Danıştay 10. Daire E.2018/5416 K.2020/54

2- ...Derneği 3- ...Derneği 4- ...Sendikası 5- ... Derneği 6- ... Derneği 7- ... Derneği 8- ...Derneği 9- ...Derneği 10- ...Barosu 11- ...Kooperatifi 12- ... Derneği 13- ... Derneği 14- ... Birliği 15- ... Derneği 16- ... Derneği 17- ... Odası VEKİLİ : Av. ... 18- ... Odası VEKİLİ : Av. ... 19- ... Odası VEKİLİ : Av.... 20- ...'i temsilen ... 21- ... Federasyonu'nu temsilen ..., ... 22-...Derneği'ni temsilen... 23- ...Derneği'ni temsilen ... (Yönetim Kurulu Başkanı) ... 24-...'i temsilen ... 25- ...Derneğini temsilen ...

DAVALI

... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN_KONUSU :19/10/2018 tarih ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinin, 4. maddesinin 1. fıkrasının, 5. maddesinin 1. fıkrasındaki "sivil toplum kuruluşları" ve "üniversiteler" ibarelerinin, 5. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendindeki "Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğine göre yapılacak olan" ibaresinin, 8. maddesinin 1 ve 2. fıkralarının, 10. maddesinin ve 11. maddesinin 1. fıkrasının iptali istenilmektedir.

DAVACILARIN İDDİALARI

Davacılar tarafından, genetik kaynakların kamusal nitelikte olduğu, 5996 sayılı Kanun’da bu yönde bir düzenleme olmamasına rağmen Yönetmelikte düzenleme yapıldığı, kamu mülkiyetine tabii olarak tescil edilmesi gereken tohumlukların 3. kişiler lehine tescil edilmesinin Anayasa’nın 168. maddesine aykırı olduğu, yerel çeşitler üzerinde özel kişilerce hak iddia edilmesinin önünün açılacağı, Anayasa’nın 48. maddesinde belirlenen çalışma hakkı ve özgürlüğünün engellendiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu Yönetmeliğin 03/09/2019 tarih ve 30877 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırıldığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi ve ekleri incelenerek gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dava, 19/10/2018 tarih ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinin, 4. maddesinin 1. fıkrasının, 5. maddesinin 1. fıkrasındaki "sivil toplum kuruluşları" ve "üniversiteler" ibarelerinin, 5. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendindeki "Bitki Çeşitlerinin Kayıt Altına Alınması Yönetmeliğine göre yapılacak olan" ibaresinin, 8. maddesinin 1 ve 2. fıkralarının, 10. maddesinin ve 11. maddesinin 1. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.

03/09/2019 tarih ve 30877 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmeliğin 16. maddesi ile dava konusu Yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı görülmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, davacının, iptali istenen işlem yönünden dava açma ehliyeti bulunmadığının anlaşılması halinde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Davacılardan ... Birliği tarafından dava dilekçesi ekine Birlik Tüzüğü eklenmediği gibi, Tüzüğün Dairemizin 14/01/2019 ve 09/07/2019 tarihli ara kararları ile istenilmesine rağmen gönderilmediği görüldüğünden, davacı ... Birliğinin iş bu davayı açmakta ehliyetli olduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmaktadır.

ESAS YÖNÜNDEN

Dosyanın incelenmesinden; 19/10/2018 tarih ve 30570 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren dava konusu Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması ve Pazarlanmasına Dair Yönetmeliğin, 03/09/2019 tarih ve 30877 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlanmasına Dair Yönetmeliğin 16. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı dikkate alındığında, davanın konusunun kalmadığı sonucuna varılmaktadır