Danıştay 10. Daire E.2019/8392 K.2023/2027

Dava konusu istem: Davacı tarafından; özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaktayken hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle özel güvenlik kimlik kartının ve çalışma izninin iptaline dair Eskişehir Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun … tarih ve … sayılı işleminin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının eşinin FETÖ/PDY şifreli haberleşme programı bylock kullanıcısı olduğunun bildirildiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği görülmekle birlikte, anılan hattın davacının eşi adına kayıtlı olmakla birlikte 2008-2015 yıllları arasında davacının kayınbiraderi M.D. tarafından kullanıldığının M.D.'nin ifadesi ile tespit edildiği, bu durumda;

güvenlik soruşturması sonucuna bağlı olarak davalı idarenin yapmış olduğu işlemin yargısal denetiminde, güvenlik soruşturmasında belirtilen nedenlerin irdelenebileceği, güvenlik görevlisi olarak görev yapan davacı hakkında olumlu kanaat edinilememesine sebep gösterilen (davacının eşinin FETÖ/PDY şifreli haberleşme programı bylock kullanıcısı olduğu) durumun, ...

Sulh Ceza Hakimliğinin … tarih … sorgu numaralı kararı ile birlikte değerlendirildiğinde doğrulanmadığı hususu da dikkate alındığında, bu durumun davacının güvenlik görevlisi olarak görev yapmasına engel teşkil eden ve hukuken geçerli kabul edilebilecek bir nitelik taşımadığı, ayrıca bunun dışında da başka bir iddia ve belgenin de dosya içerisinde bulunmadığı anlaşıldığından, davacının silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izin belgesinin iptal edilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemi yönünden;

davacının kamu personeli olmadığı, Eskişehir. Bankası bünyesinde özel güvenlik görevlisi olarak görev yaptığı hususları dikkate alındığında, dava konusu kararın iptali neticesinde yoksun kaldığı özlük haklarının ödenmesine karar verilmesi talebinin bu haliyle kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin iptaline yönelik Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idarenin istinaf isteminin reddine, davacının istinaf isteminin kabulüne, kararın maddi hakların tazmini istemine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maddi kayıplarının dava tarihi olan 29/01/2018 tarihinden işletilecek yasal faiziyle davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; özel güvenlik mevzuatı kapsamında yapılan araştırmaya istinaden dava konusu işlemin tesis edildiği, parasal haklar yönünden ise, davacının kendi çalışanları olmadığı, kamu görevi ifa etmediğinden İş Kanunu'na tabi çalışan davacının bu istemini adli yargıda açacağı alacak davası ile çalıştığı yerden istemesi gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 17/06/2019 tarihli ara kararıyla Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığından, Eskişehir Valiliğinden ve Emniyet Genel Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgelerin geldiği görülmekle, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından; Eskişehir … Bankası bünyesinde silahlı özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaktayken hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda yakınlarının FETÖ/PDY terör örgütü ile olan bağlantılarının tespiti sebebiyle durumu olumsuz değerlendirilerek özel güvenlik belgesinin ve çalışma izninin iptal edildiği, söz konusu işlemin davacıya tebliğ edilmesi üzerine dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle çalışamadığı sürelere ilişkin yoksun kaldığı ileri sürülen parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları ödemekle yükümlü olup; idari eylem ve işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Diğer taraftan, dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin, tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu tesis edildiği görülmekte olup.

Anayasa Mahkemesinin 21/04/2022 tarih ve E:2021/42, K:2022/45 sayılı kararı ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin (h) bendi, "4045 sayılı Kanunda güvenlik soruşturmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturmayı yapacağına, bu bilgilerin ne suretle ve ne kadar süre ile saklanacağına, ilgililerin söz konusu bilgilere itiraz etme imkânının olup olmadığına, bilgilerin bir müddet sonra silinip silinmeyeceğine, silinecekse bu sırada izlenecek usulün ne olduğuna,

yetkinin kötüye kullanımını önlemeye yönelik nasıl bir denetim yapılacağına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, başka bir ifadeyle güvenlik soruşturmasının yapılmasında, elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturmasının olumlu olmasının özel güvenlik görevlisi olmada aranacak şartlar arasında sayıldığı, güvenlik soruşturması sonucunda kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına,

işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesinin Anayasa’nın 13. ve 20. maddeleriyle bağdaşmadığı" gerekçesiyle mülga 26/10/1994 tarih ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan güvenlik soruşturması yönünden iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesine ilişkin kısmının incelenmesi: Davacı tarafından, dava konusu işlem nedeniyle çalışamadığı sürelere ilişkin yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmiş, Bölge İdare Mahkemesince işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlıkta, Bölge İdare Mahkemesince işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesine karar verilmiş ise de; davacı tarafından, Eskişehir Ziraat Bankasında çalıştığı ileri sürülmüş olup, dosya kapsamında davacının çalışmasının niteliğinin tespitine yönelik bir evrak bulunmadığı görüldüğünden, davacının taşeron şirket vasıtasıyla iş sözleşmesi kapsamında mı yoksa kadrolu olarak mı çalıştığı, hangi statü ve görev unvanında istihdam edildiği, iş sözleşmesi kapsamında çalışıyor ise, iş sözleşmesinin belirli süreli mi belirsiz süreli mi olduğu ve dava konusu işlem nedeniyle sona erip ermediği,

bu süre içerisinde aynı iş yerinde çalışıp çalışmadığı, çalışma izninin iptal edildiği tarihte iş sözleşmesinin sona ermesine ne kadar süre kaldığı ve davacının talep ettiği parasal haklarının neler olduğu ve bu süreçte davacının gelir getirici bir işte çalışıp çalışmadığı hususları araştırılarak, işlem nedeniyle davacının iş sözleşmesi kapsamında çalışması durumunda sözleşmesinin süresinden önce sona erip ermediği tespit edilmek ve davacının yoksun kaldığı maddi kaybının olup olmadığı açık ve net bir şekilde belirlenmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının parasal haklarının davacıya ödenmesine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) - KARŞI OY

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının davacıya ödenmesine ilişkin kısmının da onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.