Danıştay 10. Daire E.2019/7133 K.2023/5068

… Müdürlüğü/ … 2- … Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ

1. Huk. Müş. Yrd. … 3- … Valiliği / … VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU

Hakimlik mesleğinden istifa ederek avukatlık yapmaya başlayan davacı tarafından, avukatlık mesleğinden dolayı tarafına silah taşıma ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin Ankara Valiliği'nin … tarihli, … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacı tarafından, avukatlık mesleğini icra etmesi sebebiyle silah taşıma ruhsatı alma hakkının bulunduğu, dava konusu Yönetmelik maddesinin hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu, iptali istenen hükmün eylemle orantılı olmayan ölçüsüz bir hak yoksunluğuna neden olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMASI

Davalı idareler tarafından, Yönetmeliğin 16. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendindeki düzenlemenin 6136 sayılı Kanun'un 6. maddesine uygun olduğu, Bakanlar Kurulu'na verilen yetki çerçevesinde düzenlenen Yönetmelik hükmünün ve buna dayalı tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerekeceği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun bozma kararına uyularak, davacının silah ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Ankara Valiliği'nin 16/08/2012 günlü, 29425 sayılı işlemi yönünden davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Dava; hakimlik mesleğinden istifa ederek avukatlık yapmaya başlayan davacının, avukatlık mesleğinden dolayı tarafına silah taşıma ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin Ankara Valiliğinin … günlü, … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.

Danıştay Onbeşinci Dairesinin 11/09/2015 günlü, E:2013/346, K:2015/5130 sayılı kararıyla; Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesi (ı) bendi yönünden dava reddedilmiş; dava konusu bireysel işlem ise iptal edilmiştir. Anılan kararın iptale ilişkin kısmı Danıştay İdari Dava Daireleriinin 04/10/2017 günlü, E:2016/2301, K:2017/2894 sayılı kararıyla bozulmuş; davanın reddedilen kısmı ise temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir.

Uyuşmazlık; davacının avukatlık mesleğinden dolayı tarafına silah taşıma ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin bireysel işlemden kaynaklanmaktadır.

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunun 6. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu Kanun kapsamına giren silahlar için verilen taşıma ve bulundurma ruhsatları yenileme harcı alınmak şartı ile beş yıl için geçerlidir. Ruhsatların veriliş sebeplerinin ortadan kalkması halinde ruhsat sahibi durumu ruhsatı veren makama altı ay içinde bildirmekle yükümlüdür. Aksine hareket edenlere bir daha silah ruhsatı verilmez." kuralı yer almaktayken, anılan fıkra 676 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12. maddesiyle değişikliği uğramış ve bu değişiklik 7070 sayılı Kanunun 12. maddesiyle aynen kabul edilmiştir.

6136 sayılı Kanunun 6. maddesinin 7070 sayılı Kanun ile değişik 1. fıkrasıyla; “Bu Kanun kapsamına giren silahlar için verilen taşıma ve bulundurma ruhsatları yenileme harcı alınmak şartı ile beş yıl için geçerlidir. Ruhsatların veriliş sebeplerinin ortadan kalkması halinde ruhsat sahibi durumu ruhsatı veren makama altı ay içinde bildirmekle yükümlüdür. Aksine hareket edenler ile süresi dolduğu halde altı ay içerisinde ruhsatını yeniletmeyenlerin ruhsatları iptal edilir. Ancak, gerekli şartları haiz olan kişilere üçbin Türk Lirası idari para cezası ödemeleri kaydıyla tekrar ruhsat verilebilir. Bu fıkra hükmüne göre idari para cezası vermeye mülki amir yetkilidir.” kuralı getirilmiştir.

Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin "Taşıma ruhsatı verilebilecek diğer meslek mensupları" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının (ş) bendinde de; barolara kayıtlı bulunan avukatlar, bu Yönetmelik hükümlerinde aranan şartlara uygunluğunun tespit edilmesi halinde silah taşıma ruhsatı verilebilecek diğer meslek mensupları arasında sayılmıştır.

