Danıştay 10. Daire E.2001/2460 K.2001/3068

İstemin Özeti

Davacının … Merkez … Köyündeki dere yatağına taş duvar örüp kendi yerine katmak suretiyle tecavüz ve müdahalede bulunduğundan bahisle 3091 sayılı Yasa uyarınca tecavüzünün men edilmesine ilişkin davalı idare işleminin iptali ile bu nedenle uğranılan zararlar karşılığı toplam 1.184.128.000.-lira maddi ve manevi tazminatın ödenmesi istemiyle açılan dava sonucunda … İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın davacı tarafından itirazen incelenerek bozulması istenilmektedir.

D.Tetkik Hakimi : … Düşüncesi : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda 8.6.2000 tarih ve 4577 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, İdare Mahkemelerinin 3091 sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin olarak verdikleri nihai kararlara karşı bölge idare mahkemelerine itirazen başvurulabileceği hükmü getirilmiştir. Bu durumda, kanun koyucunun amacı da dikkate alındığında, konu olarak, 3091 sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıkta itirazen bölge idare mahkemesi görevli bulunmaktadır. Açıklanan nedenle; dosyanın itirazı incelemekle görevli … Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 14.maddesi uyarınca dosya incelenip gereği düşünüldü: Dava, davacının … Merkez … Köyündeki dere yatağına taş duvar örüp kendi yerine katmak suretiyle tecavüz ve müdahalede bulunduğundan bahisle 3091 sayılı Yasa uyarınca tecavüzünün men edilmesine ilişkin davalı idare işleminin iptali ile bu nedenle uğranılan zararlar karşılığı toplam 1.184.128.000.-lira maddi ve manevi tazminatın ödenmesi istemiyle açılmıştır.

İtiraz üzerine. Bölge İdare Mahkemesince.

2576 sayılı Yasanın 7/1-b maddesi uyarınca, uyuşmazlık miktarı bir milyar lirayı aşan tam yargı davalarında heyet halinde karar verileceği, bu nitelikteki kararların ancak Danıştay nezdinde temyiz edilebileceğinin tartışmasız olduğu, 3091 sayılı Yasanın uygulamasına ilişkin olmakla birlikte ancak Danıştay'da temyizi mümkün olan bir tutara ilişkin tam yargı talebi de içeren istemler hakkında verilen kararın bölge idare mahkemesince incelenmesinin usulen mümkün olmadığı,

bu nitelikteki taleplerin benzer uygulamanın yer aldığı 2577 sayılı Yasanın 38.maddesinde de belirtildiği üzere müşterek olarak Danıştay'da incelenmesinin görev ayrımına dair usuli kuralların zorunlu bir sonucu olduğu gerekçesiyle itiraz isteminin görev yönünden reddine, dosyanın Danıştay'a gönderilmesine karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 8.6.2000 tarih ve 4577 sayılı Yasanın 7. maddesiyle değiştirilen 45/1-c maddesinde, İdare mahkemelerinin 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklarla ilgili olarak verdikleri nihai kararlara, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemelerin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemelerine itiraz edilebileceği, geçici 4. maddesinde ise, bu Kanunun 45. maddesinin (1) numaralı fıkrasında yazılı uyuşmazlıklarla ilgili olarak verilen nihai kararlardan, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar ile Danıştayın bozma kararı üzerine kararı bozulan mahkemece verilen kararların Danıştayda temyiz edilebileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Aktarılan düzenlemelerin incelenmesinden; yasa koyucunun; 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyetliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin olarak, 8.6.2000 tarihinden sonra verilen idare mahkemesi kararlarının, Danıştayın bozma kararları üzerine verilenler hariç, itirazen bölge idare mahkemelerinde incelenmesini amaçladığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince, itiraza konu kararla sonuçlandırılan uyuşmazlığın konusunu da, 3091 sayılı Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan işlemin iptali istemi ile bu işlem nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemi oluşturmaktadır.

Bu itibarla, konusunun esaslı unsuru, yukarıda belirtilen düzenleme uyarınca, bölge idare mahkemelerine itiraz edilebileceği tartışmasız bulunan, 3091 sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklanan işlemin iptali istemi olan davada, buna bağlı, fer'i nitelikli unsur olan tazminat isteminin tutarından hareketle, mahkeme kararının Danıştay'da temyizen incelenmesi gerektiği yolunda … Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.