Danıştay 10. Daire E.2020/5505 K.2024/1577

Davanın_konusu

25/04/2014 tarih ve 28982 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetlere, Tüketici Lehine Yapılan Sigorta Sözleşmeleri ile Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmelerine İlişkin Yönetmelik'in, 09/05/2020 tarih ve 31122 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değiştirilen 1. maddesindeki "...ile asli işi sigorta aracılığı olmayan işletmelerin sundukları mal ve hizmetlerle birlikte sağlayabileceği sigortalara ilişkin..." ibaresinin, 9. maddesinin 8. fıkrasının, 10. maddesinin ve ana Yönetmelik'e eklenen 10/A maddesinin 2., 3., 4. ve 5. fıkralarının iptali istenilmektedir.

DAVACININ_İDDİALARI : Değişiklik içeren Yönetmelik'in 1. maddesi ile asli işi sigorta aracılığı olmayan işletmelerin sundukları mal ve hizmetlerle birlikte sağlayabileceği sigortaların ana Yönetmelik kapsamına dahil edildiği, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 23. maddesinde sigorta acenteliğinin düzenlendiği, ilgili maddede, sigorta sözleşmelerine aracılığın sadece levhaya kayıt olmuş resmi acenteler vasıtasıyla yapılabileceğinin belirtildiği,

bu sebeple acente dışında kişilere aracılık yetkisi veren ve dayanağı Sigortacılık Kanunu'na ve Anayasa'ya aykırı hususlar içeren dava konusu Yönetmelik maddelerinin iptali gerektiği, asli işi sigorta aracılığı olmayan işletmelere bu hakkın verilmesinin sigorta sözleşmelerinin tarafı olan tüketicilerin de zararına neden olacağı, asli işi sigorta aracılığı olmayan işletmelere aracılık komisyonu ödenmesi sonucunda sigorta acentelerinin zarara uğrayacağı, Sigorta Acenteleri İcra Komitesinin Kanun'da sayılan görevleri arasında sigorta satışına aracılık yapmak görev ve yetkisinin bulunmadığı,

bu nedenle Yönetmelik'in Ek 10/A maddesinin de iptali gerektiği, Yönetmelik ile acentelerin kazanılmış haklarının ortadan kaldırıldığı ileri sürülmektedir.

DAVALININ_SAVUNMASI : Dava konusu Yönetmelik değişikliği ile kamu yararının sağlanmasının amaçlandığı, sigorta satın almak isteyen kişilerin sigortaya erişiminin kolaylaştırıldığı, yapılan düzenlemede

216/97 sayılı Avrupa Birliği Direktifi'nin esas alındığı, sigorta ürünlerinin satışında doğrudan ve dolaylı satış yöntemlerinin kullanılmasının mümkün olduğu, acenteler aracılığıyla satışın da dolaylı satış yöntemlerinden sadece bir tanesi olduğu, davacının iddia ettiği gibi sigorta ürünlerinin sadece acenteler vasıtasıyla satılacağından bahsetmenin mümkün olmadığı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili mevzuatta bu yönde bir kısıtlamanın bulunmadığı,

mevzuatta açıkça yasaklanmamış hususlarda mevzuata uygun olması kaydıyla ikincil düzenleme yapılabileceği, Yönetmelik'in ek 10/A maddesi ile DASK'a ait cihazlar üzerinden yapılacak satışlara ait primlerin acentelere dağıtılacağı, bu minvalde bir başkasına ait cihazdan yapılacak satışlar için acenteler lehine ücret tahakkuk etmesi hususu düzenlenmekte olduğundan davacının hukuka aykırılık iddiasının anlaşılamadığı, ayrıca Sigorta Acenteleri İcra Komitesine uzaktan satış cihazı koyma konusunda münhasır yetki verildiği,

davacı derneğe üye olanlar dahil tüm acenteler lehine bir düzenleme getirilerek bu şekilde yapılacak satıştan elde edilecek komisyonun levhaya kayıtlı acenteler arasında dağıtılmasını öngörmekte olduğundan davacının bu hususa ilişkin hukuka aykırılık iddiasının da anlaşılamadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 18/10/2019 tarih ve 30922 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 17/10/2019 tarih ve 47 sayılı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu kurulduğu,

47 sayılı Kararname'nin geçici 2. maddesi uyarınca mülga Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğü ve Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığının iş ve işlemleriyle ilgili açılmış ve açılacak davalarda adı geçen Kurumun taraf sıfatını kazandığı anlaşıldığından, Hazine ve Maliye Bakanlığı yerine Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu hasım mevkiine alınarak ve ihbar edilen Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından davaya müdahale talebinde bulunulmadığı görülerek Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

25/04/2014 tarih ve 28982 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetlere, Tüketici Lehine Yapılan Sigorta Sözleşmeleri ile Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmelerine İlişkin Yönetmelik'te, 09/05/2020 tarih ve 31122 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile dava konusu değişiklik yapılmıştır.

İptali istenilen Yönetmelik değişiklikleri ile asli işi sigorta aracılığı olmayan işletmelerin sigorta hizmeti sunma koşulları ile uzaktan satış cihazları ile sigorta satışına yönelik kapsamlı düzenlemeler getirilmiştir.

Öte yandan, 16/06/2021 tarih ve 31513 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetler ve Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelik'in 12. maddesi ile dava konusu değişiklikleri de içeren Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetlere, Tüketici Lehine Yapılan Sigorta Sözleşmeleri ile Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmelerine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

Dava konusu değişiklikleri içeren, 25/04/2014 tarih ve 28982 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetlere, Tüketici Lehine Yapılan Sigorta Sözleşmeleri ile Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmelerine İlişkin Yönetmelik, 16/06/2021 tarih ve 31513 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetler ve Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelik'in 12. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, esasının incelenme olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Öte yandan, davacı tarafından dava dilekçesinde duruşma yapılması talebinde bulunulmuş ise de; dava konusu Yönetmelik'in yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle işin esasına geçilerek karar verilmesine olanak bulunmadığından, yargılamanın makul süre içinde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını kapsayan Anayasa hükümleri ile usûl ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak duruşma yapılmasına gerek görülmemiştir. Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/11/2020 tarih ve E:2019/2658, K:2020/2485 sayılı kararı da bu yöndedir.