Danıştay 10. Daire E.2019/9084 K.2021/2062

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, şirketlerince işletilmekte olan ... Termik Santrali için Enne ve Kayaboğazı Barajlarından kullanılan endüstriyel su bedelinin tahsili amacıyla davalı idarece düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararıyla. Enne Barajının ... Termik Santralinin su ihtiyacını karşılamak üzere Türkiye Elektrik Kurumu adına inşa edildiği, ... tarih ve ... sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı ile ...

Termik Santralinin davacı şirkete satıldığı, ''Satış ve İşletme Devir Hakkı Sözleşmesi''nde Enne ve Kayaboğazı Barajlarından su ihtiyacının temini için idareyle sözleşme yapmanın alıcının sorumluluğunda olduğunun ve işletme ve bakım masraflarının alıcıya ait olduğunun belirlendiği, bunun üzerine Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ile davacı şirket arasında "Enne ve Kayaboğazı Barajlarından Endüstri Suyu Verilmesi Hakkında Protokol"ün imzalandığı, davacı şirket ile davalı idare arasında imzalanan 14/06/2013 tarihli protokolün "Konu'' başlıklı 1. maddesinde, protokolün konusunun Enne ve Kayaboğazı Barajlarından ...

Elektrik Üretim A.Ş.'ye endüstri suyu verilmesi ve çıkabilecek sorunların çözümlenme esaslarının belirlenmesi olduğu; ''Amaç'' başlıklı 2. maddesinde, protokolün amacının ...

Termik Santraline endüstri suyu verilmesi, işletme, bakım ve onarım çalışmalarıyla ilgili esasların ve doğabilecek teknik ve mali sorunların olduğu; ''İşletme Esasları'' başlıklı 7. maddesinin 1. bendinde, DSİ'nin barajlar ve tesislerin işletme ve bakım-onarımı ile ilgili işleri ve bunlara ait harcamaları uymakla yükümlü olduğu mevzuata göre yapacağı.

2. bendinde, DSİ'nin su vermeyle ilgili yükümlülüğünün barajlarda düzenlenen suyun şirket tarafından alınacağı noktanın tespit edilmesiyle biteceği, bu noktadan sonraki her türlü sorumluluğun şirkete ait olacağı. 4. bendinde, şirkete tahsis edilen suyun miktarının 5 hm3/ yıl olduğu, şirketin tahsis edilen suyu ...

Termik Santrali ve müştemilatı dışında başka bir amaç için kullanamayacağı, başka bir kuruluşa satamayacağı, devredemeyeceği; ''Taraflarca Yapılacak İşler'' başlıklı 8.maddesinde, DSİ'nin barajların işletme ve bakımını yapacağı ve tahsis edilen suyun barajlardan alınacağı yeri belirleyerek şirkete bildireceği; ''Mali Hükümler'' başlıklı 9. maddesinin 1. bendinde, barajların yatırım bedelinin enerji hissesine düşen bölümünden, protokolün yürürlüğe girdiği tarihe kadar ödenmemiş miktarın mevzuat dahilinde Elektrik Üretim A.Ş. tarafından DSİ'ye ödeneceği.

2. bendinde, barajların işletme ve bakım masraflarının şirketin payına düşen kısmının her yıl ''DSİ Sulama ve Kurutma Tesisleri, İşletme, Bakım ve Yıllık Yatırım Ücret Tarifeleri''nde belirtilen Sulama Tesisleri İşletme ve Bakım Ücret Tarifeleri 3. grupta yer alan, tarımsal kullanım amacıyla belirlenmiş m3 su ücretinin 2 katı uygulanarak tespit edileceği, bu ücretin protokol imzalanıp, suyun fiilen alındığı tarihten itibaren tahakkuk ettirileceği.

9.maddesinin 3. bendinde, DSİ'nin verilen suyun miktarını ve toplam ücretini her yıl Aralık ayı başında şirkete yazılı olarak bildireceği.

4. bendinde, şirketin kendisine bildirilen su ücretini DSİ'nin yazılı bildirimde bulunduğu ayın son mesai günü mesai bitimine kadar DSİ tarafından bildirilecek hesaba bir defada ödeyeceği hükümlerinin yer aldığı; davalı idarece 2014 yılında kullanılan su bedelinin tahsili amacıyla ... tarih ve ... sayılı ödemeye çağrı işleminin düzenlenip davacı şirkete 28/06/2017 tarihinde tebliğ edildiği, tahakkuk ettirilen 1.814.350,70 TL su bedelinin 30 gün içinde ödenmemesi üzerine, ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin düzenlendiği, söz konusu ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

mevzuatın incelenmesinden, davalı DSİ Genel Müdürlüğünün, su tahsisi yapma konusunda yetkili ve görevli olduğu, tahsis edilecek sulardan alınacak bedellerin DSİ'nin gelirleri arasında yer aldığı, bu bağlamda DSİ'nin sorumluluğunda olan barajlardan ilgililere sağlanacak suyun bedelinin yararlananlar tarafından ödenmemesi halinde vadesi belli olmayan alacakların bir ay içinde ödenmesi için ödemeye çağrı işlemi düzenlenerek ilgililere tebliğ edileceği, ödemeye çağrı üzerine bir ay içinde su bedellerinin ödenmemesi halinde,

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca alacağın tahsili yoluna gidilerek ödeme emri düzenleneceği, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde borcun ödenmemesi halinde alacağın cebren tahsil edileceği, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahısın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açarak ödeme emrine itiraz edebileceğinin anlaşıldığı;

bu kapsamda, davacı şirket tarafından tahakkuk işlemine karşı dava açılmayarak tahakkuk işleminin kesinleştiği, kesinleşip vadesinde ödenmeyen alacağın tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer yandan her ne kadar davacı şirket tarafından ödeme emrinin yetkili makam tarafından düzenlenmediği,

barajların bakım, işletme ve onarımının DSİ tarafından yapılmadığından şirketten işletme ve bakım masrafı istenemeyeceği ve ... tarih ve ... sayılı ödemeye çağrı işleminin usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği ileri sürülse de, iş bu dava dilekçesinde yer alan davacı şirketin adresi ile tebliğ alındısında yer alan alıcının adresinin aynı olduğu açık olup, şirket çalışanı olmayan birine tebliğ yapıldığı yönündeki iddianın hayatın olağan akışına uymadığı, dolayısıyla ek tahakkukun usulüne uygun tebliğ edildiği, iptali istenilen ödeme emrinin yetkili olan Bölge Müdürü tarafından düzenlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN İDDİALARI : Davacı şirket tarafından, taraflar arasında imzalanan protokol hükümleri arasında şirketlerinin su bedeli ödeyeceğine yönelik bir kuralın bulunmadığı, davalı idarenin su bedelini tahsil etme yetkisinin olmadığı, davalı idarece usulüne uygun düzenlenmiş bir tahakkuk işleminin bulunmadığı, barajların bakım ve onarımının davalı idarece yapılmamasına karşın davalı idarece işletme ve bakım bedeli adı altında şirketlerinden ödeme yapılmasının istenildiği, barajların bakım ve onarımlarının bir kısmının şirketlerince yapıldığı, davalı idarenin geçmiş yıllarda kullanılan su bedellerini tahsili amacıyla tesis ettiği işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.