Davanın görümü sırasında; 6316 sayılı Kanunun 6. maddesinin 1. fıkrasındaki “Aksine hareket edenlere bir daha silah ruhsatı verilmez.” yolundaki kural; “Aksine hareket edenler ile süresi dolduğu halde altı ay içerisinde ruhsatını yeniletmeyenlerin ruhsatları iptal edilir. Ancak, gerekli şartları haiz olan kişilere üçbin Türk Lirası idari para cezası ödemeleri kaydıyla tekrar ruhsat verilebilir. Bu fıkra hükmüne göre idari para cezası vermeye mülki amir yetkilidir.” şeklinde değişmiş olup, lehe yapılan yasal düzenlemenin uyuşmazlığa konu olaya uygulanması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, avukat olan davacının bu sıfatıyla silah taşıma ruhsatı alabilecek kişi olarak silah taşıma ruhsat talebinde bulunduğu, anılan yasal değişiklik uyarınca davacının hakimlik mesleğinden dolayı aldığı silah ruhsatının iptal edilmesi üzerine tekrar ruhsat verilmesine ilişkin hukuki engelin sona erdiği ve davacının Ankara Barosunun resmi internet sayfasında Baro Lehasında kaydının da devam ettiği görülmektedir.

Bu durumda, avukatlık sıfatı devam eden davacının, diğer gerekli şartları taşıması ve öngörülen para cezasını ödemesi halinde tekrar silah taşıma ruhsatı alma hakkı bulunduğundan, davacıya bir daha silah taşıma ruhsatı verilemeyeceği yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu bireysel işlemin iptali gerektiği düşülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, dava konusu Yönetmeliğin 16. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi yönünden davanın reddi, davacının silah taşıma ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Ankara Valiliği'nin … tarih ve … sayılı işlemi yönünden dava konusu işlemin iptali yolundaki Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 11/09/2015 tarih ve E:2013/346, K:2015/5130 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının, davalı idarelerden Ankara Valiliği'nce temyizi sonrası Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04/10/2017 tarih ve E:2016/2301, K:2017/2894 sayılı kararıyla bozulması üzerine Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dava, hakimlik mesleğinden istifa ederek avukatlık yapmaya başlayan davacı tarafından, avukatlık mesleğinden dolayı tarafına silah taşıma ruhsatı verilmesi istemiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin Ankara Valiliği'nin … tarihli, … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.

Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 11/09/2015 tarih ve E:2013/346, K:2015/5130 sayılı kararıyla; Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinin iptali istemi yönünden davanın reddine, silah taşıma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Ankara Valiliği'nin … tarihli, … sayılı işleminin iptaline karar verilmiştir.

Anılan kararın iptale ilişkin kısmı, davalı idarelerden Ankara Valiliğince temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04/10/2017 tarihli ve E:2016/2301, K:2017/2894 sayılı kararıyla bozulmuş, anılan karara karşı davacı tarafından yapılan kararın düzeltilmesi istemi ise, aynı Kurulun 26/12/2018 tarihli ve E:2018/935, K:2018/6031 sayılı kararıyla reddedilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay dava daireleri kararlarına karşı Danıştay'da temyiz yoluna başvurulabileceği; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 38. maddesinde, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararların İdari Dava Daireleri Kurulunca temyizen inceleneceği hükme bağlanmış; 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 4. fıkrasında ise, Danıştay dava dairelerine, ilk derece mahkemesi olarak verdikleri kararların temyizen bozulması halinde ısrar olanağı tanınmamıştır.

Bu itibarla, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun bozma kararına uyulmak suretiyle bozulan kısımla sınırlı olarak dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

İlgili Mevzuat:

