Danıştay 10. Daire E.2021/2197 K.2021/2326

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dosyası öncelikle süre yönünden incelenerek gereği görüşüldü: Dava; 18/04/2019 tarih ve 30749 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime ilişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 5. maddesi ile ana yönetmeliğe eklenen 13/A maddesi, 2. fıkrası, (h) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu.

4. fıkrasında ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesi, 1. fıkrasında, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, 2. fıkrasında;

altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, 3. fıkrasında isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı kurala bağlanmıştır.

Anılan hükümlerin incelenmesinden; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi, düzenleyici işlemin değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının da yine dava açma süresi içinde istenebileceği, ayrıca söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı halinde, uygulama işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği görülmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; düzenleyici işlemin 18/04/2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandığı, iptali istenilen yönetmelik maddesinde yer alan "serbest çalışan avukatların, takip ettikleri davalara ilişkin mahkeme ve dosya numaraları ile her yıla ait sigorta konulu en az beş davanın tensip zabıtları"nın sunulmadığı ve deneyim şartının ispatlanamadığı gerekçesiyle davacının sınava girmesinin uygun görülmediğine ilişkin Sigorta ve İtiraz Hakemliği Aday Değerlendirme Komisyonu'nun ... tarih ve ... numaralı kararının da uygulanan birel işlem niteliğinde olduğu ve anılan birel işlemin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında 21/11/2019 tarihinde, düzenleyici işlemin iptali istemiyle de 19/04/2021 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.

Uyuşmazlıkta, 18/04/2019 tarih ve 30749 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime ilişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 5. maddesi ile ilgili yönetmeliğe eklenen 13/A maddesi, 2. fıkrası, (h) bendinin yayımı tarihinde yürürlüğe girdiği, uygulama işlemi niteliğindeki Sigorta ve İtiraz Hakemliği Aday Değerlendirme Komisyonunun 13/11/2019 tarih ve (47) numaralı kararının da en geç, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açılan davanın tarihi olan, 21/11/2019 tarihinde öğrenildiğinin kabulünün gerektiği, düzenleyici işlemin yayımı tarihini ya da birel işlemin öğrenilme tarihini izleyen 60 günlük dava açma süresi geçirildikten sonra bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 18/04/2019 tarih ve 30749 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime ilişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 5. maddesi ile ana yönetmeliğe eklenen 13/A maddesi, 2. fıkrası, (h) bendinin yayımı tarihinde yürürlüğe girdiği, uygulama işlemi niteliğindeki birel işlemin de en geç 21/11/2019 tarihinde öğrenildiğinin kabulünün gerektiği, bu tarihleri izleyen günden itibaren (60) günlük dava açma süresi içinde dava açılmadığı, belirtilen bu tarihlerden çok sonra 19/04/2021 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı anlaşıldığından, süre aşımı nedeniyle davanın esasının incelenmesi olanağı bulunmamaktadır.