Danıştay 10. Daire E.2011/832 K.2011/3923

Düşüncesi

Davacı şirketin, dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal ettiği eşyalarla ilgili olarak vermiş olduğu banka teminat mektuplarının iadesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada idare mahkemesince, davacının aynı konuda yapmış olduğu birden çok başvurusu nedeniyle en son başvuru tarihine göre dava açmış ise de ilk başvuru tarihine göre davanın süresi içinde açılmadığı gerekçesiyle süre aşımı yönünden davanın reddine karar verilmesine karşın; mülkiyet hakkı kapsamında bulunan banka teminat mektuplarının iadesi istemiyle her zaman idareye başvurulabileceğinin kabulü gerekir.

Buna göre, davacının 2577 sayılı Yasanın 10.maddesi kapsamında yaptığı 15.4.2009 tarihli başvurusunun zımnen reddi üzerine 11.9.2009 tarihinde açmış olduğu davanın süresinde olduğu dikkate alınarak davanın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesinde hukuki isabet görülmediğinden, kararın bozulması gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği görüşüldü:

Dava, davacı şirketin 3.10.2003 tarih ve … sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ithal ettiği eşyalarla ilgili olarak vermiş olduğu banka teminat mektuplarının iadesi istemiyle yapmış olduğu başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

... İdare Mahkemesince; davacı şirketin … tarih ve … sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ithal ettiği eşyalarla ilgili olarak vermiş olduğu banka teminat mektuplarının iadesi istemiyle 24.5.2006, 3.7.2006, 24.4.2007 ve 23.10.2007 tarihlerinde idareye yapmış olduğu başvuruların zımnen reddedildiği, aynı istemle 15.4.2009 tarihinde yapmış olduğu başvurunun zımnen reddi üzerine 11.9.2009 tarihinde görülmekte olan bu dava açılmış ise de, davacının ilk başvurusunun reddi üzerine 60 gün içinde dava açılması veya 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi uyarınca aynı süre içinde idareye başvurması gerekirken, bu sürelerin geçirilmesinden çok sonra 11.9.2009 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek anılan mahkeme kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

4458 sayılı Gümrük Kanununun 108. maddesinde; serbest dolaşımda olmayan eşyanın, işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak suretiyle, dahilde işlem rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebileceği; eşyanın işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, teminatın iade olunacağı kurala bağlanmıştır.

Anayasal güvence altındaki temel hak ve özgürlüklerden olan mülkiyet hakkı kapsamına parasal bir başka ifade ile ekonomik değeri olan somut veya soyut tüm varlıkların girdiği dikkate alındığında, dahilde işleme rejimi çerçevesinde ithal edilen eşyanın vergileri kadar gümrük idaresine verilen banka teminat mektupları da mülkiyet hakkı kapsamında olduğundan, uyuşmazlık konusu banka teminat mektuplarının iadesi için ilgililerin idareye her zaman başvurabilmesi mümkündür.

Mülkiyet hakkı kapsamındaki banka teminat mektuplarının iadesi istemiyle yapılan başvurunun daha önce idarece reddedilmiş olması, aynı konuda idareye tekrar başvurulmasına ve başvurunun reddi halinde ret işleminin iptali istemiyle dava açılmasına engel teşkil etmemektedir.

Buna göre; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında her zaman idareye başvurarak, istemlerinin kısmen, tamamen veya zımmen reddi halinde altmış günlük süre içerisinde dava açılabileceğinin kabulü gerekmektedir.

İdare Mahkemesince; davacının banka teminat mektuplarının iadesi istemiyle en son 15.4.2009 tarihinde yapmış olduğu başvurunun zımnen reddi üzerine 60 günlük dava açma süresi içinde 11.9.2009 tarihinde açmış olduğu davanın süresinde olduğu hususu dikkate alınarak uyuşmazlığın esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.