Danıştay 10. Daire E.2022/5775 K.2023/1777

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … (kararda sehven … yazılmıştır.) tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı idarenin … tarih ve … sayılı işleminin, Vali adına İl Emniyet Müdür Yardımcısı tarafından tesis edilmesi nedeniyle söz konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edilmesi üzerine tesis edilen 08/08/2019 tarihli işlemin de Vali adına İl Emniyet Müdür Yardımcısı imzası ile tesis edildiği, Mahkeme kararının gerekçesiyle birlikte icaplarına göre yerine getirilmediği sonucuna ulaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; … İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından gerekçesi yönünden, davalı idare tarafından ise esası yönünden yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; işlenen suç dolayısıyla hakkında hapis cezası verilmediği, para cezasına hükmedilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, dolayısıyla cezanın mahkumiyet olarak değerlendirilemeyeceği, Mahkeme tarafından işlemin yetki yönünden değil esasa girilerek iptal edilmesi gerektiği; Davalı idare tarafından; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması akabinde tespit edilen suçun ve cezanın özel güvenlik görevlisi olmaya engel olduğu, işlemde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davacı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosyanın incelenmesinden, davacının süresi dolan özel güvenlik görevlisi kimlik kartı ve çalışma izninin yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru üzerine, özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izninin Adana İl Emniyet Müdürlüğü'nün İl Emniyet Müdür Yardımcısı/2. Sınıf Emniyet Müdürü Olur'lu … tarih ve …sayılı işlemi ile iptal edildiği, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada,.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı iptal kararında, "5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve anılan Kanun'a dayanılarak hazırlanan Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik hükümlerinden; özel güvenlikle ilgili kararları almak üzere özel güvenlik komisyonunun kurulacağı, Kanunda belirtilen istisnai haller dışında, özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesinin özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlı olduğu,

valilikçe çalışma izni verileceği, özel güvenlik görevlilerinde ve yöneticilerde aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedildiğinin tespiti halinde kimlik kartı ve çalışma izninin Bakanlıkça/valiliklerce iptal edileceği düzenlendiğinden, dava konusu işlemin Vali adına İl Emniyet Müdür Yardımcısı tarafından tesis edilmesi nedeniyle söz konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesine yer verildiği,

(anılan karara karşı davacı tarafından gerekçesi yönünden yapılan istinaf başvurusunun reddine dair karar Danıştay Onuncu Dairesinin 05/04/2023 tarih ve E:2020/2478, K:2023/1775 sayılı kararıyla onanmıştır.) Mahkeme kararının icaplarının yerine getirilmesine yönelik olarak davalı idare tarafından tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin Komisyon Kararı olmaksızın Valilik makamı tarafından verilen imza/yetki devrine istinaden İl Emniyet Müdür Yardımcısı/2.

Sınıf Emniyet Müdürü Olur'u ile tesis edildiği görülmektedir.

26/06/2004 tarih ve 25504 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik komisyonu" başlıklı 4. maddesinde, Özel güvenlik komisyonunun, Kanunda belirtilen özel güvenlikle ilgili kararları almak üzere valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında, il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, ticaret odası başkanlığı, sanayi odası başkanlığı temsilcisinden oluşacağı, sanayi odasının bulunmadığı illerde komisyona ticaret ve sanayi odası başkanlığının temsilcisi katılacağı,

özel güvenlik izni verilmesi ya da bu uygulamanın kaldırılması için başvuran kişi ya da kuruluşun temsilcisi ilgili komisyon toplantısına üye olarak katılacağı kuralına yer verilmiş; anılan Kanun'un 10. maddesinde, özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar sayılmış.

"Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinde, özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacağı, soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14. maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verileceği.

"Kimlik" başlıklı 12. maddesinde, özel güvenlik görevlilerine valilikçe kimlik kartı verileceği düzenlenmiş olup.

07/10/2004 tarih ve 25606 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in "Özel Güvenlik Görevlisi Çalışma İzni" başlıklı 17. maddesinde, özel güvenlik görevlilerinde ve yöneticilerde aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedildiğinin tespiti halinde kimlik kartının ve çalışma izninin Bakanlıkça/valiliklerce iptal edileceği.

17/07/2012 tarih ve Bakanlık Genelge No:2012/42, Emniyet Genel Müdürlüğü Genelge No:2012/71 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Birleştirilmiş Genelgesi'nin "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması" başlıklı bölümünde yer alan "Usûl" alt başlıklı 6.1. maddesinin (ç) bendinde, 5188 sayılı Kanunun 10. maddesi (d) bendinde belirtilen şartları taşımasına rağmen hakkında yapılan güvenlik soruşturması olumsuz olan şahıslara çalışma izni verilip verilmemesine il özel güvenlik komisyonunun karar verebileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Mevzuat düzenlemeleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, özel güvenlik kimlik kartı ve özel güvenlik çalışma izni başvurularının vali yardımcısı başkanlığında toplanan ve birden çok katılımcının bulunduğu bir komisyonca değerlendirilmesi akabinde valilik makamının ya da onun yetkilendirdiği bir makamca sonuçlandırılmasının öngörüldüğü, özel güvenlik çalışma izni işlemlerinde komisyon kararı olmaksızın valilik makamınca ya da onun yetkilendirdiği bir makamca tek başına işlem tesis edilebileceği yönünde bir düzenleme öngörülmediği, başka bir ifadeyle işleme ilişkin yetkinin komisyon ve valilik makamı ya da onun görevlendirdiği makam tarafından birlikte değerlendirme yapılarak kullanılmasının gerektiğidir.

Bu çerçevede, dava konusu işlemin yetki/imza devrine istinaden İl Emniyet Müdür Yardımcısı/2. Sınıf Emniyet Müdürü Olur'u ile tesis edilmiş olmasının Mahkeme tarafından verilen iptal kararının gereklerini karşılamadığı, Mahkeme kararında vurgulanan hususun komisyon kararına istinaden yetkili makam oluru ile işlemin yeniden tesis edilmesi olduğu, Mahkeme kararı üzerine tesis edilecek işlemin öncelikle bir komisyon kararına dayanması akabinde yetkili makama olur için sunulması gerektiğinden komisyon kararı olmaksızın işlem tesis edilemeyeceği açıktır.

Bu nedenle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.