Danıştay 10. Daire E.2016/15292 K.2020/3884

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, … İli, … İlçesi, …Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde içkili lokanta olarak faaliyet göstermek üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 27/07/2012 tarih ve 2650 sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, içkili yer bölgesinde bulunan davacının açmak istediği içkili yerin, genel güvenlik ve asayişin korunması yönünden kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yer ve konumda olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR_DÜZELTME_

TALEP_EDENİN_İDDİALARI:Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin asli görevi emniyeti sağlamak olan ilçe emniyet müdürlüğü görüşü esas alınarak tesis edildiği, bu konuda olağan ve sürekli tecrübesi olan emniyet müdürlüğü görüşünün esas alınması gerektiği, dava konusu işlemin iptal edilmesinin kamu menfaati ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi ve İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi'nin 13/06/2016 tarih ve E:2015/8100, K:2016/4579 sayılı kararı kaldırılarak İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi'nin 13/06/2016 tarih ve E:2015/8100, K:2016/4579 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket, 06/06/2012 tarihli başvurusu ile … İli, … İlçesi, … Mahallesi, …Caddesi, No:… adresinde içkili lokanta olarak faaliyet göstermek üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesini talep etmiştir.

Davacı şirketin başvurusu üzerine, … Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün 11/06/2012 tarih ve 2071 sayılı yazısı ile anılan adreste açılmak istenen işyerinin içkili lokanta olarak faaliyet göstermesinde genel emniyet ve asayiş açısından herhangi bir sakıncanın olup olmadığı hususunda görüş istenmiş, … İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 02/07/2012 tarih ve 12/9791 sayılı yazısı ile anılan yerde içkili lokanta olarak faaliyet göstermek isteyen işyerinin açılması halinde asayişi sağlama ve kamu esenliğinin temin edilmesinde güçlük çekileceği, asayişi olumsuz etkileyeceği değerlendirildiğinden işyerinin açılmasının genel emniyet ve asayiş açısından uygun görülmediği bildirilmiştir.

Dava konusu 27/07/2012 tarih ve 2650 sayılı …Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü yazısı ile İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 02/07/2012 tarih ve 12/9791 sayılı olumsuz görüşü uyarınca içkili yer ruhsatı düzenlenemediğinin bildirilmesi üzerine davacı şirket tarafından bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunu'nun 7. maddesinde; "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathane; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet kafeler ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır.

Sabit veya seyyar olarak kullanılan kara, deniz, hava ve her çeşit taşıma araçlarında, birinci fıkrada belirtilen faaliyetlerin icrası durumunda, bu yerler de umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır.

Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir.

Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir. ... " hükmü yer almaktadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;

...

g) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri,

h) İçkili yer bölgesi: Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından valilik veya kaymakamlığın görüşü alınarak tespit edilen ve içerisinde şarap ve bira dahil her türlü alkollü içeceğin verilebileceği işyerlerinin açılabileceği bölgeyi, ... ifade eder.", "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: ...

d) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması, ...

Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri için bu hususlar işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edilir.", "İçkili yer bölgesinin tespiti" başlıklı 29. maddesinde; "İçkili yer bölgesi, mülkî idare amirinin genel güvenlik ve asayiş durumu hakkındaki görüşü doğrultusunda belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından tespit edilir.

İçkili yer bölgesi haricinde içkili yer açılamaz.", "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; " ... İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır.

Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. ... " düzenlemeleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, içkili yer bölgesinin belirlenmesi aşamasında mülki idare amirinin, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması aşamasında mülki idare amiri vasıtasıyla yetkili kolluk kuvvetinin genel güvenlik ve asayiş durumuna ilişkin görüşünün alınması gerektiği, içkili yer bölgesi dışında içkili yer açılamayacağı anlaşılmaktadır.

Davacı şirket tarafından içkili lokanta olarak çalıştırılmak istenen işyerinin bulunduğu adresin Bornova Belediye Meclisi tarafından daha önce belirlenen içkili yer bölgesi kapsamında olması, bu işyeri için yapılan tüm işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurularının kabul edileceği anlamına gelmemekte, yapılan başvuruların değerlendirilmesi aşamasında mevzuatta aranan fiziki ve teknik şartların yanı sıra alınması gerekli kurum görüşlerinin de değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusuna istinaden alınan ve dava konusu işlemin dayanağını teşkil eden.

İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 02/07/2012 tarih ve 12/9791 sayılı yazısında işletmenin eskiden İpragaz satış yeri olarak faaliyet gösterdiği, girişe göre sol kısmında … tabela isimli içkili yerin bulunduğu, sağ tarafında ise … ve … tabela isimli işyerlerinin ve üstünde yedi katlı ikametin bulunduğu, işyerine ve apartmandaki ikametlere girişin aynı yerin devamından sağlandığı, işyerinin ön tarafında apartmana ait ortak kullanım alanının etrafı çevrili olan bahçe kısmının bulunduğu ve işyerine buradan giriş yapıldığı, iş yeri giriş kapısı üzerinde … tabelasının asılı olduğu, bu kapının yanında da ön tarafa bakan iki adet kapının bulunduğu,

bunlardan birinin sürgülü kapı olduğu, arka bahçeye açılan kısımda iki adet kapının bulunduğu ve buradan binanın arka tarafına geçilebildiği, bahçe kısmının hemen yanında apartmana ait otopark alanının bulunduğu ve bu kısımdan 220. sokağa giriş-çıkış yapılabildiği, … otobanına yakın olduğu,

ayrıca trafiğin yoğun ve işlek olduğu …Caddesi ile bağlantısının bulunduğu ve tek yön oluşu nedeniyle araçların yol kenarlarına park ederek trafiğin aksamasına yol açacağı, her ne kadar içkili yer krokisi içerisinde olsa da yeni açılacak işletmelerin bölgede daha yoğun bir trafik ve insan sirkülasyonuna neden olacağı ve bu yoğunluğun gece geç saatlere kadar devam edeceği, ulaşım araçları eğlence yerlerinden çevreye yayılan gürültü dahil olmak üzere insan faaliyetleri sonucunda oluşan zararlı ve istenmeyen seslerinin çevresel gürültüye neden olması sonucu kişilerin huzur ve sükununun, beden ve ruh sağlığının bozulmasına neden olabileceği,

mevcut şikayetlerin katlanarak artacağı, açılacak olan işletmenin yakınında içkili yerlerin bulunduğu ve ihtiyacı fazlasıyla karşıladığı, işyerlerinin üstlerinin ikametgah olarak kullanıldığından dolayı yeni açılacak yerlerin bu şikayetleri artıracağı, gece geç saatlere kadar açık kalması sebebiyle bu bölgede ikamet eden vatandaşların huzur ve istirahatinin sağlanmasında yetersiz kalınacağı ve polisin en temel görevlerinden birisi olan asayişi sağlama ve kamu esenliğinin temin edilmesinde güçlük çekileceği, böylece asayişi olumsuz etkileyeceği değerlendirildiğinden genel emniyet ve asayiş açısından uygun görülmediği bildirilmiştir.

… İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 02/07/2012 tarih ve 12/9791 sayılı görüşünün değerlendirilmesinden, … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde içkili lokanta gibi umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılmasının genel emniyet ve asayiş açısından uygun olmadığı anlaşılmakta olup, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu durumda; davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun …İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 02/07/2012 tarih ve 12/9791 sayılı olumsuz görüşüne istinaden reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.