Danıştay 10. Daire E.2022/5273 K.2023/182

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ortağı olduğu şirkette çalışan işçilerin işe giriş, işten ayrılış bildirgeleri ile 2009/08-2011/01 dönemlerine ait aylık prim ve hizmet belgelerinin süresi içinde kuruma verilmediğinden bahisle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. maddesi uyarınca 41.928,30 TL idari para cezası verilmesine ilişkin İstanbul Sosyal Güvenlik il Müdürlüğü Gaziosmanpaşa Sosyal Güvenlik Merkezinin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … tarih ve … sayılı raporda şirketin hala faaliyette olduğunun tespiti üzerine ilgili kişilerin işe giriş bildirgelerinin, aylık prim ve hizmet belgelerinin ve işten ayrılış bildirgelerinin zamanında yapılmadığından bahisle şirket ortaklarından davacı adına para cezası uygulandığı görülmüş olup, …Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic. Ltd.

Şti'ne ait işyerinin kuruma verdiği … tarih ve … sayılı kapanış dilekçesi karşısında, şirketin halen faaliyette olduğunun tespiti ile yeniden işyeri tescili yapıldıktan sonra söz konusu para cezasının şirket adına uygulanması gerekirken ortaklardan biri olan davacı adına para cezası uygulanmasına dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından; Kurum işleminin hukuka uygun olduğu, aksi yöndeki Mahkeme kararının onanmasına ilişkin Danıştay kararının usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Kararın düzeltmesi isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 21/09/2021 tarih ve E:2019/4846, K:2021/4193 sayılı kararı kaldırılarak davalı idarenin temyiz istemi yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dışı. Tekstil San. İhr. İth. ve Tic Ltd. Şti. yetkilisince verilen dilekçede vekalet verdiği mali müşavir tarafından sahte sigortalı bildirimi yapıldığının belirtilmesi üzerine Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından yapılan inceleme sonucunda hazırlanan … tarih ve … sayılı durum tespit raporunda;. Mahallesi …Caddesi No:… … / … adresinde faaliyette olan. Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd. Şti.'ne ait işyerinde çalışmalarına rağmen bildirimlerin. Tekstil San. İhr.

İth. ve Tic Ltd. Şirketine ait işyerinden yapıldığı tespit edilen kişilerin sigorta bildirimlerinin iptal edilerek. Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd. Şti.'nin dosyasına aktarılması gerektiğinin bildirilmesi üzerine ilgili kişilerin işe giriş bildirgelerinin, aylık prim ve hizmet belgelerinin ve işten ayrılış bildirgelerinin süresinde Kuruma bildirilmediğinden bahisle. Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd.

Şti.'nin iki ortağından biri olan davacı adına (anılan şirketin tasfiye halinde olduğu belirtilerek) toplam 41.928,30 TL idari para cezası verildiği, anılan işleme yapılan itirazın reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Sona erme sebepleri ve sona ermenin sonuçları" başlıklı 636. maddesinin 1. fıkrasında, "Limited şirket aşağıdaki hâllerde sona erer:

a) Şirket sözleşmesinde öngörülen sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesiyle

b) Genel kurul kararı ile

c) İflasın açılması ile

d) Kanunda öngörülen diğer sona erme hâllerinde" hükmüne; 5. fıkrasında, "sona ermenin sonuçlarına anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır." hükmüne; "Tescil ve ilan" başlıklı 637. maddesinde, "Sona erme, iflastan ve mahkeme kararından başka bir sebepten ileri gelmişse müdür, birden fazla müdürün bulunması halinde en az iki müdür, bunu ticaret siciline tescil ve ilan ettirir." hükmüne; 636. maddenin 5. fıkrasının atıf yaptığı (sona ermenin sonuçlarına uygulanacak anonim şirketlere ilişkin hükümler olan) "Sonuçlar" başlıklı 533. maddesinde, "(1) Sona eren şirket tasfiye hâline girer; Kanundaki istisnalar saklıdır.

(2) Tasfiye hâlindeki şirket, pay sahipleriyle olan ilişkileri de dâhil, tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur ve ticaret unvanını “tasfiye hâlinde” ibaresi eklenmiş olarak kullanır. Bu hâlde organlarının yetkileri tasfiye amacıyla sınırlıdır." hükmüne. "Şirket unvanının sicilden silinmesi" başlıklı 545. maddesinde, "(1) Tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden silinmesi tasfiye memurları tarafından sicil müdürlüğünden istenir.

İstem üzerine silinme tescil ve ilan edilir." hükmüne. "Tasfiyeden dönülmesi" başlıklı 548. maddesinde, "(1) Şirket sürenin dolmasıyla veya genel kurul kararıyla sona ermiş ise, pay sahipleri arasında şirket malvarlığının dağıtımına başlanılmış olmadıkça, genel kurul şirketin devam etmesini kararlaştırabilir. Devam kararının sermayenin en az yüzde altmışının oyu ile alınması gerekir. Esas sözleşme ile bu nisap ağırlaştırılabilir ve başkaca önlemler öngörülebilir.

