DevTools) ve scraping dahil tüm kullanıcı etkileşimleri 6698 sayılı KVKK ve 5651/5237 sayılı Kanunlar uyarınca IP adresi, oturum bilgisi, tarayıcı/cihaz bilgileri ile birlikte loglanmaktadır. İzinsiz veri çekilmesi, kopyalanması veya tersine mühendislik halinde yasal işlem başlatılır. © Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.
© 2025 Aycan Ceylan Avukatlık Bürosu — Tüm hakları saklıdır.KVKK Aydınlatma MetniHukuki danışmanlık · Uzmanlık odaklı yaklaşım

KVKK Bilgilendirmesi

Bu site deneyiminizi iyileştirmek için çerez kullanır. Devam ederek kabul etmiş sayılırsınız. Siteyi kullanmaya devam etmeniz halinde, kişisel verilerinizin KVKK aydınlatma metni kapsamında işlendiğini kabul etmiş sayılırsınız.

KVKK Aydınlatma Metni
1. Format
2. Tarih / Saat
3. Bilgiler

Görüşme formatını seçin

Tarih ve saat seçin

Randevu en az 30 dakika sonrası için verilebilir. Ofis saatleri: Pzt–Cum 09:00 – 18:00.

İletişim bilgileriniz

Randevunuz alınacak ve ödeme işlemi için sizi telefonunuzdan arayacağız.