Danıştay 10. Daire E.2019/7503 K.2023/763

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Van ili, Gürpınar ilçesi, ... köyünde ikamet etmekte iken terör olayları sonucu köyünü terk etmesi nedeniyle oluşan zararının 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini için yaptığı başvurunun, tapu kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde adına herhangi bir taşınmaz mal kaydı bulunmadığından bahisle reddine yönelik Van Valiliği 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince; uyuşmazlığa konu köyün terör olayları nedeniyle güvenlik gerekçesiyle boşaltıldığının anlaşıldığı, davaya konu başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin Mahkemelerinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile usulüne uygun keşif yapılmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği ve bu kararın onanarak kesinleştiği, davalı idarece de Mahkeme kararının uygulanması amacıyla davaya konu işlemin tesis edildiği, davaya konu işlem tesis edilmeden önce Mahkeme kararı olmasına rağmen keşif yapılmadığının tapu kayıtları üzerinden yapılan inceleme sonucu işlem tesis edildiğinin anlaşıldığı,

5233 sayılı Kanun'un kişilerin gerek mülkiyetlerindeki, gerekse zilyedliklerindeki taşınır ve taşınmaz mallar dolayısıyla uğradıkları zararların tazminini kapsadığı, bu durumda Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğin 11. maddesi uyarınca davacının kendisi veya vekilinin katılımı sağlanarak usulüne uygun biçimde bir keşif yapıldıktan sonra,

davacının tapulu ya da zilyedliğinde bir malvarlığının tespiti halinde, bu malvarlığına anılan köyün boş kaldığı süre içinde ulaşılamaması nedeniyle zarar meydana gelip gelmediği hususu araştırılmak suretiyle işlem tesis edilmesi gerekirken, davacının başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacının mal varlığını ispatlayacak bilgi ve belge sunmadığı, kadastronun geçtiği yerlerde keşfe gidilmesine gerek duyulmadığı, keşfin ihtiyari olduğunun düzenlendiği, keşfe ihtiyaç bulunması halinde gidileceği ileri sürülerek Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Kararın düzeltmesi isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 02/10/2018 tarih ve E:2016/7461, K:2018/6571 sayılı kararı kaldırılarak davalı idarenin temyiz istemi yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Van ili, Gürpınar ilçesi, ... köyünde ikamet etmekte iken terör olayları sonucu köyünü terk etmesi nedeniyle oluşan zararının 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini için yaptığı başvurunun, tapu kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde adına herhangi bir taşınmaz mal kaydı bulunmadığından bahisle reddine yönelik Van Valiliği 1 No'lu Zarar Tespit Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dilekçelerin Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından ehliyet yönünden inceleneceği.

4. fıkrasında, dilekçelerde bu yönden kanuna aykırı görülmesi halinde durumun görevli daire veya mahkemeye bir rapor ile bildirileceği, 3. fıkraya göre yapılacak inceleme ve bu fıkra ile 5. fıkraya göre yapılacak işlemlerin dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde sonuçlandırılacağı. 6. fıkrasında, yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı.

"İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince 14. maddenin 3. fıkrasının (c) bendine aykırılık görülmesi halinde, davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı ... adına vekili tarafından açılan davada, UYAP sistemi üzerinden alınan nüfus kayıt örneğinin incelenmesinden, davacı ...'in karar düzeltme incelemesine konu davanın açıldığı 16/11/2015 tarihinden önce 15/09/2012 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, İdare Mahkemesince, davacı ...'in dava açılmadan önce vefat etmiş olması nedeniyle hak ehliyetini ve hak ehliyetinin yargılama hukukuna yansıması olan davada taraf olma ehliyetini kaybettiği gözetilerek, 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, ... adına hüküm kurulmasında hukuki isabet bulunmamaktadır.