Danıştay 10. Daire E.2021/6562 K.2024/3042

Davanın_konusu

09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2021/1 sıra numaralı Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ'in 3. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen mesleki yeterlilik belgesi aranmayacak kişiler arasında, iş makineleri eğitim kurslarında eğitim görüp iş makinesi kullanma yetki belgesi edinen kişilerin sayılmaması şeklindeki eksik düzenlemenin iptali istenilmektedir.

DAVACININ_İDDİALARI_ : Davacı tarafından, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak faaliyet gösteren iş makineleri kurslarından verilen eğitim neticesinde alınan belgelerin dava konusu düzenleme ile geçersiz sayıldığı, bu durumun kurslardan belge alan kişilerin mağduriyetine neden olduğu, kazanılmış hakların ihlal edildiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davalı tarafından, usule yönelik olarak, davacının görülmekte olan davayı açmakta hukuki menfaati bulunmadığı, davanın Mesleki Yeterlilik Kurumuna ihbarı gerektiği; esas yönünden ise, 01/01/2021 tarihine kadar kazanılmış hakların korunduğu, Tebliğ'in Karayolları Trafik Kanunu'na ve yürürlükte olan mevzuata uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu Tebliğ'in eksik düzenleme nedeniyle iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: ...

DÜŞÜNCESİ

Dava, 09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2021/1 sıra numaralı Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ'in 3. maddesinin 1. fıkrası ile Tebliğ ekinde yer alan listenin 19. sırasında endüstriyel taşımacı mesleğine, 38. sırasında ise terminal çekici operatörlüğü mesleğine yer verilmesine ilişkin kısımlarının iptali istemi ile açılmış ise de;

Davacı tarafından, dava dilekçesinde, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak faaliyet gösteren iş makineleri kurslarından verilen eğitim neticesinde alınan belgelerin dava konusu düzenleme ile geçersiz sayıldığı, dava konusu Tebliğ'in ekinde yer alan listede zikredilen endüstriyel taşımacı ve terminal çekici operatörlüğünün iş makinesi operatörlüğü mahiyetinde olduğu,

dolayısıyla iş makineleri eğitim kurslarında verilen eğitim neticesinde yapılan sınavda başarılı olup iş makinesi kullanma yetki belgesi edinen kişiler yönünden mesleki yeterlilik belgesinin aranmaması gerektiğinin ileri sürüldüğü dikkate alındığında, bakılan davanın konusunun, anılan Tebliğ'in 3. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen mesleki yeterlilik belgesi aranmayacak kişiler arasında,

iş makineleri eğitim kurslarında eğitim görüp iş makinesi kullanma yetki belgesi edinen kişilerin (endüstriyel taşımacı ve terminal çekici operatörü ile sınırlı olmak kaydıyla) sayılmaması şeklindeki eksik düzenlemenin iptali istemi olduğu sonucuna varılmış ve inceleme bu kapsamda yapılmıştır.

Dava konusu 09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un ek-1. maddesi uyarınca hazırlanan 2021/1 sıra numaralı Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ'in "Belge zorunluluğu" başlıklı 3. maddesinde " (1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve ekteki listede belirtilen mesleklerde, Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesine sahip olmayan kişiler bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren on iki ay sonra çalıştırılamazlar.

(2) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için birinci fıkradaki belge şartı aranmaz." düzenlemesine, Tebliğ ekinde yer alan ve Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Meslekler Listesinin 19. sırasında endüstriyel taşımacı mesleğine, 38. sırasında ise terminal çekici operatörlüğü mesleğine yer verilmiştir.

Dava konusu Tebliğ'in dayanağını teşkil eden 5544 sayılı Kanunun ek 1. maddesinde,

"(1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Kurumca standardı yayımlanan ve Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra bu Kanunda düzenlenen esaslara göre meslekî yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamaz. 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için meslekî yeterlilik belgesi şartı aranmaz.

(2)...

(3) Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının görev alanlarını ilgilendiren mevzuatta bu maddede belirtilen hususlara ilişkin gerekli düzenlemeler bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on iki ay içinde yapılır.

(4)..." düzenlemesine yer verilmiştir.