6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrasında, "Bu Kanun kapsamına giren silahlar için verilen taşıma ve bulundurma ruhsatları yenileme harcı alınmak şarti ile beş yıl için geçerlidir. Ruhsatların veriliş sebeplerinin ortadan kalkması halinde ruhsat sahibi durumu ruhsatı veren makama altı ay içinde bildirmekle yükümlüdür. Aksine hareket edenlere bir daha silah ruhsatı verilmez." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanuna dayanılarak Bakanlar Kurulu tarafından yürürlüğe konulan Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin "Taşıma Ruhsatı Verilebilecek Diğer Meslek Mensupları" başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendinde, barolara kayıtlı bulunan avukatlar, bu Yönetmelik hükümlerinde aranan şartlara uygunluğunun tespit edilmesi halinde silah taşıma ruhsatı verilebilecek diğer meslek mensupları arasında sayılmış; 16. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde ise; ruhsatların veriliş nedenleri ortadan kalktığı halde durumu ruhsatı veren makama altı ay içinde bildirmeyen ruhsat sahiplerine hiçbir şekilde ateşli silah ve mermilerini taşıma ya da bulundurma izni verilmeyeceği ve verilmiş ruhsatların iptal edileceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu Ankara Valiliği'nin …. tarihli ve … sayılı işleminin incelenmesi:

Kamu düzeninin, genel asayişin, kamu yararının korunması amacıyla temel hak ve hürriyetlerin, Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak Yasayla sınırlanabileceği Anayasa kuralıyla benimsenmiş olup, bir temel hak ve özgürlük olarak tanımlanamayacak olan silah taşıma ya da bulundurma ruhsatı almanın herkese tanınmış bir hak olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Belirlenen çerçevede, silah taşıma ve bulundurmaya ilişkin yapılan düzenlemelerde konuya özgü kurallara yer verilmesinin ve dayanağı Kanun hükümlerini aşmamak üzere sınırlamalar yapılabileceğinin kabulü gerekmektedir.

Kanun koyucu tarafından, ateşli silahların kullanımının belli bir hukuki çerçeveye kavuşturulması ve disipline edilmesi amacıyla yürürlüğe konulan 6136 sayılı Kanun'da, ateşli silah taşıma yetkisini haiz olmayanların veya bu yetkisi sona erenlerin, kamu düzen ve güvenliğine aykırı olarak silah taşımalarına engel olmak amacıyla, ruhsat sahiplerinin, ruhsatın veriliş nedenlerinin ortadan kalkmasından itibaren altı ay içinde durumu ruhsatı veren makama bildirmeleri yönünde yükümlülük getirilerek yukarıda belirlenen amaç sağlanmaya çalışılmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının.

İdare Mahkemesi'nde hakim olarak görev yapmaktayken 18/02/1994 tarihli onayla meslekten çekilerek 16/03/1994 tarihi itibarıyla avukat olarak çalışmaya başladığı, 31/03/2011 tarihli dilekçesiyle, … silah defter numarasına kayden aldığı silah taşıma izin belgesini unutkanlık ve iş yoğunluğu nedeniyle o tarihe kadar yenileyemediğini belirterek, avukatlık mesleğini yapması nedeniyle kendisine silah taşıma ruhsatı verilmesi istemiyle Ankara Valiliği'ne başvurduğu,

Valilik tarafından Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 09/05/2012 tarih ve E:2011/12557, K:2012/2739 sayılı kararına istinaden yetki yönünden düzeltilerek tesis edilen … tarih ve … sayılı dava konusu işlemle, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik'in 16. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca ruhsat verilme nedeni ortadan kalktığı halde durumun 6 ay içinde ruhsat veren makama bildirilmediği gerekçesiyle isteminin reddedildiği, davacı tarafından bu işlemin ve Yönetmeliğin 16. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı,

Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin, uygulama işleminin iptali, Yönetmelik kuralının iptali istemi yönünden davanın reddi yolundaki kararının, davanın reddine ilişkin kısmının temyiz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, davacı hakimlik mesleğinden ayrıldıktan sonra altı aylık süre içerisinde avukat olarak çalışmaya başlamış ve Yönetmeliğin 9. maddesine göre avukatlar silah taşıma ruhsatı verilebilecek diğer meslek mensupları arasında sayılmış olsa bile, davacıya hakimlik mesleğinden dolayı verilen silah taşıma ruhsatının görevinden ayrılmakla verilme sebebi ortadan kalktığından ve davacının bu durumu altı aylık süre içerisinde idareye bildirmediği anlaşıldığından, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca tesis edilen silah taşıma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin uygulama işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.