Danıştay 10. Daire E.2019/4850 K.2021/3704

Dava konusu istem: Davacı tarafından, prime esas kazancın eksik bildirilmesi nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca 31.761,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Orhangazi Sosyal Güvenlik Merkezi işleminin ve anılan işleme yapılan itirazın reddine dair … tarih ve … sayılı kararın iptali ile 23.808,00 TL olarak ödenen idari para cezasının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla.

5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi ile prime esas kazancın nasıl hesaplanacağının ayrıntılı olarak düzenlendiği, yine ayni yardımların, ölüm, doğum ve evlenme yardımlarının, görev yolluklarının, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatının, iş sonu tazminatının veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatlarının, kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları,

işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarlarının, prime esas kazanca tabi tutulmayacağının belirtildiği, sayılan istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemelerin ise prime esas kazanca tabi tutulacağının açıkça hükme bağlandığı dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesine muhalefet edilmediği, yol yardımlarının hizmetle ilişkilendirilmesinin mümkün olmadığı, sigortalıya nakdi ödeme yapılmadığı, taşıma kartlarına yüklenen ulaşım hakkının ayni yardım olduğu, ayni yardımların Kanun gereğince prime tabi tutulamayacağı, yol yardımının iş akdinden değil, işverenin yardım amaçlı takdir hakkından kaynaklandığı, ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun prime esas kazançlar başlıklı 80. maddesinin (b) bendi, ayni yardımların prime esas kazanca tabi tutulmayacağı, (c) bendi, (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemelerin prime esas kazanca tabi tutulacağı hükmündedir.

Ayni yardım, kişilere parasal olarak değil ama mal ya da hizmet temini ile yardım etmek anlamına gelir. Sosyal amaçlı olarak veya yasa ve sözleşme dışında sigortalılara yapılan yardım ve ödemelerin ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayandığı, işin karşılığı olmaktan ziyade, insani değer yargıları sonucu verildiği, iş barışını sağlamada faydalı olduğu,

işverenlerin işçilerin işe gidiş gelişlerini sağlamak için kendi araçları ile servis imkanı sağlaması halinde, bu hizmetin prime esas kazanca tabi tutulamayacağı, yine servis aracı kiralanması halinde de aynı şekilde bu hizmetin de prime esas kazanca tabi tutulamayacağı, davacının takdir hakkını kullanarak kendi servis hizmetini oluşturmak yerine işçilerine toplu taşımada kullanılmak üzere ulaşım kartı vermesinin bir nevi servis hizmeti sağlamaktan ibaret olduğu, bu hizmetin sağlanması için fatura karşılığı bir bedel ödendiği,

ödenen bu bedelin ayni yardım yerine nakdi ödeme olarak kabul edilemeyeceği, ayni yardım kavramının lafzi değil amaçsal yorumunun yapılmasının iş hukukunun temel ilkelerinden olan işçi lehine yorum ilkesine de uygun düşeceği bu nedenle davanın reddi yönündeki kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulunun 07/03/2019 tarih ve 2019/24 sayılı kararıyla Danıştay Onbeşinci Dairesinin kapatılması üzerine Danıştay Onuncu Dairesine gönderilen dava dosyasında, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. Maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.