Danıştay 10. Daire E.2021/7859 K.2024/3994

2- Kendi adına asaleten..., ... ve ...'e velayeten ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'in Hakkâri ili, Yüksekova ilçesi, ... köyü, ... mezrası, ... askeri üs bölgesinin enerji nakil hattı ve trafo postasının yer teslimi ve diğer tespitleri yapmak üzere 06/09/2017 tarihinde araç ile askeri üs bölgesine hareket halindeyken bölücü terör örgütü mensupları tarafından gerçekleştirilen silahlı saldırı neticesinde vefat ettiğinden bahisle olay nedeniyle uğradıkları ileri sürülen zararlara karşılık eşi ... için 40.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL, babası ... için 25.000,00 TL, üvey annesi ... için 25.000,00 TL,

üvey kardeşleri ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 195.000,00 TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, davacılar yakınının bölücü terör örgütü mensuplarınca düzenlenen silahlı saldırı sonucunda vefat etttiği ve beklenmeyen bu ölüm karşısında davacıların acı, ızdırap ve elem yaşadıkları göz önünde bulundurularak, tazminat istemine konu olan terör olayının oluş şekli, olayın etkisi ve niteliği, zarar gören davacılar ile vefat eden arasındaki yakınlık ilişkisi ile ölüm olayının doğrudan davalı idarenin eyleminden yahut eylemsizliğinden kaynaklanmaması hususu da dikkate alındığında;

duyulan acı ve elemle orantılı olacak şekilde, davacılardan eş ... için 30.000,00 TL, çocuklar ..., ... ve ...'in her biri için 25.000,00 TL (üç çocuk için toplamda 75.000,00 TL), baba ... için 20.000,00 TL, üvey anne ... için 10.000,00 TL, üvey kardeşler ... ve ...'in her biri için 5.000,00 TL (iki kardeş için toplam 10.000,00 TL) olmak üzere toplam 145.000,00 TL manevi tazminatın davalı idare tarafından, başvurunun yapıldığı 10/12/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesi gerektiği gerekçesiyle manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davanın tümden reddinin gerektiği, idarenin olayda kusur ve sorumluluğunun olmadığı, 5233 sayılı Kanun'a göre sosyal risk ilkesi gereği ödenecek tazminatlar arasında manevi tazminatın yer almadığı, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğu, sebepsiz zenginleşmeye yol açabileceği, ayrıca manevi tazminat için güncel bedel üzerinden geçmişe dönük faize hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğu, müteveffa ile kan bağı olmayan kişiler için de tazminata hükmedildiği, harçtan muaf olduğu ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılar tarafından; yakınları ...'in ...

Elektrik Dağıtım A.Ş. (...) Hakkari İl Müdürlüğü bünyesinde 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi elektrik teknisyeni olarak görev yapmakta iken, Hakkâri ili, Yüksekova ilçesi, ... köyü, Çobanpınar mezrası, Dolavere askeri üs bölgesinin enerji nakil hattı ve trafo postasının yer teslimi ve diğer tespitleri yapmak üzere 06/09/2017 tarihinde araç ile askeri üs bölgesine hareket halindeyken bölücü terör örgütü mensupları tarafından gerçekleştirilen silahlı saldırı neticesinde vefat ettiğinden bahisle olay nedeniyle uğradıkları ileri sürülen zararlara karşılık eşi ... için 40.000,00 TL, çocukları ..., ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00 TL,

babası ... için 25.000,00 TL, üvey annesi ... için 25.000,00 TL, üvey kardeşleri ... ve ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL olmak üzere toplam 195.000,00 TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi talebiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

Bunun yanında, idarenin önlemekle yükümlü olduğu halde önleyemediği bir takım zararların, nedensellik bağı ve kusur koşulu aranmadan karşılanması gerekmektedir. Objektif sorumluluk anlayışına dayalı sosyal risk adı verilen bu ilke, bilimsel ve yargısal içtihatlarla da kabul edilmiştir.

Terör olayları nedeniyle meydana gelen manevi zararların sosyal risk ilkesi kapsamında topluma pay edilerek tazmin edilmesi gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Temyize konu kararın İdare Mahkemesi kararının, davacılardan eş ..., çocuklar ..., ... ve ..., baba ..., üvey kardeşler ... ve ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın İdare Mahkemesi kararının davacılardan eş ..., çocuklar ..., ... ve ..., baba ..., aynı babadan olma üvey kardeşler ... ve ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize konu kararın İdare Mahkeme kararının, davacılardan üvey anne ... yönünden manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:

Dosya da bulunan nüfus kayıt örneğinin incelenmesinden; vefat eden ...'in gerçek annesinin ... olduğu ve 14/12/2004 tarihinde ...

25 yaşında iken hayatını kaybettiği, davacı ...'in ise müteveffanın babasıyla 18/11/2005 tarihinde, müteveffa 26 yaşında iken evlendiği göz önüne alındığında müteveffanın yetişmesinde emeğinin bulunmadığı, bu bağlamda davacının müteveffa ile yakınlığı göz önünde bulundurulduğunda, bu kişi yönünden manevi tazminat ödenmesi için gerekli koşulların oluşmadığı,

aksi durumun kabulünün, merhum ile hısımlık bağı olan herkesin manevi tazminat talep etme hakkının doğmasına sebep olacağı, bunun da ağır derecedeki manevi acı ve üzüntüyü bir nebze olsun gidermeyi amaçlayan manevi tazminat müessesesinin amacına aykırı olacağı sonucuna varıldığından üvey anne ... yönünden manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekmekte olup, temyize konu kararın İdare Mahkemesi kararının ...'in manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne ilişkin kısmına davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmında hukuki isabet bulunmadığından kararın bu kısmının bozulması gerekmektedir.