Danıştay 10. Daire E.2022/2657 K.2025/4584

2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'nin ... olarak vatani görevini yapmakta iken 28/11/2014 tarihinde Mardin ili, Artuklu ilçesi, ... Jandarma Karakol Komutanlığı emniyetine katkı sağlanması amacıyla karakol bahçesinde bulunan nöbet kulübelerine telefon hattı çekimi esnasında elektrik çarpması sonucu şehit olmasında idarenin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık baba ... ve anne ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi; diğer davacı kardeşlerin herbiri için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacılar yakınının komutanları olan personel hakkında "ihmal suretiyle görevi kötüye kullanmak" ve "taksirle ölüme sebebiyet vermek" suçlarından 23/02/2015 tarihli iddianamenin ve yine olaya ilişkin idari tahkikat raporunun hazırlandığı, iddianamede şüphelilerin olay nedeniyle kusurlu oldukları tespitine yer verildiği, söz konusu iddianamenin ve idari tahkikat raporunun incelenmesinden, istihdam ettiği personelin seçimi konusunda gerekli özeni göstermeyen davalı idarenin dava konusu olayda hizmet kusurunun bulunduğunun anlaşıldığı,

maddi tazminat yönünden, müteveffanın askerlik hizmetinden önce özel sektörde asgari ücretle çalıştığı dikkate alındığında, davacılardan anne ... ve baba ...'ye bağlanan vazife malullüğü aylığının ve diğer sağlanan maddi yararların adı geçenlerin aktif ve pasif dönemde doğduğu ileri sürülen maddi zararlarını karşıladığından adı geçenlerin aktif ve pasif dönemde maddi bir zararının bulunmadığı;

manevi tazminat yönünden davacıların duyduğu elem ve ızdırabın bir nebze dindirilmesi amacıyla davacılardan anne ... ve baba ...'nin her biri için 50.000,00 TL, davacı kardeşlerden her biri için 20.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesi gerektiği gerekçesiyle maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI

Davacılar tarafından, dava dosyasında bilirkişi belirlenmesine rağmen inceleme yaptırılmaksızın karar verildiği, bilirkişi incelemesinden vazgeçildiğine dair herhangi bir ara karar tesis edilmemesinin bozma sebebi olduğu, müteveffanın sunulan hizmet dökümleri incelendiğinde asgari ücretin 891,00 TL olduğu 2014 yılında 2.500,00 TL ile özel sektörde çalıştığının görüleceği, asgari ücretin yaklaşık üç katı maaş aldığı, Bölge İdare Mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, olay nedeniyle sorumlu olan kişilerin ceza yargılamalarının beklenmesi gerektiği, idarelerinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, ödenen nakdi tazminat ve bağlanan aylıkların maddi ve manevi zararların karşılığı olduğu, hükmedilen manevi tazminata faiz işletilememesi gerektiği, idarelerinin harçtan muaf olduğu ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; davacılar tarafından, yakınları ...'nin ... olarak vatani görevini yapmakta iken 28/11/2014 tarihinde Mardin ili, Artuklu ilçesi, ... Jandarma Karakol Komutanlığı emniyetine katkı sağlanması amacıyla karakol bahçesinde bulunan nöbet kulübelerine telefon hattı çekimi esnasında elektrik çarpması sonucu şehit olmasında idarenin sorumluluğunun bulunduğundan bahisle uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık baba ... ve anne ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi; diğer davacı kardeşlerin herbiri için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, idari dava türleri arasında sayılmıştır.

İdare kural olarak, yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar, idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

Tam yargı davalarında, öncelikle zarara yol açtığı öne sürülen idari işlem veya eylemin hukuka uygunluğunun denetimi yapılacağından, olayın oluşumu ve zararın niteliği irdelenip, idarenin hizmet kusuru olup olmadığının araştırılması, hizmet kusuru yoksa kusursuz sorumluluk ilkelerinin uygulanıp uygulanmayacağının incelenmesi, tazminata hükmedilirken de her halde sorumluluk sebebinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmektedir. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, İdare Mahkemesi kararının maddi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kısmının incelenmesi:

Olayda, Hava Kuvvetleri Komutanlığı Komutan Yardımcılığı ve BHHM'leri Komutanlığı Diyarbakır Askeri Savcılığı tarafından, davacılar yakını ...'nin komutanlarından T.K. hakkında "ihmal suretiyle görevi kötüye kullanmak" suçundan, M.K. hakkında ise "taksirle ölüme sebebiyet vermek" suçundan 23/02/2015 tarihli iddianamenin hazırlandığı ve bahsi geçen personel hakkında mahkemece hükmedilen cezaların kesinleştiği, yine olaya ilişkin olarak idari tahkikat raporunun düzenlendiği, söz konusu raporda da yukarıda zikredilen iki personelin olay nedeniyle kusurlu oldukları tespitine yer verildiği, dikkate alındığında, istihdam ettiği personelin seçimi konusunda gerekli özeni göstermeyen davalı idarenin dava konusu olayda hizmet kusurunun bulunduğu konusunda duraksama bulunmamaktadır.

Temyize konu kararla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında müteveffanın askerlik hizmetinden önce özel sektörde asgari ücretle çalıştığı belirtilerek davacılardan anne ... ve baba ...'ye bağlanan vazife malullüğü aylığı ve diğer sağlanan maddi yararlar göz önüne alındığında anılan davacıların maddi zararlarının bulunmadığı gerekçesiyle maddi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiş ise de davacılar yakınının Süleyman Demirel Üniversitesi Keçiborlu Meslek Yüksekokulu Teknik Programlar Bölümü Otomotiv Programı Önlisans Bölümünden mezun olduğu görülmekte olup,

davacıların maddi tazminat istemleri yönünden yakınlarının gerçek gelirinin, mezun olduğu bölüm dikkate alınarak ve mesleki emsal ücretinin ilgili oda ve meslek kuruluşlarından sorularak tespit edilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu durumda Mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda bilirkişi marifetiyle hesaplanması sonucu maddi tazminat istemleri hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından, temyize konu kararda maddi tazminat istemleri yönünden hukuki isabet bulunmamaktadır.