Danıştay 10. Daire E.2019/8977 K.2023/3999

1. Hukuk Müş. Yard. …

İSTEMLERİN_KONUSU : Davacı idare tarafından. 22/06/2009 tarihinde İzmir ili, Yeni Foça Beldesi ile Bağarası Beldesi arasındaki. Mevkiinde …,…, …, …, …, …, … ve … numaralı bölmelerde çıkan orman yangınına, ...

Jandarma Alay Komutanlığı tarafından 25 metre atış poligonu olarak kullanılan bölgede yapılan eğitim çalışmaları sırasında kullanılan eğitim mermilerinden çıkan kıvılcımların kuru otları tutuşturmasının sebebiyet verdiğinden bahisle uğradığını iddia ettiği zararlara karşılık 2.313.399,54 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda, ...

İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 06/02/2017 tarih ve E:2016/1858, K:2017/462 sayılı, davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen kararın bozulmasına ilişkin kararına uyularak davanın 1.730.457,90 TL'lik kısmının kabulü ile anılan tutarın davalı idarelere başvuru tarihi olan 02/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı idarelerden alınarak davacı idareye verilmesi,

fazlaya ilişkin faiz taleplerinin reddi, 582.941,64 TL'lik kısım yönünden ise davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın davacı ve davalı Jandarma Genel Komutanlığı tarafından aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : I) Davacı Orman Genel Müdürlüğü tarafından; helikopter ve uçak giderlerine yönelik tazminat istemlerinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, olay tarihi yerine idareye başvuru tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin bozma sebebi olduğu, harçtan muaf olmasına rağmen nispi karar harcının idarelerine tamamlattırılmasının hatalı olduğu ileri sürülmektedir.

II) Davalı Jandarma Genel Komutanlığı tarafından; olayda idarelerinin hizmet kusurunun bulunduğunun net olarak ortaya konulmadığı, yangının icra edilen atış faaliyeti sebebiyle çıkmış olmasının mümkün olmadığı, yangının çıktığı yerden sorumlu olmasının zararın tamamından sorumlu tutulması anlamına gelmeyeceği, davacı idarenin yangın söndürme görevini ne kadar etkin yerine getirdiği tetkik edilmeden kusursuz atfedilmesinin hatalı olduğu, bilirkişiler tarafından zararın yeniden hesabının yapılmadığı, kesin nedeni ve sorumlusu tespit edilmeyen yangın sebebiyle hükmedilen tazminattan hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği, harçtan muaf olmasına rağmen aleyhine harç ödenmesine hükmedildiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davalı Jandarma Genel Komutanlığı tarafından davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Diğer davalı İçişleri Bakanlığı ve davacı Orman Genel Müdürlüğü tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

A) Temyize Konu Kararın, Esasa İlişkin Kısım Yönünden İncelenmesi:

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, nispi harcın davacı idareye tamamlattırılmasına ilişkin kısmı dışındaki diğer kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize Konu Kararın, Hükmedilen Tazminat Miktarı Üzerinden Hesaplanan Nispi Harç Yönünden İncelenmesi:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde, yargı işlemlerinden Kanuna bağlı (1) sayılı Tarifede yazılı olanların yargı harçlarına tâbi bulunduğu; 15. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı Tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı; 16. maddesinde, değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı Tarifede yazılı değerlerin esas olduğu; 21. maddesinde, yargı harçlarının (1) sayılı Tarifede yazılı nispetler üzerinden alınması gerektiği; 28. maddesinde ise, (1) sayılı Tarifede yazılı nispi karar harcının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un, yargı harçlarının gösterildiği (1) sayılı Tarifesinde, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden, binde 68,31 oranında nispi karar harcı alınacağı belirtilmiştir.

Bu doğrultuda; konusu belli bir miktarı içeren davalarda, yargılama gideri içinde yer alan kalemlerden nispi karar harcı dışındaki harç, keşif ve bilirkişi ücreti ile posta giderinin, haklılık oranına göre davanın taraflarına yükletilmesi; hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden hesaplanacak nispi karar harcının ise, hükmedilen miktar yönünden haksız çıkmış olan davalı idareye yükletilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, davalı idarelerce ödenmesi gereken bakiye nispi karar harcının davacıya tamamlattırılması yönünde karar veren İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu durumda, kararının hüküm fıkrasında yer alan; "hükmedilen tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 118.207,58 TL nispi karar harcından davanın açılması sırasında peşin alınan 28.604,55 TL'nin mahsubu ile kalan 90.603,03 TL harcın davacıya tamamlattırılmasına,

ayrıca dökümü gösterilen yargılama gideri kalemlerinden 118.207,58 TL nispi karar harcı davacının haklı olduğu kısım üzerinden alındığından bu tutarın davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine" ibaresinin, "...hükmedilen tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 118.207,58 TL nispi karar harcından davanın açılması sırasında peşin alınan 28.604,55 TL'nin mahsubu ile kalan 90.603,03 TL harcın davalı idarelere tamamlattırılmasına, 28.604,55 TL harcın davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine..." şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.