Danıştay 10. Daire E.2015/4343 K.2021/228

Dava konusu istem: Davacı tarafından, yurt dışından ithal etmek istediği eşyasına kaçak olduğu gerekçesiyle el konulduğu, olay nedeniyle açılan ceza davası devam etmekte iken ... Tasfiye İşletme Müdürlüğünce eşyanın 27/10/2011 tarihinde satıldığı, ceza davası sonucunda ise sanıkların beraatine ve el konulan eşyanın iadesine karar verildiği, bunun üzerine satış bedelinin yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebiyle başvurulduğu, ancak başvurunun … tarih ve … sayılı davalı idare işlemi ile reddedildiği ileri sürülerek anılan işlemin iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 30.000,00 TL tazminatın el koyma tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 31/07/2013 tarihinde kesinleştiği, davacı şirket tarafından söz konusu mahkeme kararının kesinleşmesinden bir yıl sonra 04/09/2014 tarihli dilekçe ile satış bedelinin istenildiği görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ceza mahkemesi kararının idarenin adli tatilde temyizden feragat etmesi nedeniyle kesinleştiği, feragat dilekçesi tebliğ edilmediğinden mahkeme kararının kesinleşmesini bilmelerinin mümkün olmadığı, mülkiyet hakkının ihlal edildiği ve mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait ithal edilen eşyaya kaçak olduğundan bahisle 31/03/2011 tarihinde el konulmuş ve olay nedeniyle şirket yetkilisi hakkında ceza davası açılmış, yapılan yargılama sonucunda … Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile sanıkların beraatine ve el konulan eşyanın, tasfiye edilmiş ise tasfiye bedelinin sahibine iadesine karar verilmiştir.

Söz konusu karar temyizden feragat edilmekle 31/07/2013 tarihinde kesinleşmiştir.

Erenköy Tasfiye İşletme Müdürlüğünce yapılan ihalede davacı şirkete ait eşya 27/10/2011 tarihinde satılmıştır.

Davacı 04/09/2014 tarihinde ... Tasfiye İşletme Müdürlüğüne başvurarak tasfiye edilen eşyasının satış bedelinin yasal faiziyle birlikte ödenmesini istemiş, ancak başvurusu Tasfiye Yönetmeliği gereğince yargı kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde talepte bulunulmadığı gerekçesiyle … tarih ve … sayılı dava konusu işlemle reddedilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Temel hak ve hürriyetlerin niteliği" başlıklı 12. maddesinde; "Herkes, kişiliğine bağlı, dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve hürriyetlere sahiptir.

Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder.",

"Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması" başlıklı 13. maddesinde; "(Değişik: 3/10/2001-4709/2 md.) Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.",

"Mülkiyet hakkı" başlıklı 35. maddesinde; "Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir. Mülkiyet hakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz." hükümleri yer almaktadır.

25/06/2013 tarih ve 28688 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve işlem tarihinde yürürlükte olan Tasfiye Yönetmeliği'nin "Satış sonrasında yapılacak işlemler" başlıklı 64. maddesinin 4. fıkrasında; "Kaçak eşya hakkında aşağıda belirtilen işlemler yapılır: ...

d) İhale yoluyla satılan eşyanın yargı kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde talep edilmeyen emanetteki eşya bedeli döner sermayeye gelir kaydedilir. Diğer yollarla tasfiye edilen eşya için de yargı kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde talepte bulunulmaz ise ödeme yapılmaz." düzenlemesi yer almaktadır.

Tasfiye tarihinde yürürlükte olan 07/10/2009 tarih ve 27369 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan mülga Tasfiye Yönetmeliğinin "Mali hükümler" başlıklı 26. maddesinin 5. fıkrasında da benzer bir düzenlemenin yer aldığı görülmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı şirket tarafından ithal edilmek istenen ve kaçakçılık şüphesiyle el konularak tasfiye edilip satış bedeli emanet hesabına alınan eşya hakkında … Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile tasfiye bedelinin sahibine iadesine karar verilmiş, karar temyizden feragat edilmekle 31/07/2013 tarihinde kesinleşmiştir.

Dairemizin 27/10/2020 tarihli ara kararı ile ... Ağır Ceza Mahkemesinden kararın ne şekilde kesinleştiği ve davalı idarenin feragat dilekçesinin taraflara tebliğ edilip edilmediği sorulmuş olup, cevaben gelen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, temyizden feragat dilekçesinin taraflara tebliğ edildiğine dair bilgi ve belge bulunmadığı, kararın kesinleşme tarihinin 31/07/2013 ve kesinleşme şerhi tarihinin ise 20/09/2013 tarihi olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, davacı şirket yetkilisi hakkında açılan ceza davasında verilen beraat kararının davalı idare tarafından temyiz edilmesi sonrasında davalı idarenin temyizden feragat etmesi nedeniyle … Ağır Ceza Mahkemesince kararın 20/09/2013 tarihi itibariyle kesinleşme şerhinin oluşturulduğu ve davacıya herhangi bir tebligat yapılmadığı, davacının ise emanet hesabındaki satış bedelinin ödenmesi talebiyle 04/09/2014 tarihinde başvuruda bulunduğu görülmekte olup, davacının kararın kesinleştiğini en erken mahkemece kesinleşme şerhinin oluşturulduğu 20/09/2013 tarihinde öğrenebileceği, dolayısıyla yapmış olduğu başvurunun Yönetmelikte belirlenen 1 yıllık süre içerisinde olduğunun kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.