Danıştay 10. Daire E.2021/482 K.2022/1599

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra dosya incelendi, gereği görüşüldü. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin, davacının dava açma ehliyeti olup olmadığı yönünden inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de davacının, dava açma ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığında davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 14. maddesinde, kısıtlıların fiil ehliyetinin bulunmadığı. 16. maddesinde, kısıtlıların, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça, kendi işlemleriyle borç altına giremeyecekleri.

407. maddesinde, bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkum olan her erginin kısıtlanacağı, cezayı yerine getirmekle görevli makamın, böyle bir hükümlünün cezasını çekmeye başladığını, kendisine vasi atanmak üzere hemen yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlü olduğu. 413. maddesinde, vesayet makamının, bu görevi yapabilecek yetenekte olan bir ergini vasi olarak atayacağı.

419. maddesinin 2. fıkrasında; kısıtlanan ergin çocukların kural olarak vesayet altına alınmayıp velayet altında bırakılacağı. 471. maddesinde ise özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkumiyet sebebiyle kısıtlı bulunan kişi üzerindeki vesayetin, hapis hâlinin sona ermesiyle kendiliğinden ortadan kalkacağı hüküm altına alınmıştır.

Aktarılan yasal düzenlemelere göre bir yıl veya daha fazla süreli hapis cezasına mahkum olanların cezalarını çekmeye başlamaları üzerine, hükmü icra ile görevli idarenin durumu sulh hukuk mahkemesine hemen ihbar ederek vasi atanmasını sağlamakla yükümlü olduğu, kısıtlının, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davalar dışındaki davaları vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesinin izni ile vasisi tarafından veya vasinin tayin edeceği vekili aracılığıyla açabileceği kuşkusuz olmakla birlikte, 4721 sayılı Kanun'un 419. maddesi uyarınca kısıtlanan ergin çocuklara anne ve babasının vasi tayin edilmesi hâlinde vesayet değil velayet hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden; bir yıldan uzun süreli hapis cezasıyla hükümlü olan davacı tarafından açılan davanın, mevzuat uyarınca vesayet makamı olan sulh hukuk mahkemesinden izin alınarak vasi tarafından veya davacının vasisinin tayin edeceği vekili tarafından açılmadığı, ... tarih ve E:... sayılı ara kararımızla davacının hükümlü olarak tutulduğu ...

Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünden, davacının vasi bilgilerinin istenildiği, anılan idarece Dairemize gönderilen cevabi yazı ve ekinde bulunan ...

Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının kısıtlanarak annesi ...'in velayeti altına konulmasına karar verildiğinin görüldüğü, bunun üzerine ... tarih ve E:... sayılı ara kararımızla veli ....'den, davanın takip edilip edilmeyeceğinin sorulduğu, bu karar 15/11/2021 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen .... tarafından kararımıza cevap verilmediği, ardından Dairemizin ... tarih ve E:... sayılı ara kararı ile davayı takip etme iradesinin veliye ikinci kez sorulduğu,

bu ara kararının da veli ...'e 15/02/2022 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen verilen süre içerisinde anılan kişi tarafından davanın takip edileceği yönünde bir başvuru yapılmadığı gibi ara kararımıza karşılık herhangi bir beyanda da bulunulmadığı görüldüğünden, davacının yasal velisi konumunda bulunan ...'in görülmekte olan uyuşmazlığı takip iradesinin bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.