Öte yandan; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında, iş makineleri, "Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan moturlu araçlardır." şeklinde tanımlanmış; aynı Kanun'un 42. maddesinin 8. fıkrasında ise, "İş makinesi sürücülerinin eğitimleri ve sınavda başarılı olanların belgeleri Millî Eğitim Bakanlığınca veya Millî Eğitim Bakanlığınca yetkilendirilen kurumlarca verilir. Bu kurumların işleyişine ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak öğretim programları Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenir."düzenlemesine yer verilmiştir.

Söz konusu düzenlemede belirtilen yetki kapsamında Milli Eğitim Bakanlığınca ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe konulan İş Makineleri Sürücü Eğitim Kursları İle İlgili Yönerge'nin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönerge, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 42 nci maddesi kapsamında Bakanlıkça veya Bakanlıkça 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanuna göre kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenen kursları kapsar.";

aynı Yönerge'nin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönerge, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.".

"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) ve (ğ) bentlerinde, "g) İş makinesi kullanma yetki belgesi (Operatörlük Belgesi): Kursta verilen eğitim sonunda yapılan teori ve uygulama sınavında başarılı olanlara verilen millî eğitim müdürlüğünce onaylı belgeyi,", "ğ) Kurs: İş makineleri sürücülerinin eğitimlerini veren özel kurslar ile ücretsiz resmî kursları... ifade eder.".

"Kursların açılması" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, "5580 sayılı Kanun kapsamında ve 20/3/2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümleri ile birlikte aşağıdaki şartları da yerine getirerek bağımsız olarak özel kurslar açılır." hükümlerine yer verilmiştir.

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Kurum" tabirinin, "Okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, özel öğretim kurslarını, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, sosyal etkinlik merkezleri , mesleki eğitim merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumları"nı ifade ettiği hükme bağlanmış;

aynı Kanun'un 6. maddesinin 6. fıkrasının, 17/11/2020 tarih ve 31307 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7256 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinde, "Bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren kurumlarda, Bakanlıkça belirlenen programları başarıyla tamamlayanlar aldıkları kurs bitirme belgeleriyle tamamladıkları programlara ilişkin işyerlerinde çalışabilir ve işyeri açabilirler.

Bu durumda olan kişiler için başkaca bir meslek belgesi aranmaz." kuralına yer verilmiş; anılan fıkranın 7256 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle değişik halinde ise, "Bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren kurumlarda, Mesleki Yeterlilik Kurumunca mesleki yeterlilik belgesi verilen meslekler hariç olmak üzere, Bakanlıkça belirlenen programları başarıyla tamamlayanlar aldıkları kurs bitirme belgeleriyle tamamladıkları programlara ilişkin iş yerlerinde çalışabilir ve iş yeri açabilirler.

Bu durumda olan kişiler için başkaca bir meslek belgesi aranmaz." kuralına. 7256 sayılı Kanun'un 39. maddesi ile 5580 sayılı Kanuna eklenen Geçici 7. maddede, "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla değiştirilen 6 ncı maddenin altıncı fıkrası uyarınca Bakanlıkça belirlenen programları bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar başarıyla tamamlayarak kurs bitirme belgesi alanların kazanılmış hakları saklıdır." kuralına.

7256 sayılı Kanun'un 45. maddesinin (d) bendinde de, Kanunun, 5580 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 6. fıkrasında değişiklik yapan 38. maddesinin 01/01/2022 tarihinde yürürlüğe gireceği kuralına yer verilmiştir.

Dava konusu Tebliğ'in 3. maddesi gereğince, iş makinesi sürücüsü grubunda yer alan endüstriyel taşımacı ile terminal çekici operatörlüğü için Mesleki Yeterlilik Kurumu mesleki yeterlilik belgesine sahip olunması gerektiği kabul edilmekte ve on iki ay içerisinde bu belgeyi edinmeyen kişilerin anılan meslekleri icra edemeyeceği düzenlenmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden; iş makineleri sürücülerine eğitim vermek üzere Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak açılan kursların 5580 sayılı Kanun'a tabi özel eğitim kurumlarından olduğu, bahse konu kurslarda eğitim aldıktan sonra yapılan teori ve uygulama sınavlarında başarılı olan kişilere iş makinesi kullanma yetki belgesi verildiği, bu belgelerin 5580 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 6. fıkrasında işaret edilen belge mahiyetinde olduğu,

anılan fıkrada kurs bitirme belgesine sahip olanlardan herhangi bir istisna öngörülmeksizin başkaca bir meslek belgesi aranmayacağı belirtilmiş iken, 7256 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle, Mesleki Yeterlilik Kurumunca mesleki yeterlilik belgesi verilen meslekler hariç tutulmak suretiyle söz konusu meslekler yönünden Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel öğretim kurumlarında eğitim verilmesi uygulamasının 01/01/2022 tarihi itibarıyla sonlandırıldığı;

ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen bu programları 01/01/2022 tarihine kadar başarıyla tamamlayarak kurs bitirme belgesi alanların kazanılmış haklarının Kanun'a eklenen Geçici 7. madde hükmü ile saklı tutulduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, iş makineleri sürücülerine eğitim vermek üzere Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak açılan kurslarda verilen eğitim neticesinde icra edilen sınavlarda başarılı olup 01/01/2022 tarihinden önce iş makinesi kullanma yetki belgesini (kurs bitirme belgesini) edinen kişiler için, belgenin kapsamına göre çalışacağı işlerde başkaca bir meslek belgesi aranmaması gerekmektedir.

Tüm bu açıklamalar dikkate alındığında, endüstriyel taşımacılık ile terminal çekici operatörlüğü mesleklerinin icrası için mesleki yeterlilik belgesi alınmasını zorunlu kılan dava konusu Tebliğ'in 3. maddesinin 2. fıkrasının, 5580 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 6. fıkrası uyarınca Bakanlıkça belirlenen programları 01/01/2022 tarihine kadar başarıyla tamamlayarak kurs bitirme belgesi alanların kazanılmış haklarının korunması yönündeki Geçici 7. maddesi hükmüyle bağdaşmadığı açıktır.

Bu itibarla, dava konusu "Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ"in 3. maddesinin 2. fıkrasında eksik düzenleme nedeniyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2021/1 sıra numaralı Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ'in 3. maddesinin 2. fıkrasında yer verilen mesleki yeterlilik belgesi aranmayacak kişiler arasında, iş makineleri eğitim kurslarında eğitim görüp 01/01/2022 tarihinden önce iş makinesi kullanma yetki belgesi edinen kişilerin (endüstriyel taşımacı ve terminal çekici operatörü ile sınırlı olmak kaydıyla) sayılmaması şeklindeki eksik düzenlemenin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dava dilekçesinde, 09/04/2021 tarih ve 31449 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2021/1 sıra numaralı Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ'in 3. maddesinin 1. fıkrası ile Tebliğ ekinde yer alan listenin 19. sırasında endüstriyel taşımacı mesleğine, 38. sırasında ise terminal çekici operatörlüğü mesleğine yer verilmesine ilişkin kısımlarının iptali istenilmiştir.

Dava dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinden; davacının, dava konusu Tebliğ'in ekinde yer alan listede zikredilen endüstriyel taşımacı ve terminal çekici operatörlüğünün iş makinesi operatörlüğü mahiyetinde olduğunu, dolayısıyla iş makineleri eğitim kurslarında verilen eğitim neticesinde yapılan sınavda başarılı olup iş makinesi kullanma yetki belgesi edinen kişiler yönünden mesleki yeterlilik belgesinin aranmaması gerektiğini vurguladığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, bakılan davanın konusunu, mesleki yeterlilik belgesi aranmayacak kişiler arasında, iş makineleri eğitim kurslarında eğitim görüp iş makinesi kullanma yetki belgesi edinen kişilerin (endüstriyel taşımacı ve terminal çekici operatörü ile sınırlı olmak kaydıyla) sayılmaması şeklindeki eksik düzenlemenin oluşturduğu sonucuna varılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

Dernek Tüzüğünde, iş makinesi operatörlük kurslarının her türlü haklarını aramak, üyelerinin her türlü hak ve menfaatini korumak ve geliştirmek amacıyla kurulduğu görülen davacı Derneğin, iş makineleri eğitim kurslarını ilgilendiren dava konusu düzenlemeye karşı görülmekte olan davayı açmakta hukuki menfaati bulunduğu anlaşılmakla, davalı idare tarafından ileri sürülen davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği yönündeki itiraz yerinde bulunmamıştır.

Öte yandan, davalı Bakanlık Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 14/10/2022 tarihli yazısı ile işbu dava dosyası hakkında görüş sorulmak suretiyle Mesleki Yeterlilik Kurumunun davadan haberdar edildiği ve Kurum tarafından Bakanlığa görüş yazısı verildiği anlaşılmakla, davalı idare tarafından ileri sürülen davanın Mesleki Yeterlilik Kurumuna ihbarı gerektiği yönündeki itiraza da itibar edilmemiştir.

ESAS YÖNÜNDEN

İlgili Mevzuat:

Dava konusu Tebliğ'in dayanağını teşkil eden 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu İle İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un ek 1. maddesinde, "(1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Kurumca standardı yayımlanan ve Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra bu Kanunda düzenlenen esaslara göre meslekî yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamaz.

5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için meslekî yeterlilik belgesi şartı aranmaz.

(2) (Ek:18/2/2021-7281/38 md.) Millî Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı bağlılarında görevli yükümlü erbaş ve erler ile yurt içi ve yurt dışındaki harekâtlarda görevli uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erler için birinci fıkradaki meslekî yeterlilik belgesi şartı aranmaz.

(3) Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının görev alanlarını ilgilendiren mevzuatta bu maddede belirtilen hususlara ilişkin gerekli düzenlemeler bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on iki ay içinde yapılır. (4) Birinci fıkraya ilişkin denetimler iş müfettişlerince yapılır.

Birinci fıkrada belirtilen hükümlere aykırı davranan işveren veya işveren vekillerine Çalışma ve İş Kurumu il müdürü tarafından her bir çalışan için beş yüz Türk lirası idari para cezası verilir. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava konusu 2021/1 sıra nolu Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ'in "Belge zorunluluğu" başlıklı 3. maddesinde, "(1) Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Meslekî Yeterlilik Kurumu tarafından standardı yayımlanan ve ekteki listede belirtilen mesleklerde, Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesine sahip olmayan kişiler bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren on iki ay sonra çalıştırılamazlar.

(2) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için birinci fıkradaki belge şartı aranmaz." kuralına yer verilmiş;

Aynı Tebliğ'in ekinde yer alan "MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Meslekler Listesi"nin 19. sırasında endüstriyel taşımacı mesleğine, 38. sırasında ise terminal çekici operatörü mesleğine yer verilmiştir.

Öte yandan; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında, iş makineleri, "Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan moturlu araçlardır." şeklinde tanımlanmış; aynı Kanun'un 42. maddesinin 8. fıkrasında ise, "İş makinesi sürücülerinin eğitimleri ve sınavda başarılı olanların belgeleri Millî Eğitim Bakanlığınca veya Millî Eğitim Bakanlığınca yetkilendirilen kurumlarca verilir. Bu kurumların işleyişine ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak öğretim programları Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenir." hükmü düzenleme altına alınmıştır.

Mezkur hükümde ifade edilen yetki kapsamında Milli Eğitim Bakanlığınca ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe konulan İş Makineleri Sürücü Eğitim Kursları İle İlgili Yönerge'nin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönerge, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 42 nci maddesi kapsamında Bakanlıkça veya Bakanlıkça 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanuna göre kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenen kursları kapsar.";

aynı Yönerge'nin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, "Bu Yönerge, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.".

"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) ve (ğ) bentlerinde, "g) İş makinesi kullanma yetki belgesi (Operatörlük Belgesi): Kursta verilen eğitim sonunda yapılan teori ve uygulama sınavında başarılı olanlara verilen millî eğitim müdürlüğünce onaylı belgeyi,", "ğ) Kurs: İş makineleri sürücülerinin eğitimlerini veren özel kurslar ile ücretsiz resmî kursları... ifade eder.".

"Kursların açılması" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında, "5580 sayılı Kanun kapsamında ve 20/3/2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümleri ile birlikte aşağıdaki şartları da yerine getirerek bağımsız olarak özel kurslar açılır." hükümlerine yer verilmiştir.

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Kurum" tabirinin, "Okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, özel öğretim kurslarını, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, sosyal etkinlik merkezleri , mesleki eğitim merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumları"nı ifade ettiği hükme bağlanmış;

aynı Kanun'un 6. maddesinin 6. fıkrasının, 17/11/2020 tarih ve 31307 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7256 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinde, "Bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren kurumlarda, Bakanlıkça belirlenen programları başarıyla tamamlayanlar aldıkları kurs bitirme belgeleriyle tamamladıkları programlara ilişkin işyerlerinde çalışabilir ve işyeri açabilirler.

Bu durumda olan kişiler için başkaca bir meslek belgesi aranmaz." kuralına yer verilmiş; anılan fıkranın 7256 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle değişik halinde ise, "Bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren kurumlarda, Mesleki Yeterlilik Kurumunca mesleki yeterlilik belgesi verilen meslekler hariç olmak üzere, Bakanlıkça belirlenen programları başarıyla tamamlayanlar aldıkları kurs bitirme belgeleriyle tamamladıkları programlara ilişkin iş yerlerinde çalışabilir ve iş yeri açabilirler.

Bu durumda olan kişiler için başkaca bir meslek belgesi aranmaz." kuralına. 7256 sayılı Kanun'un 39. maddesi ile 5580 sayılı Kanuna eklenen Geçici 7. maddede, "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla değiştirilen 6 ncı maddenin altıncı fıkrası uyarınca Bakanlıkça belirlenen programları bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar başarıyla tamamlayarak kurs bitirme belgesi alanların kazanılmış hakları saklıdır." kuralına.

7256 sayılı Kanun'un 45. maddesinin (d) bendinde de, Kanunun, 5580 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 6. fıkrasında değişiklik yapan 38. maddesinin 01/01/2022 tarihinde yürürlüğe gireceği kuralına yer verilmiştir.

Hukuki Değerlendirme: Dava konusu Tebliğ'in 3. maddesi gereğince, iş makinesi sürücüsü kategorisinde yer alan endüstriyel taşımacı ile terminal çekici operatörlüğü için Mesleki Yeterlilik Kurumu mesleki yeterlilik belgesine sahip olunması gerektiği kabul edilmekte ve on iki ay içerisinde bu belgeyi edinmeyen kişilerin anılan meslekleri icra edemeyeceği düzenlenmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; iş makineleri sürücülerine eğitim vermek üzere Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak açılan kursların 5580 sayılı Kanun'a tabi özel eğitim kurumlarından olduğu, bahse konu kurslarda eğitim aldıktan sonra yapılan teori ve uygulama sınavlarında başarılı olan kişilere iş makinesi kullanma yetki belgesi verildiği, bu belgelerin 5580 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 6. fıkrasında işaret edilen belge mahiyetinde olduğu,

anılan fıkrada kurs bitirme belgesine sahip olanlardan herhangi bir istisna öngörülmeksizin başkaca bir meslek belgesi aranmayacağı belirtilmiş iken, 7256 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle, Mesleki Yeterlilik Kurumunca mesleki yeterlilik belgesi verilen meslekler hariç tutulmak suretiyle söz konusu meslekler yönünden Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel öğretim kurumlarında eğitim verilmesi uygulamasının 01/01/2022 tarihi itibarıyla sonlandırıldığı;

ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen bu programları 01/01/2022 tarihine kadar başarıyla tamamlayarak kurs bitirme belgesi alanların kazanılmış haklarının Kanun'a eklenen Geçici 7. madde hükmü ile saklı tutulduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle, iş makineleri sürücülerine eğitim vermek üzere Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak açılan kurslarda verilen eğitim neticesinde icra edilen sınavlarda başarılı olup 01/01/2022 tarihinden önce iş makinesi kullanma yetki belgesini (kurs bitirme belgesini) edinen kişiler için, belgenin kapsamına göre çalışacağı işlerde başkaca bir meslek belgesi aranmaması gerekmektedir.

Tüm bu anlatımlar doğrultusunda, endüstriyel taşımacılık ile terminal çekici operatörlüğü mesleklerinin icrası için mesleki yeterlilik belgesi alınmasını zorunlu kılan dava konusu Tebliğ'in 3. maddesinin, 5580 sayılı Kanun'un 6. maddesinin 6. fıkrası uyarınca Bakanlıkça belirlenen programları 01/01/2022 tarihine kadar başarıyla tamamlayarak kurs bitirme belgesi alanların kazanılmış haklarının korunması yönündeki Geçici 7. maddesi hükmüyle bağdaşmadığı açıktır.

Bu itibarla, dava konusu "Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ"in 3. maddesinde eksik düzenleme nedeniyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.