Danıştay 10. Daire E.2019/7138 K.2023/1195

Dava konusu istem: Davacı tarafından; hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin iptal edilmesine yönelik Karabük Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının güvenlik soruşturması sonucuna bağlı olarak davalı idarenin yapmış olduğu işlemin yargısal denetiminde, güvenlik soruşturmasında belirtilen nedenlerin irdelenebileceği, güvenlik görevlisi olarak görev yapan davacı hakkında olumlu kanaat edinilememesine sebep gösterilen hususun güvenlik görevlisi olarak görev yapmasına engel ve hukuken geçerli kabul edilecek bir nitelik taşımadığı, bunun dışında dava konusu işlemde de belirtildiği üzere davacı hakkında FETÖ/PDY dosyası kapsamında adli işlem yapılmadığının tespit edildiği,

ayrıca dosyada davacı hakkında başkaca bir iddia ve belgenin de olmadığı dikkate alındığında davacının silahlı özel güvenlik kimlik kartının ve çalışma izin belgesinin iptal edilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, davacının sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava açma tarihi olan 03/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; davalı idarenin İdare Mahkemesi kararının işlemin iptaline ve yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesine ilişkin kısımlarına yaptığı istinaf başvurusunun reddine, vekalet ücretine ve faize ilişkin kısımlarına yaptığı istinaf başvurusunun ise kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, silahlı çalışma izin belgesi ve özel güvenlik görevlisi kimlik kartına istinaden, Kredi Yurtlar Kurumu … İl Müdürlüğüne bağlı … Yurt Müdürlüğü bünyesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda " FETÖ/PDY terör örgütüne müzahir kapatılan … Eğitim Yayın Tic. Tur. Gıda ve San. A.Ş.'de 01/04/2012 tarihinden 27/01/2016 tarihine kadar çalıştığının" tespit edildiğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları ödemekle yükümlü olup; idari eylem ve işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Diğer taraftan, dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin, tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu tesis edildiği görülmekte olup.

Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarih ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararı ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin (h) bendi, "4045 sayılı Kanunda güvenlik soruşturmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturmayı yapacağına, bu bilgilerin ne suretle ve ne kadar süre ile saklanacağına, ilgililerin söz konusu bilgilere itiraz etme imkânının olup olmadığına, bilgilerin bir müddet sonra silinip silinmeyeceğine, silinecekse bu sırada izlenecek usulün ne olduğuna,

yetkinin kötüye kullanımını önlemeye yönelik nasıl bir denetim yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, başka bir ifadeyle güvenlik soruşturmasının yapılmasında, elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturmasının olumlu olmasının özel güvenlik görevlisi olmada aranacak şartlar arasında sayıldığı, güvenlik soruşturması sonucunda kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına,

işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesinin Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleriyle bağdaşmadığı..." gerekçesiyle mülga 26/10/1994 tarih ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:

Davacı tarafından, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi istenilmiş, İdare Mahkemesince işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların davacıya ödenmesine karar verilmiş ve Bölge İdare Mahkemesince davalı idarenin bu hususa yönelik istinaf başvurusu reddedilmiştir.

Uyuşmazlıkta, Mahkemece işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların davacıya ödenmesine karar verilmiş ise de; davacının bir iş sözleşmesi kapsamında çalışıp çalışmadığı, iş sözleşmesinin belirsiz süreli olup olmadığı ve dava konusu işlem nedeniyle sona erip ermediği, bu süre içerisinde aynı iş yerinde çalışıp çalışmadığı, çalışma izninin iptal edildiği tarihte iş sözleşmesinin sona ermesine ne kadar süre kaldığı ve davacının talep ettiği sosyal haklarının neler olduğu hususları araştırılarak, işlem nedeniyle davacının iş sözleşmesinin süresinden önce sona erip ermediği tespit edilmek ve davacının yoksun kaldığı maddi kaybının olup olmadığı açık ve net şekilde belirlenmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, temyize konu kararın … İdare Mahkemesi kararının işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların davacıya ödenmesine ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.