Tasfiyeden dönülmesine ilişkin genel kurul kararını tasfiye memuru tescil ve ilan ettirir. (2) Şirket, iflasın açılmasıyla sona ermiş olmasına rağmen iflas kaldırılmışsa veya iflas, konkordatonun uygulanmasıyla sona ermişse şirket devam eder. (3) Tasfiye memuru iflasın kaldırıldığına ilişkin kararı ticaret siciline tescil ettirir.

Tescil istemine, pay bedellerinin ve tasfiye paylarının pay sahipleri arasında dağıtılmasına başlanmadığına ilişkin belge de eklenir." hükümlerine yer verilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Limited şirketlerin amme borçları" başlıklı 35. maddesinde, “Limited şirket ortakları şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar." hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; dava dışı. Tekstil San. İhr. İth. ve Tic Ltd. Şirketi yetkilisince verilen dilekçede vekalet verdiği mali müşavir tarafından sahte sigortalı bildirimi yapıldığının belirtilmesi üzerine yapılan inceleme sonucu hazırlanan … tarih ve … sayılı durum tespit raporunda. 31/12/2013 tarihinde. Mahallesi …Caddesi No:… … / … adresine gidildiğinde (dava dışı) …'a ait konfeksiyon iş yerinin faaliyette olduğunun görüldüğü, alınan ifadeler neticesinde.

Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd. Şti.'ne ait işyerinde çalışmalarına rağmen bildirimlerin …Tekstil San. İhr. İth. ve Tic Ltd. Şirketine ait işyerinden yapıldığı tespit edilen kişilerin sigorta bildirimlerinin iptal edilerek. Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd.

Şti.'nin dosyasına aktarılması gerektiğinin belirtilmesi üzerine ilgili kişilerin işe giriş bildirgelerinin, aylık prim ve hizmet belgelerinin ve işten ayrılış bildirgelerinin süresinde verilmediğinden bahisle. Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd. Şirketinin iki ortağından biri olan davacı adına toplam 41.928,30 TL idari para cezası verildiği, davacının iki kurucu ortağından biri olduğu. Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd.

Şti.'nin 14/09/2005 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde yapılan ilanla kurulduğu, 18/08/2009 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde yapılan ilanla tasfiye sürecine girdiği ve 07/10/2010 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinin 431. sayfasında ilan edilen 29/09/2010 tarih ve 4 no'lu ortaklar kurulu kararıyla; tasfiyenin sonuçlandırılmasına, tasfiye bilançosunun kabulüyle tasfiye memurunun ibrasına karar verilerek şirketin sonlandırıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık esasen; denetim neticesi tespit edilen işçilerin 2009/8 - 2011/1 döneminde, davacının ortağı olduğu … Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd. Şirketi bünyesinde mi yoksa sigortalı olarak bildirildikleri …Tekstil San. İhr. İth. ve Tic Ltd. Şirketi bünyesinde mi çalıştıklarına dayanmaktadır.

Dosyada yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde; denetim neticesi davacının ortağı olduğu şirkette çalıştıkları tespit edilip idari para cezalarına konu edilen işçilerin bir kısmının, anılan dönemde davacının ortağı olduğu … Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd. Şirketi bünyesinde çalıştıklarına dair ifadeleri karşısında, 18/08/2009 tarihi itibariyle tasfiye sürecine girmiş olsa da şirketin bu işçileri çalıştırmakla anılan dönemde faaliyetine devam ettiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacının ortağı olduğu … Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd. Şirketinin anılan dönemde çalıştırdığı ancak Kuruma bildirimde bulunmadığı işçilerden dolayı idari para cezasına muhatap olacağı açıktır.

Ancak, idari para cezalarının verilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesisinden önce, 07/10/2010 tarihinde, davacının ortağı olduğu … Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd. Şirketinin tasfiye süreci bitirilip şirket tüzel kişiliği sonlandırıldığından, muhatap olacağı para cezasının şirketten takibi ve tahsili imkanı kaldığından söz edilemeyecektir. Bu durum karşısında, idari yaptırıma sebep olan fiillere yol açan … Tekstil İhr. İth. ve Paz. San. Tic Ltd. Şti.'nin ortaklarından olan davacı, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hissesi oranında doğrudan doğruya sorumlu olacağı için dava konusu idari para cezasının idarece doğrudan davacı adına düzenlenmesi yolundaki işlemde bu yönüyle hukuka aykırılık görülmemektedir.

Bu nedenle Mahkemece, idari para cezası verilmesine dayanak tespitler her bir işçi açısından incelenerek işin bu yönüyle esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, şirketin halen faaliyette olduğunun tespiti ile yeniden işyeri tescili yapıldıktan sonra söz konusu para cezasının şirket adına uygulanması yerine ortaklardan biri olan davacı adına uygulanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.