Danıştay 10. Daire E.2019/9850 K.2020/5651

Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği görüşüldü: Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise, anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır. Bu nedenle, kararın düzeltilmesi isteminin reddine, 02/12/2020 tarihinde oy çokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X)-KARŞI OY

Dava; Makedonya uyruklu ve Türk soylu olan davacının, … Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olması üzerine, İstanbul Barosunda avukatlık stajı yapabilmesi için 2527 sayılı Kanun uyarınca çalışma izni verilmesi istemli başvurusunun, İçişleri Bakanlığının olumsuz görüşüne istinaden 4817 sayılı Kanun'un Uygulama Yönetmeliği'nin 13. maddesi uyarınca reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye'de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde, Kanunun amacı, Türkiye'de ikamet eden Türk soylu yabancıların ihtiyaç duyulan meslek ve sanatları serbestçe yapabilmelerine, Türk Silahlı Kuvvetleri ve Güvenlik Teşkilatı hariç olmak üzere kamu, özel kuruluş veya işyerlerinde bu meslek ve sanat dallarında çalıştırılabilmelerine olanak sağlamak olarak belirlenmiş.

3. maddesinde, Türk soylu yabancıların, yasalarda Türk vatandaşlarının yapabileceği belirtilen meslek, sanat ve işlerde çalışabilme ve çalıştırılabilmeleri için, özel yasalarda aranan nitelikleri taşımak ve yükümlülükleri yerine getirmek şartıyla, bu Yasa ve Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanuna göre, İçişleri ve Dışişleri Bakanlıkları ile diğer ilgili bakanlık ve kuruluşların görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca izin verileceği düzenlenmiştir.

2527 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan, Türk Soylu Yabancıların Türkiye'de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanunun Uygulanması Hakkında Yönetmeliğinin, çalışma izni verilebilme şartlarını düzenleyen 3. maddesinin 2. fıkrasında, belirli meslek ve sanatlar için, özel kanunlarda aranan nitelikleri taşıdığını yetkili Türk makamlarından alacağı belgelerle kanıtlamış olmak; 6. fıkrasında, mesleki kuruluşlara kayıtlı olmanın zorunlu bulunması halinde üyeliğini belgelendirmek, çalışma izni almak için başvuran Türk soylu yabancılara yükümlülük olarak öngörülmüştür.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleriyle, meslek edindirmenin değil, bir mesleği olan Türk soylu yabancılara, yasalarda Türk vatandaşlarına hasredilen iş ve meslekleri icra edebilme imkanı getirildiği; söz konusu kişilerin çalışma izni almak için sadece "Türk vatandaşı olma" şartından muaf tutuldukları, ancak Türk vatandaşlarının yapabileceği belirtilen meslek, sanat ve işlerde çalıştırılabilmeleri için, bu meslek, sanat ve işlerin özel yasalarında aranan nitelikleri taşımaları gerektiği açıkça belirtilmiştir.

Şunu belirtmek gerekir ki, 2527 sayılı Kanun Türk soylu yabancılar açısından "özel yasa" niteliğinde ise de yine 2527 sayılı Kanun'un; yapılacak mesleğin özel yasalarında aranan niteliklerin,Türk soylu yabancılar açısından da aranacağını hükme bağlaması nedeniyle; başvurucuların durumlarını belgelendirmesi, idarenin de çalışma izni vermeden önce bu husus yönünden inceleme yapması yasal zorunluluktur.

Bu aşamada, Türk soylu ve Türkiyedeki bir hukuk fakültesinden mezun olan davacıya; avukatlık stajı yapması için çalışma izni verilip, verilmeyeceğinin, avukatlık mesleğine ilişkin özel düzenleme olan 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca ayrıca incelenmesi gereklidir.

1136 sayılı Kanun'un 1. maddesile, "avukatlık", kamu hizmeti ve serbest bir meslek olarak tanımlanmış; 3. maddesinin (a) bendinde, avukatlık mesleğine kabul edilebilmek için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmanın, c) bendinde ise avukatlık stajını tamamlayarak staj bitim belgesi almanın zorunlu bulunduğu hükme bağlanmış, anılan Kanun'un 4. maddesinde, stajdan muaf olma durumları belirtilmiştir.

Aktarılan düzenlemeye göre, 1136 sayılı Kanun uyarınca, avukatlık mesleğine kabul için stajlarını yapılmış olması yada anılan Yasa'nın 4. maddesi kapsamıda, bundan muaf bulunulması gereklidir.

Uyuşmazlıkta, Makedonya uyruklu olan davacı tarafından Türk soylu olduğundan bahisle avukatlık stajı yapmak amacıyla idareye çalışma izni verilmesi istemiyle başvuruda bulunduğu görülmektedir.

2527 sayılı Kanun'un ve uygulanmasına ilişkin olarak çıkarılan Yönetmelik uyarıca, Türk soylu yabancıların, avukatlık mesleğini yapabilmelerine cevaz verildiği, avukatlık mesleğinin özel yasası olan 1136 sayılı Kanun uyarınca, (Türk vatandaşları da dahil) staj yapılmadan mesleğe kabul olunmadığı, bu durumun istisnasının Yasa'nın 4. maddesinde belirtildiği, Türkiyedeki bir hukuk fakültesinden mezun olan davacının 4. madde kapsamında bir iddiasının bulunmadığı, hukuk fakültesi mezuniyetinin avukatlık mesleğinin icrası için yeterli olmadığı ; "avukatlık stajı" yapmak bir meslek değil, avukatlık mesleğinin ön şartlarından biri olduğu,

2527 sayılı Kanun uyarınca verilen "çalışma izninin" ise bir mesleğin icrasına ilişkin bulunduğundan; davacı tarafından, avukatlık stajı yapmak amacıyla çalışma izni verilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun bu nedenle reddi yolunda işlen tesis edilmesi gerekirken, İçişleri Bakanlığının olumsuz görüşüne istinaden 4817 sayılı Kanun'un Uygulama Yönetmeliği'nin 13. maddesi uyarınca tesis edilen, … tarih ve … sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı işleminde, yasal dayanak yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddi ile, İdare Mahkemesi kararının bu gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.