Danıştay 10. Daire E.2022/4651 K.2023/116

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde; tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği; ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükümleri yer almış.

Kanun'un 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış, 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde, uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.

İptal davalarında iptali istenilen işlem ya da işlemlerin sayı, tarih, tebliğ tarihi belirtilmek ve menfaat bağı kurulmak suretiyle işlemin tamamının mı, yoksa belli kısımlarının mı iptalinin istenildiğinin hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerekmektedir.

Birçok maddeden oluşan bir düzenleyici işlemin tümünün iptali, ancak yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık sebebiyle istenebilecek olup, yargı yerince, dava konusu düzenlemeyi yapan idarenin yetkili bulunması ve işlemde şekil yönünden hukuka aykırılık bulunmaması halinde, tek tek maddelerin incelenmesine geçileceğinden, incelenecek her maddeye veya düzenlemeye yönelik olarak menfaat ilgisinin ve hukuka aykırılık sebeplerinin gösterilmiş olması gerekmektedir.

Bu nedenle bir düzenleyici işlemin tümüne yönelik yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık iddialarıyla birlikte düzenlemenin bir kısmının veya tamamının aynı anda dava konusu edilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak bu durumda, yukarıda da açıklandığı üzere, dilekçede istemin açık, tereddüt yaratmayacak şekilde belirtilmiş olması, her bir madde veya kısım ile menfaat ilgisi kurulması ve hukuka aykırılık sebeplerinin ortaya konulması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, kullanmış olduğu ilaçların eczane ve hastanelerde kullanılan Medula sisteminde görüntülenmemesi ve ilaç bilgilerine ilişkin kısmın Medula sisteminde kapatılmasına karar verilmesi istemiyle 24/08/2021 tarihinde CİMER üzerinden başvuruda bulunulduğu, anılan başvuruya Cimer üzerinden 16/09/2021 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu İstanbul İl Müdürlüğünce verilen cevabi yazı ile 16/08/2021 tarih ve 2021/29 sayılı Genelgenin 2.1.3 maddesi uyarınca davacının başvurusunun reddedildiği; bunun üzerine 16/08/2021 tarih ve 2021/29 sayılı Genelgenin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesinde, 16/08/2021 tarih ve 2021/29 sayılı Genelgenin iptali gerektiğinin belirtildiği ancak Genelgenin hangi kısım ya da kısımlarının iptalinin istenildiğinin tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıklanmadığı, ayrıca sağlık verilerine erişimin muayene olma hakkı saklı kalmak kaydıyla Medula sisteminde kapatılmasına karar verilmesi istemine yer verilerek idari işlem niteliğinde yargı kararı verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun biçimde düzenlenmediği sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, davacı tarafından, uygulama işleminin dayanağı anılan Genelgenin tamamının mı, yoksa uygulama işlemine dayanak alınan kısımlarının mı iptalinin istenildiğinin; belirli kısımların iptali isteniliyorsa hangi kısmının (madde, fıkra, bent, ibare vs.) iptalinin istenildiğinin açıkça belirtilmesi, iptali istenen kısımlar yönünden tek tek, Genelgenin tamamının iptali isteniyorsa tamamı yönünden hukuka aykırılık sebeplerinin belirtilmesi, menfaatinin ne şekilde etkilendiğinin açıklanması, ayrıca idari işlem niteliğinde bir istemde de bulunulmaması suretiyle, 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.

Öte yandan, dava dilekçesinin yenilenmesi halinde ayrıca uygulama işleminin de iptalinin istenip istenmediğinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, yeniden düzenlenecek dilekçede hasım mevkiinde Sosyal Güvenlik Kurumunun gösterilmesi gerektiği açıktır.

Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yukarıda belirtilen eksiklikler giderilmek suretiyle 3. maddeye uygun şekilde düzenlenecek dilekçe ile harç yatırılmaksızın yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrası hükmüne göre yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya bildirilmesine,