Danıştay 10. Daire E.2019/3690 K.2023/4481

Dava konusu istem: Davacı tarafından; ithal edip satışa sunduğu değişik markalarda güneş gözlüklerinin garanti belgelerinin ve tanıtım/kullanma klavuzlarının 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a uygun olarak düzenlenmediğinden bahisle İzmir Valiliğince verilen 32.000,00 TL idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emrinin dayanağı … tarih ve … sayılı işleme karşı Mahkemelerinin E:… sayılı dosyasında dava açıldığı, dolayısıyla ödeme emrinin düzenlendiği 13/02/2015 tarihi itibarıyla ortada kesinleşmiş bir amme alacağının bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; ilk savunma ve temyiz dilekçelerinde yer verilen gerekçelerle Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 03/10/2018 tarih ve E:2016/9417, K:2018/6628 sayılı kararı kaldırılarak davalı idarenin temyiz istemi yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacının, ithal edip satışa sunduğu değişik markalarda toplam 80 adet güneş gözlüğünün garanti belgelerinin ve tanıtım/kullanma klavuzlarının 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a uygun olarak düzenlenmediğinden bahisle İzmir Valiliğince … tarih ve … sayılı kararla 32.000,00 TL idari para cezası uygulandığı, anılan para cezanının vadesinde ödenmemesi üzerine tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un "Cezalarda yetki ve itiraz" başlıklı 78. maddesinin 2. fıkrasında, "Bu Kanun hükümlerine göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre idari yargı yoluna başvurulabilir. Ancak, idare mahkemesinde dava, işlemin tebliğini izleyen günden itibaren otuz gün içinde açılır. İdare mahkemesinde iptal davası açılmış olması, kararın yerine getirilmesini durdurmaz." hükmüne; 3. fıkrasında, "Bu Kanuna göre verilen idari para cezalarının, tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi zorunludur." hükmüne yer verilmiştir.

01/06/2005 tarihinde yürürlüğe giren, 19/12/2006 tarih ve 26381 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5560 sayılı Kanun ile bazı maddeleri değiştirilen 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 2. maddesinde, "Kabahat" deyiminin, Kanun'un karşılığında idarî yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlamına geldiği belirtilmiş.

3. maddesinde ise, bu Kanun'un; idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer Kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde; diğer genel hükümlerinin, idarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 17. maddesinin 5560 sayılı Kanunla değişik 3. fıkrasında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri tarafından verilen idari para cezalarının ilgili Kanunlarında 1/6/2005 tarihinden sonra belirlenen oranın dışındaki kısmının Genel Bütçeye gelir kaydedileceği; anılan Kanunla değişik 4. fıkrasında da.

Genel Bütçeye gelir kaydedilmesi gereken idari para cezalarına ilişkin kesinleşen kararların, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairelerine gönderileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mahkeme tarafından uyuşmazlığın çözümünde 5326 sayılı Kanun'un 17. maddesinin 5560 sayılı Kanunla değiştirilen 3. fıkrası uygulanmış ise de; 6502 sayılı Kanun'un 78. maddesinde, idari para cezasına karşı iptal davası açılmış olmasının, kararın yerine getirilmesini durdurmayacağına ilişkin düzenlemenin yer aldığı görülmüş olup; bu haliyle özel nitelikte Kanun olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 78. maddesinde yer alan ve sonraki tarihli olan bu düzenlemenin uyuşmazlığa uygulanması gerekmektedir.

Diğer bir ifadeyle, 6502 sayılı Kanun'un 78. maddesi gereğince; bu Kanun'a göre verilen idari para cezalarının 6183 sayılı Kanun uyarınca tahsili için, idare mahkemelerinde açılmış bulunan davanın sonucunu bekleme zorunluluğu bulunmamaktadır.

Bu durumda, özel Kanun niteliğinde olan 6502 sayılı Kanun'da bu Kanun uyarınca verilen idari para cezalarının tebliğden itibaren bir ay içinde ödemesinin zorunlu olduğu belirtilerek vade tarihi belirlendiğinden ve idari para cezası uygulanması işlemine karşı iptal davası açılmış olması, söz konusu alacağın 6183 sayılı Kanun uyarınca ödeme emri düzenlenerek takibine engel teşkil etmeyeceğinden İdare Mahkemesince işin esasına geçilerek bir karar verilmesi gerekirken, Kabahatler Kanunu uyarınca dava açılması nedeniyle kesinleşmeyen idari para cezasının takip ve tahsilinin yapılamayacağı gerekçesiyle dava konusu ödeme emrinin iptali yolunda verilen kararda hukukî isabet bulunmamaktadır.

Kaldı ki; dava konusu ödeme emrine dayanak olan … tarih ve … sayılı idari para cezası uygulanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin bozma kararına uyularak davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı kanun yollarına başvurulmaması sonucu kesinleşmiştir.