Danıştay 10. Daire E.2019/10270 K.2023/1387

... ve ... adlarına velayeten ... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ...

VEKİLLERİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından; yakınları ... 'in, 21/08/2016 tarihinde Bitlis ili, Merkez ilçesi, Yolalan Jandarma Karakol Komutanlığı personelinin açtığı ateş sonucunda vefat ettiğinden bahisle olayda davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek uğradıkları iddia edilen zararlara karşılık müteveffanın eşi ... için 1.000,00 TL maddi, 8.000,00 TL cenaze ve defin gideri, 100.000,00 TL manevi, çocukları ... , ... , ... için ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi, 70.000,00 TL manevi, kardeşleri ... , ... , ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacılar yakınının hukuka aykırı fiil içerisinde bulunduğu ve dava konusu olayda kusurlu olduğu, zarar görenin ağır kusuru sebebiyle olay ile zarar arasındaki nedensellik bağının ortadan kalktığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu olayla ilgili olarak Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen iddianamenin, Ağır Ceza Mahkemesinde kabul edilmesiyle açılan davanın sonucunda verilecek karar, davalı idarenin hizmet kusurunun bulunup bulunmadığını etkileyeceğinden, uğranılan maddi ve manevi zararların belirlenmesi için gerekli inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra hukuki sebepler ve gerekçesi ortaya konulmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacıların istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden karar verilmek üzere dosyanın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacılar yakını dur ihtarına uymayarak olayın meydana gelmesinde ağır kusurlu olduğundan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

21/08/2016 tarihinde Bitlis ili, Merkez ilçesi, Yolalan Jandarma Karakol Komutanlığı personelince bomba yüklü araç ihbarına istinaden dur ihtarında bulunulmasına rağmen davacılar yakınının durmayarak yola devam etmesi üzerine açılan ateş sonucu vefat ettiğinden bahisle olayda idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek davalı idareye yapılan 18/11/2016 tarihli başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine uğradıkları iddia edilen zararlara karşılık maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği belirtilmiş; maddenin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir.

Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.". 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir.

İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.".

5. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde; bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine yaptığı incelemede, kararı hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararını kaldıracağı ve işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği kuralına yer verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesini gerektiren sebepler ise anılan maddenin 5. fıkrasında, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı bulunması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması şeklinde tahdidi olarak sayılmış olup bu hallere yorum yoluyla ilave yapılması mümkün değildir.

Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu olayla ilgili olarak Bitlis Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen iddianamenin, Ağır Ceza Mahkemesinde kabul edilmesiyle açılan davanın sonucunda verilecek kararın, davalı idarenin hizmet kusurunun bulunup bulunmadığını etkileyeceği belirtilerek uğranılan maddi ve manevi zararlarının belirlenmesi için gerekli inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra hukuki sebepler ve gerekçesi ortaya konulmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine iadesine karar verilmiş ise de;

bu gerekçe 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında sayılan sebeplerden birine ilişkin olmadığından, Bölge İdare Mahkemesince işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekmekte olup, İdare Mahkemesince ilk inceleme üzerine değil, işin esasına girilerek verilen kararın kaldırılmasına ve dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.