Danıştay 10. Daire E.2021/5854 K.2024/308

Dava konusu istem: Davacı tarafından, çatıdan düşmesi sonucunda sol kol bileğinin kırılması üzerine başvurduğu Alanya Devlet Hastanesindeki hatalı tıbbi uygulamalar nedeniyle kolunun ampute edildiği iddiasıyla, davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklandığını ileri sürdüğü zararlarına karşılık 120.000,00 TL (miktar artırım ile 489.900,97 TL) maddi ve 30.000,00 TL (miktar artırım ile 300.000,00 TL) manevi tazminatın olay tarihinden, kabul edilmezse dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin, davanın reddi yolundaki kararının manevi tazminata ilişkin kısmının bozulması, maddi tazminata ilişkin kısmının onanması, karar düzeltme aşamasında ise karar düzeltme istemi kısmen kabul edilerek maddi tazminata ilişkin kısmının da bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Tarafların ve müdahilin temyiz başvuruları üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, maddi tazminat hesabının hatalı olduğu, hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğu ve artırılan tazminat miktarları yönünden de dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesi gerektiği; davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı, harçlardan muaf oldukları, lehlerine olan bilirkişi raporunun hükme esas alınmamasının ve çelişkili bilirkişi raporlarındaki çelişkilerin giderilmesine yönelik yeni bir bilirkişi raporu alınmaksızın maddi tazminat hesabı yaptırılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı idare ve müdahil tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davacının karar düzeltme isteminin kabulü, davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddi ile Dairemizin onama kararının kaldırılmasına ve temyize konu İdare Mahkemesi kararının faiz başlangıç tarihi yönünden düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddi; davacının karar düzeltme isteminin ise, dilekçesinde ileri sürülen nedenler 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 30/03/2021 tarih ve E:2019/8546, K:2021/1475 sayılı kararı kaldırılarak tarafların ve müdahilin temyiz istemleri yeniden incelendi:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Temyize Konu Kararın, Davanın Kısmen Kabulü, Kısmen Reddi Yönünden İncelenmesi: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize Konu Kararın, Hükmedilen Tazminat Miktarlarına İşletilecek Faizin Başlangıç Tarihi ile Hüküm Fıkrasında Yer Alan "toplam 270.000,00 TL manevi tazminat talebinin" ve "170.000,00-TL Manevi Tazminat İstemi Yönünden Davanın Reddine" İbareleri Yönünden İncelenmesi: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen "Kararın bozulması" başlıklı 49. maddesinin 2. fıkrasında, temyiz incelemesi sonunda karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise kararın düzelterek onanacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına,

ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay’ın içtihatlarıyla kabul edilmiştir.

Kanun'un 16. maddesinin 4. fıkrasına 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile “Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir.” cümlesi; aynı Kanun'un 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanun'a Geçici 7. madde olarak, “Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dahil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır.” cümlesi eklenmiştir.

Aktarılan düzenlemeyle, nihai karar verilinceye kadar harcı ödenmek ve bir defaya mahsus olmak üzere, “süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin” dava dilekçesinde gösterilen tazminat miktarının artırılmasına imkan verilmektedir. Böylelikle, artırılan miktar açısından da dava dilekçesinin verildiği tarihteki hukuksal koşullar geçerli bulunmaktadır.

Yapılan bu açıklamalar karşısında, miktar artırımına ilişkin dilekçenin yeni bir dava niteliğinde olmayıp mevcut davada talep edilen tazminat miktarının miktar artırım suretiyle artırımına olanak sağlayan yasal bir hakkın kullanımına ilişkin olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, artırılan tazminat miktarı yönünden davanın kabul edilmesi halinde, yasal faizin başlangıcının bu miktar yönünden de, idarenin uyuşmazlığın esasında ihtilafa, bir başka anlatımla temerrüde düştüğü tarih olduğu; aksi bir durumun hakkaniyete aykırı olacağı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda; artırılan tazminat miktarları bakımından da, dava dilekçesinde olay tarihinden, kabul edilmezse dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin talep edilmesi, ayrıca temyiz ve karar düzeltme aşamalarında artırılan tazminat miktarları bakımından da dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin istenilmesi nedeniyle, taleple bağlılık ilkesi gereğince, işbu davanın açıldığı 06/03/2009 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekmektedir.

Öte yandan, davacının manevi tazminat istemi 300.000,00 TL ve davacının manevi tazminat isteminin reddedilen kısmı 200.000,00 TL olmasına rağmen; temyize konu kararın hüküm fıkrasında sehven "toplam 270.000,00 TL manevi tazminat talebinin" ve "170.000,00 TL manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine" ibareleri kullanılmıştır.

Bu itibarla; ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının hüküm fıkrasında yer alan "davacının ıslah edilen 489.900,97 TL maddi zarara uğradığı anlaşıldığından maddi tazminat olarak 489,900,97 TL'nin 120.000,00-TL sine dava tarihinden (28/04/2009) 369.900,97-TL sine ıslah tarihinden (08/01/2019) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine,

toplam 270.000,00 TL manevi tazminat talebinin 100.000,00-TL kısmının kabulüne, manevi tazminatın kabul edilen 100.000,00 TLnin 30.000,00 TL'sine dava tarihinden (28/04/2009) 70.000,00 TL 'sine ıslah tarihinden (08/01/2019) itibaren işleyecek yasal faizi ile davacıya ödenmesine, 170.000,00-TL manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine" ibaresinin "489.900,97 TL maddi tazminat ile 100.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 06/03/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, 200.000,00 TL manevi tazminat istemi yönünden davanın reddine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.