Danıştay 10. Daire E.2022/2619 K.2024/2643

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Şırnak ili, Uludere ilçesi, ...köyünde ikamet etmekte iken yörede meydana gelen terör olayları nedeniyle göç etmek zorunda kaldığı ve halen köye dönemediğinden bahisle mal varlığına ilişkin olarak uğradığını ileri sürdüğü zararların 5233 sayılı Kanun kapsamında 30/05/2007 tarihinden itibaren tazmini talebiyle 05/12/2014 tarihinde yapılan başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; daha evvel dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 10/12/2019 tarih ve E:2019/1506, K:2019/10115 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin 05/12/2013 tarihinden başvuru tarihi olan 05/12/2014 tarihine kadar olan zararların tazmini isteminin zımnen reddine ilişkin kısmının iptaline, dava konusu işlemin 30/05/2007 tarihinden 05/12/2013 tarihine kadar olan zararların tazmini isteminin zımnen reddine ilişkin kısmı yönünden ise davanın kısmen reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu köye ilişkin olarak 5233 sayılı Kanun kapsamında malvarlığına ulaşamama durumunun olmadığı, köy halkının kendi istekleriyle boşalttığı, köylere gidilmesine herhangi bir sakınca bulunmadığı ileri sürülerek Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Şırnak İli, Uludere İlçesi, ...Köyünde ikamet etmekte iken terör eylemleri ve terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle yerleşim yerini terk etmek zorunda kaldığını iddia eden davacının, mal varlığına ulaşamamasından kaynaklanan zararlarının 5233 sayılı Kanun kapsamında tazmini talebiyle yaptığı ilk başvurusu üzerine önceki yıllara ilişkin zararları karşılanmıştır. Davacı tarafından 05/12/2014 tarihinde yapılan başvuru ile köyün halen boş olduğu ve devam eden zararlarının bulunduğu ileri sürülerek 30/05/2007 yılı ve sonrası için zararlarının karşılanması istenilmiş, davalı idare tarafından başvuruya cevap verilmemesi üzerine zımnen ret işleminin iptali istemiyle dava açılmıştır.

... İdare Mahkemesince Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararına uyularak dava konusu işlemin kısmen iptaline, davanın kısmen reddine karar verilmiştir.

Dava, davacılar adına Av. ... tarafından açılmış ve takip edilmiş olmasına karşın davacının anılan avukata kendi adına dava açma ve takip etme yetkisi veren vekaletnamenin incelemeyi sağlayacak yeterlikte okunaklı olmadığı anlaşılmakla Dairemizin 22/11/2023 tarihli ara kararı ile Av. ...'dan davacı adına vekaleten dava açmaya yetkili olduğunu gösterir yeterli okunaklı ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş vekaletnamenin aslı veya onaylı örneğinin istenildiği, ara kararına cevap olarak gerek aradan geçen uzun süre gerek farklı nedenlerden dolayı davacıya ulaşılamadığı, davacı ile iletişim gerçekleştirildiği an vekaletnamenin çıkarılarak dosyaya sunulacağı beyanında bulunulduğu anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında menfaatleri ihlal edilenler tarafından, tam yargı davaları ise idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış; 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçelerinin, diğer ilk inceleme konuları yanında ehliyet yönünden de inceleneceği belirtilmiş; aynı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hâllerde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, Av. ...'ya ... (T.C.: ...) tarafından dava açma ve takip etme yetkisi verildiğini gösterir vekaletname bulunmamasına rağmen anılan avukat tarafından ... (T.C.: ...) adına da dava açıldığı ve davanın takip edildiği ve akabinde Mahkeme tarafından hüküm kurulduğu görülmektedir. İdari yargılamada ehliyet, öğretide subjektif ehliyet ve objektif ehliyet olarak ikiye ayrılmaktadır. "Objektif ehliyet” taraf ehliyeti ve dava ehliyeti olarak Medeni Kanun'da düzenlenen hak ehliyeti ile fiil ehliyetine sahipliği ifade etmekle birlikte; "Subjektif ehliyet", 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde yer verilen "menfaatleri ihlâl edilenler” olarak tanımlanmıştır.

...'nun dava konusu işlemin iptali isteminde menfaati bulunduğundan işbu davada subjektif ehliyete sahip olduğu açık olmakla birlikte öncelikle objektif ehliyetinin bulunup bulunmadığı, bu bağlamda Av. ...'yı ya da başka bir avukatı dava açması ve davayı takip etmesi konusunda yetkilendirip yetkilendirmediği, bir avukat tarafından dava takip edilecekse davacı adına vekaleten dava açmaya yetkili olduğunu gösterir vekaletnamenin baro pulu yapıştırılmış aslı veya suret olması halinde ayrıca harçlandırılmış onaylı ve okunaklı bir örneğininin vekilden temin edilmesi,

davacı taraf kendini vekil ile temsil ettirmeyecek ise şu aşamaya kadar Av. ... tarafından dosyada yapılan işlemlere icazet verip vermeyeceği hususlarında gerekli inceleme, araştırma ve eksikliğin giderilmesi yönünde işlemlerin yapılması gerekirken dava konusu işlemin kısmen iptali, davanın kısmen reddi kararı verilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.