Danıştay 10. Daire E.2020/6327 K.2024/506

İstemlerin_konusu

Davacı şirket tarafından; kullanılan ihracat döviz kredilerine ilişkin olarak ihraç taahhüdünün gerçeği yansıtmayan gümrük beyannameleri ile kapatıldığının ... Bankası Anonim Şirketi tarafından Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilen yazıda bildirilmesi üzerine 1996/7. dönem kaynak kullanımı destekleme fonu için düzenlenen … tarih ve … sıra nolu tahakkuk fişinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, ... İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. Davacı tarafından; davanın kabulüne dair kararda sehven yer alan "davanın iptaline" ifadesinin "dava konusu işlemin iptaline" şeklinde düzeltilerek kararın onanması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davacı tarafından; davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz giderlerini bildirime rağmen ödememiş olması karşısında kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmesi gerektiği, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının temyiz isteminin incelenmesi:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam eden) 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması halinde, verilecek on beş günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususunun temyiz edene yazılı olarak bildirileceği, verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine davacı tarafından dosyaya sunulan 08/07/2020 tarihli cevap dilekçesinde temyiz isteminde bulunulduğu, ancak temyiz dilekçesinin işleme konulabilmesi için gerekli olan harcın ve posta giderinin yatırılmadığı, söz konusu eksikliğin on beş gün içinde giderilmesi gerektiği, aksi halde temyiz isteminden vazgeçmiş sayılacağı hususu 09/02/2021 tarihinde davacı vekiline bildirilmesine rağmen, verilen süre içinde eksikliğin tamamlanmadığı anlaşıldığından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinin 6. fıkrası uyarınca kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Davalı idarenin temyiz isteminin incelenmesi:

Uyuşmazlığın, davacı şirketin 1996 yılı 7. dönemine ait gümrük beyannamelerinin gerçeği yansıtmadığı ve kredi taahhüdünde kullanılmaması gerektiğinden bahisle 1.925,76 TL kaynak kullanımı destekleme fonu ve 19.197,13 TL cezai faizin ödenmesi için düzenlenen … tarih ve … sıra nolu tahakkuk fişinin iptali isteminden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 114. maddesinde yer alan 5 yıllık tahakkuk zamanaşımı süresinin geçirilmesinden sonra tesis edildiğinden hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Kanun'un Şümulü" başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur." hükmü yer almaktadır.

Öte yandan; 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un Bakanlar Kurulu'na verdiği yetki kapsamında ithalat rejimi kararından kaynaklanması nedeniyle kamu alacağı niteliğinde sayılan ve 6183 sayılı Kanun'a göre tahsili gereken kaynak kullanımı destekleme fonu, vergi, resim harç ve benzeri mali yükümlülük niteliği taşımamaktadır.

Bu nedenle, kaynak kullanımı destekleme fonunun tahakkuku aşamasında, 213 sayılı Kanun'un hükümlerini uygulama olanağı bulunmamaktadır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 37. maddesinde, "Amme alacakları hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödenir. Hususi kanunlarında ödeme zamanı tesbit edilmemiş amme alacakları Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.

Bu ödeme müddetinin son günü amme alacağının vadesi günüdür." hükmü; yine aynı Kanun'un 55. maddesinde, (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle) "Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumu bir ödeme emri ile tebliğ olunur." hükmü.

102. maddesinde ise, amme alacağının vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrayacağı hükmü yer almaktadır.

6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre tesis edilen işlem; kamu alacağının vadesini belirleyen ve belirtilen süre içinde ödenmediği takdirde aynı Kanun hükümleri çerçevesinde alacağın takip ve tahsil edileceğini bildiren bir işlemdir.

Başka bir ifadeyle kamu alacağı, 6183 sayılı Kanun'un 37. maddesine göre ödeme için verilen bir aylık sürenin dolmasından itibaren kesinleşmekte ve bu kesinleşmeden itibaren anılan Kanun'un 102. maddesinde yer alan tahsil zamanaşımı süresi işlemeye başlamaktadır.

Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu ile ilgili özel mevzuatta haksız yere ödendiği saptanan primlerin geri alınması ile ilgili tahakkuk ve tahsil zamanaşımına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediğinden vadesi belirsiz amme alacağı durumunda olan fon alacağının; en son yararlanma tarihi esas alınmak ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda belirlenen 10 yıllık genel zamanaşımı süresini aşmamak koşuluyla, kesinleşmesinden itibaren en geç 5 yıllık tahsil zamanaşımı süresi içinde tahsili gerekmektedir.

Buna göre, 24/07/1996 tarihinde kullanılan kredi ile birlikte alınması gereken Kaynak Kullanımı Destekleme Fonunun İstanbul Dış Ticaret Vergi Dairesi Müdürlüğünce 30/12/2007 tarihli işlemle tahakkuk ettirilmesinde, Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçirildiği görülmektedir.

Diğer taraftan, mahkeme kararının hüküm fıkrasında, hükmün "davanın iptaline" şeklinde kurulduğu anlaşılmakta olup, bu ibarenin sehven yazıldığı, davanın değil dava konusu işlemin iptaline karar verildiği açıktır.

Bu nedenle temyizen incelenen karar sonucu itibarıyla usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.