Danıştay 10. Daire E.2019/7956 K.2023/1107

Dava konusu istem: Davacı tarafından; 16/06/2013 tarihinde İstanbul ilinde kamuoyunda Gezi Parkı olayları olarak bilinen eylemler sırasında, güvenlik güçlerince atılan gaz bombası fişeğinin sağ gözüne isabet etmesi sonucu yaralandığından bahisle, olayda davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğu ileri sürülerek uğradığı iddia edilen zararlarına karşılık şimdilik tedavi harcamaları için 2.185,00 TL, iş gücü kaybı için 20.000,00 TL, üniversite öğrencisi olduğundan dolayı öğrenime ara vermesi nedeniyle harcama ve gelir kaybı için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 27.185,00 TL (miktar artırımı ile 304.512,20 TL) maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu olayda idareyi sorumlu tutabilmek için hiç bir somut delil, bilgi, belge ve tanık beyanı bulunmadığı, davacının vücudunda meydana gelen yaralanma sonucunda davacının bir zarara uğradığı, maddi ve manevi yönden belli bir süre veya geleceğe yönelik olarak sıkıntı çekeceği açık olmakla birlikte davacıda meydana gelen bu zararın kaynağının idari bir eylem olduğuna yönelik dosyada somut, açık, şüpheden uzak ve net bir delil olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi.

İdare Dava Dairesince; dava konusu olayda, polislerin orantısız güç kullanmak suretiyle davacının zarar görmesine ve gözünde hasar oluşmasına neden olduğu, zarar ile davalı idarenin ajanlarının eylemleri arasında illiyet bağının oluştuğu, olayın oluşumunda idarenin hizmet kusurunun bulunduğu, Mahkemece alınan Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu raporuna göre, davacının sağ gözünde görme kaybı olduğunun ve çalışma gücünü %34,2 oranında kaybettiğinin, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 12 (oniki) aya kadar uzayabileceğinin tespit edildiği,

gelir kaybı hesabının yapılması amacıyla alınan hükme esas alınabilecek nitelikte bulunan bilirkişi raporunda, geçici iş göremezlik nedeniyle 9.861,60 TL ve sürekli iş göremezlik nedeniyle 292.465,60 TL olmak toplam 302.327,20 TL maddi tazminat hesaplandığı, davacının muayene ve tedavi harcamalarına ilişkin dosyaya sunulan.

Göz Hastanesi tarafından düzenlenmiş harcama bedeli toplamının 2.185,00 TL olduğu, davacının olay nedeniyle elem ve acı duyduğu açık olduğundan, olayın oluş şekli, boyutu, ağırlığı ve etkisi dikkate alınarak manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak,

davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava dilekçesinde talep edilen 27.185,00 TL maddi tazminatın faiz işletilmeden, 277.327,20 TL maddi tazminatın ise miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 03/12/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte, 50.000,00 TL manevi tazminatın ise faiz işletilmeksizin davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI: Davacı tarafından; hükmedilen manevi tazminat miktarının hukuka uygun ve adil, talep edilen manevi tazminatın ise yüksek olmadığı ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından; dava konusu olayın meydana gelmesinde idarelerinin kusurunun bulunmadığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI: Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen gerekçeli onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından.

16/06/2013 tarihinde Gezi Parkı olayları olarak bilinen eylemlere güvenlik güçlerince yapılan müdahalede gaz bombası kapsülünün sağ gözüne isabet etmesi ile yaralandığının, Okmeydanı Eğtim ve Araştırma Hastanesine kaldırıldığının ileri sürüldüğü, Okmeydanı Eğtim ve Araştırma Hastanesi hasta epikrizinde; geliş tarihi olarak 17/06/2013, saat 00:51, çıkış tarihi olarak 24/06/2013 tarihinin yazılı olduğu, "hikaye" kısmında "saat 14.30'da.

Caddesinde polisin attığı biber gazı kapsülü sağ gözüne isabet etmiş" yazdığı, sağ gözünden ameliyat edildiği, Adli Tıp Kurumu İstanbul Adli Tıp Şube Müdürlüğünün 04/09/2013 tarihli raporuna göre davacının yaralanmasının kişinin yaşamını tehlikeye sokan bir durum olmadığının, kişi üzerindeki etkisinin basit tıbbi müdahele ile giderilebilecek hafif nitelikte olmadığının belirtildiği, davacı tarafından, olayın meydana gelmesinde hizmet kusuru bulunduğundan bahisle zararlarının karşılanması istemiyle davalı idareye yapılan 11/06/2014 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.

Öte yandan; idarenin hukuki sorumluluğundan söz edebilmek için, ortada bir zararın bulunmasının yanında, bunun idareye yüklenebilen bir işlem veya eylemden doğması, başka bir anlatımla, zararla idari faaliyet arasında nedensellik bağının kurulabilmesi gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin ise kısmen kabulüne ilişkin kısmının incelenmesi:

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, 16/06/2013 tarihinde emniyet güçlerince yapılan müdahale esnasında atılan gaz bombası nedeniyle yaralandığı ileri sürülmüş ise de; dava konusu olay sebebiyle soruşturmanın yürütüldüğü İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturmanın devam ettiğinin bildirildiği, ekte gönderilen belgelerde, polis memurlarının ve davacının ifadelerinin bulunduğu,

dosyaya sunulan CD içeriğinde davacıya ait herhangi bir kayda rastlanmadığı ve dosya kapsamında başkaca bilgi ve belge de bulunmadığı göz önüne alındığında davacının uğradığı zararı doğuran eylemin idareden kaynaklandığına ilişkin davacının beyanı dışında her türlü şüpheden uzak, açık, net ve somut bir delil bulunmadığı; bir başka anlatımla, iddia olunan zararın idarenin eyleminden kaynaklandığını ortaya koyan bir illiyet bağının olmadığı dikkate alındığında, olay nedeniyle idarenin tazmin sorumluluğunun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, manevi tazminat isteminin ise kısmen kabulüne karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamakta olup, temyizen incelenen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısımlarının bozulması gerekmektedir.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacının manevi tazminat isteminin kısmen reddine ilişkin kısmının incelenmesi:

Davacının uğradığını iddia ettiği zararın, idarenin eyleminden kaynaklandığını ortaya koyan bir illiyet bağının bulunmaması nedeniyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının davacının manevi tazminat isteminin kısmen reddine dair kısmı sonucu itibarıyla usul ve hukuka uygun olup, anılan kısmın yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerekmektedir.