Danıştay 10. Daire E.2021/6699 K.2021/6268

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

5. maddesinde, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği, 15. maddesinin 1/(d) bendinde ise 3. ve 5. maddeye uygun olmayan dava dilekçesinin otuz gün içinde yeniden dava açılmak üzere reddedileceği hükmüne yer verilmiştir.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

İptal davalarında, iptali istenilen işlem ya da işlemlerin sayı, tarih, tebliğ tarihi belirtilmek ve menfaat bağı kurulmak suretiyle işlemin tamamının mı yoksa belli kısımlarının mı iptalinin istenildiğinin hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerekmektedir.

Bir düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında, düzenleyici işlemin tamamının, belirli maddelerinin veya maddelerin belirli kısımlarının iptalinin istenebilmesi mümkün olup dava dilekçesinde, iptali istenilen hukuk kuralının açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, düzenleyici işlemin, idari işlemin yetki ve/veya şekil unsurlarına aykırı olarak tesis edildiği iddia ediliyor ise tamamının iptalinin istenebileceği açık olmakla birlikte; yargısal denetimi yapacak olan merci tarafından anılan unsurlar yönünden düzenleyici işlemin hukuka uyarlığı tespit edilebileceğinden, düzenleyici işlemin tamamı yönünden iptali isteminin yanında ayrıca belirli maddeleri veya kısımları yönünden de hukuka aykırılık iddialarının denetlenebilmesi için, aynı dava kapsamında düzenleyici işlemin tamamının iptali istemiyle birlikte belirli maddelerinin veya kısımlarının da iptalinin istenebileceği ve anılan nitelikte bir istemde bulunulmasının ise terditli istem niteliğinde olmayacağı kuşkusuzdur.

Dava dosyasının incelenmesinden; 30/04/2021 tarih ve 31470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Yönetmeliği'nin iptali ve yürütmesinin durdurulması, aksi kanaat hasıl olması durumunda anılan Yönetmelik'in ilgili hukuka aykırı kısımlarının iptali istemini içeren dilekçenin Dairemizin 07/07/2021 tarih ve E:2021/3986, K:2021/3891 sayılı kararı ile reddedildiği, bu karar üzerine yenilenen dilekçede ise Yönetmelik'in birbiriyle ilişkili maddeler içermesi dolayısıyla tümden iptal edilmesi gerektiği ifade edilerek, 30/04/2021 tarih ve 31470 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Yönetmeliği'nin tamamının iptali ve yürütmesinin durdurulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Yalnızca bu Yönetmelik özelinde değil herhangi bir Yönetmelik'teki ya da bir başka düzenleyici işlemdeki tüm maddeler, aynı düzenleyici işlemin içinde yer aldığından, hâliyle birbirleriyle ilişkili olacaktır.

Davacının bakılan davayı açmasındaki esas amacı; mesleki faaliyetinin bilgi ve becerisine uygun olmayan alanlarda çalışmak zorunda bırakıldığı iddiasıyla bu durumu engellemeye çalışmak olsa da iddialarının sağlıklı bir şekilde incelenebilmesi ve olumlu ya da olumsuz olarak sonuca bağlanabilmesi için iptal isteminin yöneltileceği düzenlemelerin açık olması gerekmektedir.

Bir başka deyişle, davacı tarafından, iddialarına karşılık geldiği kanaatine vardığı maddelerin, fıkraların, bentlerin ya da ibarelerin belirlenmesi ve açık bir şekilde ilgili hükümlerin iptalinin istenmesi gerektiği açıktır.

Bu nedenle, dava konusu düzenleyici işlemin hangi kısım veya kısımlarının dava konusu edildiği açıkça gösterilmek, dilekçenin konu, içerik ve sonuç bölümleri çelişkili olmayacak şekilde açıklanmak ve belirtilen bu hususlar açıklığa kavuşturulmak suretiyle, 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığı'na hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, yukarıda belirtilen eksiklikler giderilmek suretiyle Dairemizde dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması hâlinde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına, davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda ise yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve kullanılmayan.