Danıştay 10. Daire E.2019/4296 K.2023/492

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Bingöl ili, Yayladere ilçesi, ... köyünde ikamet etmekte iken terör olayları nedeniyle köyde bulunan menkul ve gayrimenkullerinin yakıldığı, köyden göç etmek zorunda kaldığı ve bu sebeple köyde bulunan malvarlığından istifade edemediğinden bahisle uğradığı zararın 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında tazmini istemiyle murislerinin yaptığı başvurunun reddine ilişkin Bingöl Valiliği 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; Bingöl ili, Yayladere ilçesi, ... köyünün tamamen boşalmamış olması nedeniyle davacının uğradığını iddia ettiği zararların 5233 sayılı Yasa kapsamında tazminine olanak bulunmadığından, davacının başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacıların temyiz başvurusu üzerine Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince, uyuşmazlığa konu köyün 1991-1997 yılları arasında güvenlik kaygısıyla tamamen boşaltıldığı ve 1999 yılında köye dönüşün başladığı anlaşıldığından, davacıların köylerini terk etmeleri nedeniyle köyde bulunan malvarlıklarına ulaşamadıklarından bahisle uğradıklarını ileri sürdükleri maddi zararların köyün boşaltılmasından köye dönüşün başladığı tarihe kadar geçen süreyle sınırlı olarak idarece tespit edilmesi, varsa maddi zararlarının 5233 sayılı Kanun hükümlerine göre karşılanması gerekirken, davanın reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP EDENİN_İDDİALARI : Davalı tarafından, ispatla davacının yükümlü olmasına rağmen herhangi bir belge ibraz edilmediği, köyün tamamen boşaltılmadığının dosyadaki belgelerden anlaşılacağı ileri sürülerek Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN_SAVUNMASI : Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin birinci fıkrası hükmünün uygulanmasını teminen davalı idarenin karar düzeltme isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi ile Mahkeme kararının davacılardan ...'e ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, ... dışındaki diğer davacılar yönünden, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, anılan davacılar yönünden kararın düzeltilmesi isteminin reddine; ... yönünden ileri sürülen nedenler ise, aynı Kanun hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin adı geçen davacı yönünden kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 21/11/2018 tarih ve E:2014/1645, K:2018/7715 sayılı kararının bu davacıyla sınırlı olarak kaldırılmasına karar verilerek adı geçen davacının temyiz istemi yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinde, "1. Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. 2. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükümlerine yer verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin "yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmünden kastedilen davalar; münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalardır. Bunun dışında, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, ölene ait bulunan bütün haklar, mallar ve borçlar mirasçılara geçeceğinden, dava açılmakla mameleki niteliğe dönüşen haklar da ölenin malvarlığının bir bölümünü oluşturacağından, açılmış bulunan bu tür davaları ölenin mirasçılarının takip etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyası ve Uyap kayıtlarının incelenmesinden; davacılardan ...'in Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 21/11/2018 tarih ve E:2014/1645, K:2018/7715 sayılı kararından sonra 27/01/2022 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda; İdare Mahkemesince, davacılardan ...'in vefat ettiği ve uyuşmazlığın yalnız öleni ilgilendiren bir dava niteliğinde bulunmadığı gözetilerek, bu davacı yönünden, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçen mirasçıların başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.

(X)-KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinde, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar, gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar, dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği, yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği, dosyanın işlemden kaldırılmasına dair kararların diğer tarafa tebliğ edileceği kurala bağlanmıştır.

UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacılardan ...'in, karar düzeltme aşamasında, 27/01/2022 tarihinde vefat ettiği anlaşıldığından, yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca varsa davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılması gerektiği kuşkusuz ise de, karar düzeltme incelemesine konu dosyanın tekemmülü sağlandıktan;

dolayısıyla dosya karar düzeltme incelemesi yapılabilecek hale geldikten sonra adı geçen davacının vefat ettiği, diğer yandan dosya işlemden kaldırıldıktan sonra varsa davayı takip hakkı kendisine geçenin dosyanın işleme konulması talebiyle başvurması halinde yargılama safahatının geriye götürülmeyip kaldığı yerden devamının sağlanması,

yargılama süresinin gereksiz uzatılmaması ve usul ekonomisi yönlerinden adil yargılanma hakkına daha uygun düşeceğinden Dairemizce bu aşamada karar düzeltme incelemesi yapılarak gerekli olan kararın verilmesi ve 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi hükümlerinin kararın düzeltilmesine ilişkin karardan sonraki safahata yönelik olarak uygulanmak üzere dosyanın ...

İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesi gerektiği oyuyla davacılardan ... yönünden salt adı geçenin ölümü nedeniyle İdare Mahkemesi kararının bozulması yönündeki çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum.