Danıştay 10. Daire E.2021/4418 K.2025/3176

2- ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacılar vekili tarafından, Şanlıurfa ili, Birecik ilçesi, ... Mahallesi, ... numaralı parselde bulunan müvekkillerinin mülkiyetinde olan arazinin Karkamış Barajı'nın yakınında ve Fırat Nehri kenarında olması ve nehir akıntıları nedeniyle su vasıtasıyla toprak kaybına maruz kalmasında idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 500,00 TL (miktar artırımı ile 224.082,00 TL) bahisle maddî tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun ek gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, barajın yanında yirmi yaşından büyük ağaçların kıyı şeridinde sağlam bir şekilde bulunduğu ve herhangi bir erozyon emaresine rastlanmadığı, Karkamış Barajının ise 2000 yılının başında işletmeye açıldığı, parselin tamamının tarım yapmaya elverişli olmadığı, dosyada mübrez resimlerden de görüleceği üzere kıyı şeridi boyunca geniş bir bant üzerinde çalılık, sucul bitkiler ve kum çakıl kalıntılarının mevcut olduğu, dava konusu taşınmazın barajın işletmeye açılması ile erzoyona uğrayarak zarar gördüğü iddiasının gerçek dışı olduğu, Fırat Nehri üzerinde yıllar boyunca yapılan barajların tamamlanmasıyla Fırat Nehri akım rejiminin daha düzenli hale geldiği ve taşkın durumunun tamamen ortadan kalktığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının faize ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Şanlıurfa ili, Birecik ilçesi, ... Mahallesi, ... numaralı parselde bulunan müvekkillerinin mülkiyetinde olan arazinin Karkamış Barajı'nın yakınında ve Fırat Nehri kenarında olması ve nehir akıntıları nedeniyle su vasıtasıyla toprak kaybına maruz kalmasında idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 500,00 TL (miktar artırımı ile 224.082,00 TL) bahisle maddî tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararın uyuşmazlığın esası yönünden incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun ek gerekçeyle reddi ile maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın kabul edilen tazminat miktarlarına yasal faiz işletilmesi yönünden incelenmesi:

Usûl hukukunun temel ilkelerinden olan taleple bağlılık ilkesine göre, Mahkeme tarafından davacının talepleri aşılarak karar verilmesi mümkün olmamakta, davacının istemleri ile bağlı olunup, istemleri genişletecek şekilde karar verilmesine olanak bulunmamaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında da, "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmü ile taleple bağlılık ilkesi açıklanmıştır.

Bakılan uyuşmazlıkta; davacıların, dava dilekçesinde maddi tazminat istemine faiz işletilmesi talebinin bulunmadığı anlaşılmakta olup, Mahkemece kabul edilen tazminat miktarına faiz işletilmesi taleple bağlılık ilkesine dolayısıyla usul kurallarına aykırılık oluşturmaktadır.

Öte yandan, dava dilekçesinde talep edilmediği halde miktar artırımı dilekçesinde yapılan yasal faiz talebi, "taleple bağlılık" kuralının istisnası olan miktar artırımı kapsamında olmayıp, "davanın genişletilmesi" kapsamında olduğundan ve davacılar dava dilekçesinde faiz talebinde bulunmadığından kabul edilen maddi tazminat miktarlarına yasal faiz işletilemeyeceği açıktır.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesi kararında kabul edilen tazminat tutarlarına yasal faiz işletilmesi yönünden hukuki isabet görülmemiştir.